Αντιδράσεις στη βιομηχανία τροφίμων προκαλεί η νέα πρόταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για αυστηρότερη αξιολόγηση των επεξεργασμένων τροφίμων, με κριτήρια που δεν περιορίζονται πλέον στη ζάχαρη, το αλάτι και τα λιπαρά, αλλά επεκτείνονται στις πρόσθετες χρωστικές, τις αρωματικές ύλες και τα γλυκαντικά. Το νέο πλαίσιο θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για προειδοποιητικές σημάνσεις στις συσκευασίες, περιορισμούς στη διαφήμιση ή ακόμη και πρόσθετη φορολόγηση συγκεκριμένων προϊόντων.
Το προσχέδιο, που δημοσιεύθηκε στις 2 Νοεμβρίου, αποσκοπεί στο να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να προσδιορίσουν ποια τρόφιμα πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής.
Για πρώτη φορά, ο ΠΟΥ ενσωματώνει στην αξιολόγησή του συστατικά που χρησιμοποιούνται για να κάνουν τα προϊόντα πιο ελκυστικά στους καταναλωτές, πέρα από την παραδοσιακή εξέταση της διατροφικής τους σύνθεσης.
Το προτεινόμενο μοντέλο επικεντρώνεται στα βιομηχανικά παραγόμενα, προσυσκευασμένα τρόφιμα και συνδυάζει δύο κατηγορίες κριτηρίων: την περιεκτικότητα σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά, σάκχαρα και νάτριο, καθώς και την παρουσία συγκεκριμένων χρωστικών, αρωματικών υλών και γλυκαντικών.
Ένα προϊόν μπορεί να ενταχθεί στην κατηγορία των τροφίμων που συνιστάται να καταναλώνονται με μέτρο εφόσον υπερβαίνει κάποιο διατροφικό όριο ή περιέχει ένα από τα συγκεκριμένα πρόσθετα συστατικά.
Ο ΠΟΥ διευκρινίζει ότι η παρουσία αυτών των συστατικών δεν σημαίνει αυτομάτως πως είναι επικίνδυνα για την υγεία. Η αξιολόγησή τους συνδέεται με τον τρόπο παρασκευής των τροφίμων και την ενίσχυση της ελκυστικότητάς τους.
Όπως εξηγεί η Katrin Engelhardt, στέλεχος του τμήματος Διατροφής και Ασφάλειας Τροφίμων του Οργανισμού, η νέα προσέγγιση αναγνωρίζει ότι η επίδραση ενός τροφίμου στην υγεία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα θρεπτικά συστατικά του, αλλά και από άλλες παραμέτρους της σύνθεσής του.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο ΠΟΥ, περίπου 11 εκατομμύρια θάνατοι ετησίως συνδέονται παγκοσμίως με την ανθυγιεινή διατροφή.
Η πρόταση έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από μεγάλες επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες εκφράζουν ανησυχίες ότι η νέα ταξινόμηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υπερβολικά εκτεταμένη ρύθμιση της αγοράς.
Η International Food and Beverage Alliance (IFBA), που εκπροσωπεί μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις τροφίμων και ποτών, υποστηρίζει ότι η προτεινόμενη προσέγγιση ενδέχεται να απομακρύνει την προσοχή από την πραγματική διατροφική ποιότητα των προϊόντων.
Ο γενικός γραμματέας της, Rocco Renaldi, προειδοποίησε ότι υπάρχει κίνδυνος να υπονομευθούν οι υφιστάμενες προτεραιότητες διατροφικής πολιτικής και οι προσπάθειες των εταιρειών για βελτίωση της σύνθεσης των προϊόντων τους.
Στις βασικές ανησυχίες της βιομηχανίας περιλαμβάνονται το αυξημένο κόστος ανασχεδιασμού των προϊόντων, οι αυστηρότερες απαιτήσεις επισήμανσης, η πιθανότητα πρόσθετης φορολόγησης και ο κίνδυνος ομαδικών αγωγών, όπως έχει ήδη συμβεί στις ΗΠΑ.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Kraft Heinz, Steve Cahillane, δήλωσε στο Reuters ότι οι επιχειρήσεις τροφίμων θα πρέπει να έχουν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση των σχετικών πολιτικών, καθώς οι αποφάσεις επηρεάζουν άμεσα τόσο τον κλάδο όσο και τους καταναλωτές.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στην ευρύτερη συζήτηση για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, στα οποία περιλαμβάνονται προϊόντα όπως τα αναψυκτικά και τα στιγμιαία ζυμαρικά.
Παρότι αρκετοί επιστήμονες συνδέουν την υψηλή κατανάλωσή τους με κινδύνους για την υγεία, άλλοι επισημαίνουν ότι η κατηγορία αυτή είναι ιδιαίτερα ευρεία και μπορεί να περιλαμβάνει προϊόντα με διαφορετική διατροφική αξία.
Η Lindsey Smith Taillie, συνδιευθύντρια του Global Food Research Program στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Chapel Hill, υποστηρίζει ότι η διατροφική σύσταση και ο βαθμός επεξεργασίας δεν αποτελούν αντικρουόμενα κριτήρια, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά από τις αρμόδιες αρχές.
Η δημόσια διαβούλευση για την πρόταση του ΠΟΥ παραμένει ανοιχτή έως τις 27 Νοεμβρίου 2026. Το τελικό πλαίσιο θα μπορούσε να καθοδηγήσει τις εθνικές πολιτικές για τη σήμανση, τη διαφήμιση και τη φορολόγηση τροφίμων, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται αυτομάτως την επιβολή νέων περιορισμών.
Περισσότερες ειδήσεις
Το junk food είναι το νέο… τσιγάρο – Οι επιστήμονες «φωνάζουν» για φόρους και αυστηρούς περιορισμούς
Τηλεργασία και τσιμπολόγημα: Οι 10 κινήσεις για να μη γίνει το ψυγείο… δεύτερο γραφείο
Ζάχαρη πριν από τα 3 έτη – Πώς μπορεί να συνδέεται με το άγχος στην ενήλικη ζωή
Σοκ: Το «βρώμικο μυστικό» πίσω από τα M&Ms και τα Doritos — Γιατι τα φτηνά σνακ «καίνε» τον πλανήτη
