Η παρατεταμένη ξηρασία και η πολύ χαμηλή στάθμη του Βιστούλα έφεραν ένα ακόμη πρόβλημα στο ηλεκτρικό σύστημα της Πολωνίας, αναγκάζοντας δύο από τους σημαντικότερους σταθμούς παραγωγής της χώρας να περιορίσουν τη λειτουργία τους λόγω ανεπαρκούς νερού για την ψύξη των μονάδων.
Στις 4 Αυγούστου, μονάδες στους σταθμούς Kozienice και Połaniec, που ανήκουν στον όμιλο Enea, τέθηκαν εκτός λειτουργίας καθώς οι υδρολογικές συνθήκες επιδεινώθηκαν. Περίπου το μεσημέρι δεν λειτουργούσαν οι μονάδες 2, 3 και 4 στο Kozienice και οι 5, 6 και 7 στο Połaniec, με την απώλεια διαθέσιμης ισχύος να υπολογίζεται περίπου στα 1,3 GW.
Το περιστατικό δεν προκάλεσε διακοπές ηλεκτροδότησης, ωστόσο ανέδειξε την πίεση που μπορούν να ασκήσουν οι ακραίες υδρολογικές συνθήκες σε ένα ηλεκτρικό σύστημα το οποίο εξακολουθεί να βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε θερμικές μονάδες.
Την ίδια ημέρα, ο διαχειριστής του πολωνικού συστήματος μεταφοράς, Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), ανακοίνωσε περιόδους ενεργοποίησης του μηχανισμού της αγοράς ισχύος για τις ώρες 17:00-18:00 και 18:00-19:00. Αυτό σήμαινε ότι οι μονάδες και οι υπόλοιποι πάροχοι που έχουν υποχρεώσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού έπρεπε να διαθέσουν την προβλεπόμενη ισχύ στο σύστημα.
Αντίστοιχες περίοδοι ενεργοποίησης ανακοινώθηκαν από τον PSE και στις 6 Αυγούστου, αυτή τη φορά για πέντε διαδοχικές ώρες από τις 17:00 έως τις 22:00.
Το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με τον τρόπο λειτουργίας των μεγάλων θερμικών σταθμών. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα ή φυσικό αέριο απαιτεί σημαντικές ποσότητες νερού για την ψύξη των εγκαταστάσεων, με αποτέλεσμα η χαμηλή στάθμη των ποταμών και οι υψηλές θερμοκρασίες να μπορούν να περιορίσουν την παραγωγή ακόμη και όταν υπάρχει επάρκεια καυσίμου.
Στην περίπτωση του Połaniec, η ίδια η Enea αναφέρει ότι ο σταθμός διαθέτει ανοικτό σύστημα ψύξης και συνολική μικτή ισχύ 1.674 MW, γεγονός που καθιστά τη διαθεσιμότητα νερού του Βιστούλα κρίσιμο παράγοντα για τη λειτουργία του.
Η εξέλιξη αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω της δομής του πολωνικού ηλεκτρικού συστήματος. Παρά τη μεγάλη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και των αιολικών τα τελευταία χρόνια, η Πολωνία εξακολούθησε το 2025 να παράγει περίπου το 51% της ηλεκτρικής της ενέργειας από άνθρακα.
Αιολικά και φωτοβολταϊκά κάλυψαν μαζί περίπου το 25%, έναντι 30% κατά μέσο όρο στην ΕΕ, σύμφωνα με στοιχεία του Ember. Συνολικά, τα ορυκτά καύσιμα αντιπροσώπευαν περίπου το 69% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας.
Η πίεση από την ξηρασία επομένως δεν αφορά μια περιφερειακή ή μικρής σημασίας πηγή ηλεκτροπαραγωγής, αλλά μονάδες που αποτελούν ακόμη βασικό τμήμα της πολωνικής ασφάλειας εφοδιασμού.
Παράλληλα, το επεισόδιο δείχνει ότι οι κίνδυνοι για την ηλεκτροπαραγωγή σε περιόδους ακραίας ζέστης δεν περιορίζονται στις υδροηλεκτρικές μονάδες. Και οι μεγάλοι θερμικοί σταθμοί μπορεί να αντιμετωπίσουν περιορισμούς όταν μειώνεται η διαθέσιμη ποσότητα ή αυξάνεται η θερμοκρασία του νερού που απαιτείται για την ψύξη τους.
Το ζήτημα αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον καθώς η Enea προχωρά παράλληλα στην κατασκευή δύο νέων μονάδων συνδυασμένου κύκλου φυσικού αερίου στο Kozienice, συνολικής ισχύος περίπου 1,3 GW.
Κάθε μονάδα θα έχει ονομαστική μικτή ισχύ 668 MW, ενώ το συνολικό ύψος της σύμβασης κατασκευής ανέρχεται σε σχεδόν 6,4 δισ. ζλότι προ φόρων. Η έναρξη λειτουργίας τους προβλέπεται μέσα στο 2029, με τις νέες μονάδες να έχουν εξασφαλίσει συμβάσεις στην αγορά ισχύος διάρκειας 17 ετών.
Περισσότερες ειδήσεις
Σε χαμηλό 30 ετών η στάθμη του νερού στον Δούναβη – Πλήγμα για τη γεωργία και τη ναυτιλία
Φυσικό αέριο: Στο 58% οι αποθήκες της Ευρώπης – Φόβοι για ακριβό χειμώνα με τιμές έως 62 ευρώ/MWh
«Stress test» για την ευστάθεια των ηλεκτρικών δικτύων στην Ευρώπη οι συνεχείς καύσωνες
