Σε έναν συμβιβασμό που επιχειρεί να κατευνάσει τις αντιδράσεις της ενεργειακής βιομηχανίας και μεγάλων χωρών-προμηθευτών, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγήθηκε τριετή αναστολή της επιβολής κυρώσεων στους εισαγωγείς ενέργειας που δεν συμμορφώνονται με τους νέους κανόνες για τις εκπομπές μεθανίου. Η νομοθεσία παραμένει σε ισχύ χωρίς αλλαγές, ωστόσο οι οικονομικές κυρώσεις μετατίθενται χρονικά, δίνοντας περισσότερο χρόνο προσαρμογής στην αγορά.
Αντί να προχωρήσει σε νέες δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις, η Κομισιόν επέλεξε να δημοσιεύσει προαιρετικές πρότυπες συμβατικές ρήτρες, οι οποίες θα μπορούν να ενσωματώνονται στις εμπορικές συμφωνίες μεταξύ εισαγωγέων και προμηθευτών, διευκολύνοντας τη συμμόρφωση με τον ευρωπαϊκό κανονισμό.
Ο ευρωπαϊκός κανονισμός προβλέπει ότι από το 2027 οι εισαγωγές πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα προς την ΕΕ θα πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη μέτρηση, αναφορά και επαλήθευση των εκπομπών μεθανίου σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Το μεθάνιο θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα αέρια του θερμοκηπίου, καθώς κατά τα πρώτα 20 χρόνια παραμονής του στην ατμόσφαιρα παγιδεύει περίπου 80 φορές περισσότερη θερμότητα σε σχέση με το διοξείδιο του άνθρακα.
Από το 2030, ο κανονισμός προβλέπει επίσης ότι οι εισαγωγές καυσίμων που υπερβαίνουν το καθορισμένο όριο έντασης εκπομπών μεθανίου (methane intensity threshold) θα υπόκεινται σε κυρώσεις.
Ωστόσο, με τη νέα πρόταση της Επιτροπής, η επιβολή αυτών των προστίμων μετατίθεται κατά τρία χρόνια, χωρίς να αλλάζει το ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο.
Η απόφαση έρχεται έπειτα από πολύμηνες διαβουλεύσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών-μελών, παραγωγών LNG και διεθνών προμηθευτών ενέργειας.
Αρκετές κυβερνήσεις είχαν ζητήσει αναθεώρηση των κανόνων, υποστηρίζοντας ότι οι απαιτήσεις για την καταγραφή και πιστοποίηση των εκπομπών είναι ιδιαίτερα απαιτητικές και ενδέχεται να δυσκολέψουν τις εισαγωγές καυσίμων σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων.
Ανάλογες ενστάσεις διατύπωσαν μεγάλες χώρες-εξαγωγείς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, το Κατάρ, η Αλγερία και η Νιγηρία, προειδοποιώντας ότι η αυστηρή εφαρμογή των ευρωπαϊκών απαιτήσεων θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές τους προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Οι ίδιες πλευρές υποστήριξαν ότι η πρόσθετη γραφειοκρατία και το κόστος συμμόρφωσης ενδέχεται να δημιουργήσουν κινδύνους για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αναζητά εναλλακτικές πηγές προμήθειας φυσικού αερίου.
Παρά τις πιέσεις, οι Βρυξέλλες απέφυγαν να ανοίξουν ξανά τη νομοθεσία που εγκρίθηκε το 2024, διατηρώντας αμετάβλητο το πρώτο ενιαίο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τη μέτρηση και τον έλεγχο των εκπομπών μεθανίου στον ενεργειακό τομέα.
Η Επιτροπή επέλεξε έτσι μια ενδιάμεση λύση: οι υποχρεώσεις συμμόρφωσης παραμένουν, όμως οι κυρώσεις αναβάλλονται, ώστε να δοθεί περισσότερος χρόνος προσαρμογής στην αγορά χωρίς να εγκαταλειφθούν οι περιβαλλοντικοί στόχοι της Ένωσης.
Η επιλογή αυτή, πάντως, δεν ικανοποίησε τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες προειδοποιούν ότι η τριετής αναστολή των κυρώσεων ενδέχεται να αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα ενός από τα πιο φιλόδοξα διεθνώς ρυθμιστικά πλαίσια για τον περιορισμό των εκπομπών μεθανίου.
Όπως επισημαίνουν, η καθυστέρηση στην εφαρμογή των προστίμων μπορεί να περιορίσει τα κίνητρα των παραγωγών για επενδύσεις σε τεχνολογίες ανίχνευσης και περιορισμού διαρροών, σε μια περίοδο όπου η μείωση των εκπομπών μεθανίου θεωρείται κρίσιμη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
Περισσότερες ειδήσεις
IEA: Πιθανή λύση για την ενεργειακή κρίση η ανάκτηση εκπομπών μεθανίου
Συγκροτούνται οι επιτροπές για την προώθηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα μέσω πυρηνικής τεχνολογίας
