Αυξανόμενο κίνδυνο πυρηνικού ατυχήματος στην Ουκρανία κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα διαπιστώνουν οι αρμόδιες αρχές πυρηνικής ασφάλειας 38 χωρών, καλώντας τη Ρωσία να σταματήσει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της χώρας.
Η Μόσχα έχει εντείνει τα πλήγματα με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, γραμμών μεταφοράς και υποσταθμών, επιβαρύνοντας περαιτέρω ένα ηλεκτρικό σύστημα που έχει ήδη υποστεί σοβαρές ζημιές έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου.
Σε κοινή ανακοίνωσή τους, την οποία επικαλείται το Reuters, οι ρυθμιστικές αρχές εκφράζουν βαθιά ανησυχία για την επιδείνωση των συνθηκών πυρηνικής ασφάλειας, επισημαίνοντας την επείγουσα ανάγκη να σταματήσουν οι επιθέσεις τόσο στις πυρηνικές εγκαταστάσεις όσο και στις ενεργειακές υποδομές που είναι απαραίτητες για την ασφαλή λειτουργία τους.
Το βασικό πρόβλημα αφορά την εξάρτηση των πυρηνικών σταθμών από τη σταθερή ηλεκτροδότηση. Χωρίς επαρκή παροχή ρεύματος, καθίσταται ολοένα δυσκολότερη η ψύξη του πυρηνικού υλικού, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο τήξης του πυρήνα των αντιδραστήρων.
Ένα τέτοιο ατύχημα θα μπορούσε να προκαλέσει έκλυση ραδιενεργών ουσιών στην ατμόσφαιρα, όπως συνέβη στην καταστροφή του Τσερνόμπιλ το 1986, όταν ραδιενεργά ισότοπα διασκορπίστηκαν σε περιοχές της Ουκρανίας, της Λευκορωσίας, της Ρωσίας και της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης.
Ο Per Strand, επικεφαλής των HERCA και NORA, δήλωσε στο Reuters ότι οι ρωσικές επιθέσεις έχουν γίνει πιο επικίνδυνες τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς χρησιμοποιούνται μη επανδρωμένα αεροσκάφη με μεγαλύτερα εκρηκτικά φορτία και αυξημένη ακρίβεια στόχευσης.
Όπως εκτίμησε, ο φετινός χειμώνας ενδέχεται να αποτελέσει την περίοδο υψηλότερου κινδύνου για πυρηνικό ατύχημα, εξαιτίας αυτής της αλλαγής τακτικής.
Το δυσμενέστερο σενάριο περιλαμβάνει γενικευμένη κατάρρευση του ηλεκτρικού δικτύου της Ουκρανίας, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει ταυτόχρονα και τους εννέα πυρηνικούς αντιδραστήρες που βρίσκονται σε λειτουργία.
Ο ίδιος προειδοποίησε ότι ένα περιστατικό με πιθανές εκλύσεις ραδιενέργειας από εννέα αντιδραστήρες ταυτόχρονα θα αποτελούσε εξαιρετικά σοβαρή κατάσταση.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι το ενδεχόμενο αυτό μπορεί να αποτραπεί εφόσον υπάρξει άμεση κινητοποίηση και ασκηθεί πίεση στη Ρωσία να σταματήσει τις επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές. Σε διαφορετική περίπτωση, οι ευρωπαϊκές χώρες θα πρέπει να ενισχύσουν τον συντονισμό τους για την αντιμετώπιση πιθανής πυρηνικής έκτακτης ανάγκης.
Την κοινή προειδοποίηση υπογράφουν οι οργανισμοί HERCA (επικεφαλής των ευρωπαϊκών αρμόδιων αρχών ακτινοπροστασίας), WENRA (Ένωση Ρυθμιστικών Αρχών Πυρηνικής Ασφάλειας της Δυτικής Ευρώπης) και NORA (επικεφαλής των αρχών ακτινοπροστασίας των σκανδιναβικών χωρών).
Συνολικά εκπροσωπούν 38 χώρες, μεταξύ των οποίων όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Ιαπωνία.
Η Ουκρανία διαθέτει τέσσερις πυρηνικούς σταθμούς, από τους οποίους οι τρεις παραμένουν σε λειτουργία, καλύπτοντας περίπου το 80% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρησιμοποιείται στη χώρα αυτόν τον χειμώνα.
Ο τέταρτος σταθμός, στη Ζαπορίζια, είναι ο μεγαλύτερος της Ευρώπης και βρίσκεται υπό ρωσικό έλεγχο, κοντά στη γραμμή του μετώπου.
Παρότι δεν παράγει ηλεκτρική ενέργεια, εξακολουθεί να εξαρτάται από την εξωτερική ηλεκτροδότηση για την ψύξη του πυρηνικού υλικού και την αποτροπή ατυχήματος.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA), ο σταθμός της Ζαπορίζια έχει χάσει την εξωτερική τροφοδοσία ηλεκτρικού ρεύματος 27 φορές από την έναρξη του πολέμου, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ.
Από τα τέλη Μαρτίου, η εγκατάσταση βασίζεται σε μία μόνο εξωτερική γραμμή ηλεκτροδότησης.
Ο IAEA ανακοίνωσε επίσης το Σάββατο (14/11) ότι η στρατιωτική δραστηριότητα είχε προκαλέσει αστάθεια στο ουκρανικό ηλεκτρικό σύστημα κατά την προηγούμενη εβδομάδα, οδηγώντας σε μειώσεις ισχύος σε ορισμένες λειτουργούσες μονάδες των πυρηνικών σταθμών.
Περισσότερες ειδήσεις
Σε ΑΠΕ, ηλεκτρισμό και πυρηνική ενέργεια για το 2040 ποντάρει η Τουρκία με «πακέτο» 200 δισ. δολ.
Lancet: Η ανθρωπότητα μπορεί να μην προλάβει το 2100 – Οι 2 απειλές που ανησυχούν τους επιστήμονες