Ο αγωγός VARDAX εξελίσσεται σε κρίσιμη ενεργειακή υποδομή για τη Βόρεια Ελλάδα και τις αγορές των Δυτικών Βαλκανίων, συνδέοντας την παραγωγική βάση των ελληνικών διυλιστηρίων με τη Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας και ευρύτερα με το Κόσοβο και τη Σερβία.
Αποτελεί τη μοναδική απευθείας ενεργειακή διασύνδεση μεταφοράς πετρελαιοειδών μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία σε έναν τομέα στρατηγικής σημασίας. Παράλληλα, ενδυναμώνει τον ρόλο της Θεσσαλονίκης ως ενεργειακού κόμβου και προσδίδει στη Βόρεια Ελλάδα μεγαλύτερο γεωοικονομικό βάρος.
Για την HELLENiQ ENERGY, η αποκατάσταση και ο εκσυγχρονισμός του αγωγού Vardax αποτέλεσε στρατηγική επιλογή, πλήρως ευθυγραμμισμένη με το όραμά της να ηγηθεί των εξελίξεων στη ΝΑ Ευρώπη ως κορυφαία εταιρεία ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποίησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναβάθμισης του αγωγού, προκειμένου να λειτουργήσει με σύγχρονες προδιαγραφές ασφάλειας, ψηφιακής παρακολούθησης και υψηλής λειτουργικής αποδοτικότητας.
Η επανεκκίνηση του αγωγού στις αρχές του 2026, μετά από 13 χρόνια αδράνειας, σηματοδότησε ένα ουσιαστικό ορόσημο όχι μόνο για την HELLENiQ ENERGY, αλλά και για τον ρόλο της Ελλάδας ως περιφερειακού πυλώνα ενεργειακής ασφάλειας, οικονομικής σταθερότητας και ανάπτυξης στην Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Η έναρξη των επιχειρησιακών δραστηριοτήτων πραγματοποιήθηκε μετά την ολοκλήρωση και επαλήθευση όλων των απαιτούμενων τεχνικών, επιχειρησιακών και κανονιστικών προϋποθέσεων.
Πλέον, με σημείο εκκίνησης τη Θεσσαλονίκη, έχει δημιουργηθεί στην πράξη ένας «κάθετος ενεργειακός διάδρομος», που εγγυάται την επάρκεια εφοδιασμού και τη διασυνδεσιμότητα με τα γειτονικά μας κράτη. Συνδέει την Ελλάδα με τα Βαλκάνια και από εκεί με τις αγορές της κεντρικής Ευρώπης. Εκτιμάται πως η επαναλειτουργία του αγωγού θα συμβάλλει σε μεγάλο βαθμό και στην ενεργειακή θωράκιση των Βαλκανίων, καθιστώντας την Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας ενεργειακό κόμβο, με την HELLENiQ ENERGY να διευρύνει το οικονομικό της αποτύπωμα στην χώρα.
Από τις αρχές του έτους έως τα τέλη Αυγούστου του 2026, μέσω του VARDAX μεταφέρθηκαν σχεδόν 400 εκατ. λίτρα πετρελαίου κίνησης. Οι ποσότητες κατευθύνθηκαν κυρίως στη Βόρεια Μακεδονία, ενώ συνέβαλαν και στην τροφοδοσία γειτονικών αγορών.
Η λειτουργία του αγωγού αποκτά ιδιαίτερη αξία σε περιόδους διεθνών αναταράξεων, καθώς προσφέρει μια σταθερή εναλλακτική οδό τροφοδοσίας και περιορίζει την εξάρτηση της περιοχής από περιορισμένες πηγές ή διαδρομές εφοδιασμού.
Μετά την έναρξη της νέας κρίσης στον Περσικό Κόλπο, ο διάδρομος συνέβαλε, σύμφωνα με τις διαθέσιμες εκτιμήσεις, στη διατήρηση ανταγωνιστικών συνθηκών στην αγορά καυσίμων και στη βελτίωση της διαθεσιμότητας προϊόντων διύλισης.
Για την περαιτέρω ενίσχυση του VARDAX, δρομολογούνται επενδύσεις που θα επιτρέψουν τη διακίνηση αυξημένων ποσοτήτων προϊόντων διύλισης από τις Βιομηχανικές Εγκαταστάσεις Θεσσαλονίκης.
Παράλληλα, στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ προβλέπεται η δημιουργία γραμμής σιδηροδρομικού εφοδιασμού, ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά ενεργειακών προϊόντων προς τις γειτονικές χώρες. Ο στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο ευέλικτου και ανθεκτικού ενεργειακού διαδρόμου για την περιοχή.
Πέρα από τη γεωπολιτική και εμπορική του διάσταση, ο αγωγός έχει και περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Η μεταφορά καυσίμων μέσω αγωγού περιορίζει την ανάγκη οδικής μεταφοράς με βυτιοφόρα, μειώνοντας την κυκλοφοριακή επιβάρυνση, τον κίνδυνο ατυχημάτων με επικίνδυνα φορτία και τη φθορά του οδικού δικτύου.
Με βάση τις προγραμματισμένες παραδόσεις, έως το τέλος Αυγούστου του 2026 εκτιμάται ότι η λειτουργία του VARDAX αντικατέστησε περίπου 12.108 διαδρομές βυτιοφόρων. Η αντίστοιχη μείωση των εκπομπών από τις οδικές μεταφορές υπολογίζεται σε 5.475 τόνους διοξειδίου του άνθρακα.
Ο VARDAX δεν λειτουργεί, επομένως, μόνο ως αγωγός μεταφοράς καυσίμων, αλλά ως υποδομή που συνδέει αγορές, στηρίζει την ενεργειακή ασφάλεια και δημιουργεί νέες αναπτυξιακές προοπτικές για τη Θεσσαλονίκη, τη Βόρεια Ελλάδα και τα Βαλκάνια.
Ο αγωγός κατασκευάστηκε το 2002 με ιδιοκτήτρια την εταιρεία VARDAX – στην οποία η HELLENiQ ENERGY κατέχει το 80% και το Δημόσιο της Δημοκρατίας της Βόρειας Μακεδονίας το 20% – για να συνδέσει τα διυλιστήρια Θεσσαλονίκης με το τότε διυλιστήριο της εταιρείας ΟΚΤΑ (θυγατρική της HELLENiQ ENERGY), στα Σκόπια.
Το 2013, όπως έγινε και με αρκετά άλλα σχετικά «απλά» διυλιστήρια της περιοχής, που είχαν κατασκευαστεί με άλλα κριτήρια την εποχή του Ψυχρού Πολέμου, κρίθηκε επιχειρηματικά ασύμφορη η συνέχιση λειτουργίας της ΟΚΤΑ ως διυλιστηρίου. Αντ’ αυτού, αποφασίστηκε να αξιοποιηθούν οι εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ ως περιφερειακή έδρα εφοδιασμού στα Δυτικά Βαλκάνια, με αλλαγή χρήσης του αγωγού, ώστε αντί για αργό να μεταφέρει τα πλέον σύγχρονα και καθαρά προϊόντα.
Υπενθυμίζεται ότι ο αγωγός, μήκους 213 χιλιομέτρων, που συνδέει τη Θεσσαλονίκη με τα Σκόπια, τέθηκε σε λειτουργία το 2002 για τη μεταφορά αργού πετρελαίου, ενώ μετά το 2013 υλοποιήθηκαν επενδύσεις για τη μετατροπή του σε υποδομή μεταφοράς ντίζελ.
Παρόλο που οι εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ τροποποιήθηκαν για τη νέα λειτουργία και έγιναν σημαντικές επενδύσεις εκσυγχρονισμού τους, ο αγωγός παρέμεινε σε αδράνεια, γιατί εκκρεμούσαν διοικητικά και οικονομικά θέματα.
Ο αγωγός έχει συνολικό μήκος περίπου 213 χιλιόμετρα, εκ των οποίων τα 70 χλμ. οδεύουν εντός ελληνικού εδάφους. Μετά τη ριζική του αναβάθμιση έχει τη δυνατότητα να μεταφέρει 2,5 εκατ. τόνους αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου (ντίζελ, κηροζίνη και βενζίνη) ετησίως.
Περισσότερες ειδήσεις
Α. Σιάμισιης από το SEEF2026: Δεν θα επιστρέψουμε εύκολα στο παλιό ενεργειακό μοντέλο
