Σε δύο διαδοχικά κύματα, με τις πρώτες δράσεις να δρομολογούνται εντός του 2026 και το μεγαλύτερο μέρος των υπόλοιπων μέτρων να ακολουθεί το 2027, αναμένεται να ενεργοποιηθεί το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο μετά την έγκρισή του από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Οι αλλαγές αφορούν τη στέγαση, την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και επιχειρήσεων, το επίδομα θέρμανσης, τις δημόσιες συγκοινωνίες, την απόκτηση ηλεκτρικών οχημάτων, τις υποδομές φόρτισης και την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία.

Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, τα έργα έχουν συνολικό ύψος 5,3 δισ. ευρώ, μαζί με τον ΦΠΑ, με το ποσό χωρίς τον ΦΠΑ να προσδιορίζεται σε περίπου 4,8 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι το εγκεκριμένο σχέδιο κινητοποιεί 4,77 δισ. ευρώ έως το 2032, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ προέρχονται από ευρωπαϊκούς πόρους και 1,2 δισ. ευρώ από εθνική συμμετοχή.

Το σχέδιο περιλαμβάνει συνολικά 25 παρεμβάσεις και, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, αφορά περίπου 1,5 εκατ. νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Μεταξύ άλλων, προβλέπονται ενεργειακές αναβαθμίσεις 62.000 κατοικιών και 10.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων, εγκατάσταση 280.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, καθώς και περίπου 2.800 νέες κοινωνικές κατοικίες.

Στις μεταφορές περιλαμβάνονται 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία για την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, κοινωνική μίσθωση ηλεκτρικών αυτοκινήτων για 15.000 νοικοκυριά, επιδοτήσεις για την αντικατάσταση ταξί, αναβάθμιση συρμών και σταθμών του Μετρό και δημιουργία 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης.

Για τα νοικοκυριά προβλέπεται ακόμη πρόσθετη ενίσχυση 100 ευρώ ετησίως στο επίδομα θέρμανσης από το 2027 έως το 2032, ενώ ειδικές δράσεις αφορούν φοιτητικές εστίες, μετακινήσεις μαθητών με αναπηρία και πλήρη επιδότηση ατομικών μέσων μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία.

Η έγκριση του σχεδίου δεν συνεπάγεται ταυτόχρονη έναρξη ή αυτόματη καταβολή όλων των ενισχύσεων. Κάθε δράση θα πρέπει να ενεργοποιηθεί με τους αντίστοιχους όρους, τα κριτήρια και τις διαδικασίες, ενώ η Ελλάδα θα μπορεί να υποβάλλει αιτήματα πληρωμής αφού αρχίσει η εφαρμογή και εκπληρωθούν τα προβλεπόμενα ορόσημα.

Τα έργα που δρομολογούνται το 2026

Αναλυτικότερα, μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα, εντός του 2026 δρομολογούνται οι ακόλουθες δράσεις:

• Κατασκευή Κοινωνικών Κατοικιών: Με συνεργασία των Υπουργείων Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και Εθνικής Άμυνας υλοποιείται μια σειρά ενεργειών για να λάβουν τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις οι εγκαταστάσεις τριών πρώην στρατοπέδων σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα με απώτερο στόχο την δημοσίευση δημόσιου διαγωνισμού για την κατασκευή περίπου 2.350 διαμερισμάτων. Τα διαμερίσματα θα διατεθούν σε ευάλωτα νοικοκυριά με βάση μια νομοθετική μεταρρύθμιση και παρέμβαση που προετοιμάζεται από το αρμόδιο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αναζήτηση δημόσιων κτιρίων που δύνανται να μετατραπούν σε κτίρια οικιστικής χρήσης με στόχο να προκύψουν επιπλέον περίπου 400 κοινωνικές κατοικίες. Ο συνολικός προϋπολογισμός του μέτρου αναμένεται να φτάσει τα 490 εκατ. ευρώ.
• Ενεργειακή Αναβάθμιση Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων: Με ευθύνη του αρμόδιου Υπουργείου Ανάπτυξης , προετοιμάζεται μια στοχευμένη δράση για την μείωση του ενεργειακού κόστους των πολύ μικρών επιχειρήσεων. Το μέτρο προβλέπει ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας, όπως και αλλαγή θερμοσιφώνων με ηλιακούς. Θα ωφεληθούν πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε κλάδους που έχουν υψηλό ενεργειακό κόστος λειτουργίας. Η επιχείρηση θα έχει την δυνατότητα να ενισχυθεί τόσο για τις δαπάνες του κτιριακού κελύφους όσο και για την αντικατάσταση ενεργειακού εξοπλισμού με ενισχυμένα ποσοστά επιδότησης, προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα υλοποίησης των παρεμβάσεων χωρίς να επιβαρύνεται δραστικά η ρευστότητα της επιχείρησης.

Για τον σκοπό αυτό θα διατεθούν 395 εκατ. ευρώ από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα με στόχο την ωφέλεια περίπου 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων.

• Κοινωνικό Leasing για την μίσθωση ηλεκτρικών οχημάτων: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επεξεργάζεται ήδη την δημοσίευση του μέτρου της μίσθωσης: ηλεκτρικών οχημάτων για ευάλωτα νοικοκυριά με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και πολύ χαμηλό μίσθωμα το οποίο δεν θα ξεπερνά τα 150 ευρώ μηνιαίως. Τα ωφελούμενα νοικοκυριά, επιδοτούμενα με μέγιστο ποσό τις  12.500 ευρώ (προσαυξημένο κατά 1.500 ευρώ για ευάλωτες οικογένειες με μέλος ΑμεΑ) θα έχουν την δυνατότητα να αποκτήσουν μέσω μίσθωσης για τα επόμενα 4 χρόνια ένα ηλεκτρικό όχημα, το οποίο θα επιλέγεται από συγκεκριμένη λίστα, ενώ επίσης θα ληφθεί μέριμνα μελλοντικά για την απόκτηση του οχήματος μετά το πέρας της περιόδου μίσθωσης. Ο προϋπολογισμός του μέτρου ανέρχεται στα 170 εκατ. ευρώ με στόχο τα 15.000 ωφελούμενα νοικοκυριά.
• Ενίσχυση του στόλου αστικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη: Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών προετοιμάζει ήδη δημόσιο διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια ηλεκτρικών λεωφορείων τα οποία θα ενταχθούν στον στόλο του ΟΑΣΑ και του ΟΑΣΘ. Πιο συγκεκριμένα 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία, τα 101 στην Αθήνα και τα 110 στην Θεσσαλονίκη, θα ενισχύσουν τις δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, αντικαθιστώντας παλαιά οχήματα, κατά προτεραιότητα στις αστικές γραμμές που εξυπηρετούν περιοχές με αυξημένες μεταφορικές ανάγκες, χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένη πρόσβαση σε ΙΧ, όπως η Δυτική Αττική και η Δυτική Θεσσαλονίκη. Η προσθήκη των νέων λεωφορείων θα μειώσει κατά 15% τον χρόνο αναμονής στις στάσεις, θα εξυπηρετήσει την πύκνωση των δρομολογίων που εξυπηρετούν το κοινό και παράλληλα θα συνδράμουν στην μείωση του  λειτουργικού κόστους των δημόσιων αστικών συγκοινωνιών κατά 35 εκατ. ευρώ. Ο συνολικός προϋπολογισμός που θα διατεθεί από Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα φτάνει τα 129 εκατ. ευρώ.
• Αντικατάσταση συμβατικών ταξί με ηλεκτρικά. Η πρωτοβουλία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών προβλέπεται επιδότηση 20.000 ευρώ για την αλλαγή συμβατικού οχήματος ΤΑΞΙ με ηλεκτρικό, διαθέτοντας συνολικά μέσω του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα 68 εκατ. ευρώ.

Σε πρώτη φάση  παρέχεται στήριξη στους ιδιοκτήτες ταξί της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, προκειμένου να διευκολυνθεί η αντικατάσταση συμβατικών οχημάτων των οποίων λήγει ο χρόνος ζωής με ηλεκτρικά οχήματα κατ’ εφαρμογή του Κλιματικού Νόμου και στην συνέχεια το μέτρο θα ενεργοποιηθεί σε όλη την Επικράτεια. Προβλέπεται άμεση πρόσβαση στο ποσό της επιδότησης χωρίς να παρεμβάλλονται χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες. Το ύψος της επιδότησης για οχήματα ΤΑΞΙ που είναι  προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία ΕΔΧ ΤΑΞΙ, θα είναι αυξημένο (29.000 ευρώ).

Τα έργα που προβλέπονται για το 2027

Επίσης για το 2027 προβλέπονται οι ακόλουθες δράσεις:

• Ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων για ευάλωτα νοικοκυριά με συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ.
• Δημιουργία δεκατριών (13) one stop shops, ένα ανά Περιφέρεια, μέσω των οποίων θα παρέχονται πληροφορίες, ενημέρωση και συμβουλές σε ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση και την μείωση του ενεργειακού κόστους.
• Δωρεάν έκδοση Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά.
• Δημιουργία Μητρώου Ενεργειακής Στήριξης, στο οποίο θα εγγράφονται ηλεκτρονικά όλα τα νοικοκυριά που πληρούν τα κριτήρια του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
• Εκσυγχρονισμός  Φοιτητικών Εστιών, για συνολικά 15 κτίρια σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Πάτρα, Κομοτηνή, εξασφαλίζοντας σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης σε περίπου 5.600 φοιτητές, αριθμός που αντιστοιχεί σε αύξηση της δυναμικότητας κατά 36,5% σε σχέση με τους φοιτητές που φιλοξενούνται σήμερα σε εστίες. 
• Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους ετησίως που λαμβάνουν επίδομα θέρμανσης. Από το 2027 θα λάβουν επιπλέον 100 ευρώ το χρόνο για την περίοδο 2027-2032, με στόχο να απορροφάται ένα σημαντικό μέρος της επιβάρυνσης στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και το υγραέριο για θέρμανση.
• Επιδότηση για ατομικά μέσα μετακίνησης Ατόμων με Αναπηρία, με το  μέτρο να προβλέπει 100% επιδότηση για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes για 13.200 άτομα με αναπηρία, καθώς και για τετραπληγικά ή παραπληγικά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ασφαλισμένα ή μη.
• Αναβάθμιση 10 συρμών της γραμμής 1 του Μετρό οι οποίοι είναι παλαιάς τεχνολογίας και πλέον παροπλισμένοι.
• Αναβάθμιση των σταθμών της γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας με στόχο την διασφάλιση πλήρους προσβασιμότητας και στους 24 σταθμούς της Γραμμής εξυπηρετώντας την απρόσκοπτη χρήση τους από ΑμεΑ.
• Προμήθεια 12 νέων συρμών για την εξυπηρέτηση των γραμμών 2 και 3 του Μετρό Αθηνών με στόχο την λειτουργική τους ένταξη στα δρομολόγια του Μετρό και την πύκνωση των δρομολογίων.
• Ανάπτυξη υπηρεσιών Μεταφορών Κατά Παραγγελία σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιφερειακούς Δήμους. Πρόκειται για  μια ευέλικτη υπηρεσία τοπικής συγκοινωνίαςπου θα εξυπηρετεί μετακινήσεις που γίνονται κυρίως από ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές και πολύτεκνες οικογένειες και ανέργους.
• Κάλυψη αναγκών μεταφοράς μαθητών με αναπηρία σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη & ορεινές και νησιωτικές περιοχές, με στόχο την σημαντική βελτίωση του  υφιστάμενου συστήματος μεταφοράς, καθώς διασφαλίζει ότι χιλιάδες μαθητές με αναπηρία θα μπορούν να πηγαίνουν στο σχολείο τους με ασφάλεια, μειώνοντας ταυτόχρονα την πίεση στις οικογένειές τους.
• Αναβάθμιση υποδομών προσβασιμότητας σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ με στόχο την ανεμπόδιστη χρήση τους από ΑμεΑ.
• Απόκτηση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, μέσω μίσθωσης ή αγοράς, από πολύ μικρές επιχειρήσεις, καθώς και εγκατάσταση φορτιστών για ιδιωτική χρήση στις επιχειρήσεις.
• Εγκατάσταση Δημόσια Προσβάσιμων Σημείων Επαναφόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων με στόχο την ανάπτυξη 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, σε περιοχές όπου σήμερα η αγορά δεν αναπτύσσει επαρκώς σχετικές υποδομές.
• ΑΤΗΕΝS MOVE – Δημοτική Συγκοινωνία Δήμου Αθηναίων, μέτρο που  δημιουργεί 4 νέες γραμμές δημοτικής συγκοινωνίας (Νέος Κόσμος–Πετράλωνα–Κεραμεικός / Κάτω Πατήσια–Σεπόλια–Κεραμεικός /Προμπονά–Άνω Πατήσια–Κυψέλη / Αττική–Κυψέλη), ώστε να καλυφθούν κενά τοπικής μετακίνησης και να εξυπηρετούνται περιοχές με οικονομική και μεταφορική ευαλωτότητα.

Περισσσότερες ειδήσεις

Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: Πακέτο 5,3 δισ. ευρώ και focus σε ενεργειακή απόδοση και ηλεκτροκίνηση

Β. Καππάτος στο energodromio.gr: Πολύ λιγότεροι απ’ όσους χρειάζονται οι σταθμοί φόρτισης στις πόλεις – Χρηματικό πρόστιμο και αφαίρεση άδειας κυκλοφορίας για παράνομη στάθμευση σ’ αυτούς 

Θύματα της ενεργειακής φτώχειας και το καλοκαίρι τα ελληνικά νοικοκυριά – Το αυξημένο κόστος περιορίζει τη χρήση κλιματιστικού