UPD (20:00): Σκληρή δήλωση εξέδωσε το βράδυ της Τετάρτης (21/10) η Ευρωπαϊκή Ένωση για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, εκφράζοντας τη «βαθιά της λύπη» για την επικύρωσή του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης και επαναλαμβάνοντας με απόλυτη σαφήνεια ότι η συμφωνία είναι άκυρη και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η ΕΕ υπενθυμίζει ότι η θέση της είναι σταθερή ήδη από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019, τα οποία επαναβεβαιώθηκαν και τον Ιούνιο του 2025, τονίζοντας ότι το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας.
Παράλληλα, η Ένωση υπογραμμίζει ότι έχει στρατηγικό συμφέρον για ένα σταθερό και ασφαλές περιβάλλον στην Ανατολική Μεσόγειο και καλεί όλα τα κράτη να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.
(18:10) Την κατηγορηματική αντίθεσή της στην επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης εξέφρασε την Τετάρτη (21/10) η Αίγυπτος, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία του 2019 «απολύτως άκυρη» και χωρίς καμία νομική ισχύ.
Σε ανακοίνωσή του, το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι η απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα για την Αίγυπτο, ενώ προειδοποιεί ότι το Κάιρο διατηρεί το δικαίωμα να προστατεύσει τα κυριαρχικά του δικαιώματα.
Σύμφωνα με την αιγυπτιακή κυβέρνηση, το μνημόνιο που υπεγράφη το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης του Φαγέζ αλ Σάρατζ παραβιάζει τις αρχές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας και τις διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Το Κάιρο υποστηρίζει ότι η συμφωνία θίγει ευθέως τα κυριαρχικά δικαιώματα της Αιγύπτου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και την υφαλοκρηπίδα της, επαναλαμβάνοντας ότι απορρίπτει οποιαδήποτε ενέργεια βασίζεται στο μνημόνιο και έρχεται σε αντίθεση με τα ανακοινωμένα θαλάσσια σύνορά της.
Η αιγυπτιακή αντίδραση ακολουθεί την απόφαση της Βουλής της ανατολικής Λιβύης, την Τρίτη (20/10), να εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία, ανατρέποντας την προηγούμενη απόρριψή της το 2020.
Παράλληλα, το Ισραήλ ανακοίνωσε επίσης νωρίτερα σήμερα ότι καταδικάζει με «δριμύτητα» την έγκριση από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης του τουρκολιβυκού μνημονίου για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
«Δυστυχώς, για μία ακόμη φορά παρακολουθούμε την Τουρκία να εργάζεται για την αποσταθεροποίηση της περιοχής της ανατολικής Μεσογείου», αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Ισραήλ.
Τη θέση ότι η επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου δεν προσθέτει καμία νομική ή πρακτική ισχύ στη συμφωνία επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Meganews 104,6.
«Το μνημόνιο αυτό δεν πρόκειται να εφαρμοστεί», υπογράμμισε, εξηγώντας ότι η Ελλάδα θα κινητοποιήσει τους διαθέσιμους διπλωματικούς μηχανισμούς για την καταγγελία του. Όπως ανέφερε, ήδη υπήρξαν αντιδράσεις από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ενώ η Αθήνα βρίσκεται σε επαφή με συμμάχους και εταίρους της.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η Ελλάδα διαθέτει ουσιαστικούς μοχλούς διπλωματικής πίεσης, αναφερόμενος στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά πρωτόκολλα που αφορούν τη Λιβύη, στην ειρηνευτική αποστολή στη χώρα και στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις σχέσεις Ελλάδας και Αιγύπτου, τις οποίες χαρακτήρισε στρατηγικές, επισημαίνοντας ότι η κοινή αντίληψη των δύο χωρών επιβεβαιώθηκε και στις πρόσφατες διπλωματικές επικοινωνίες. Άφησε, μάλιστα, ανοιχτό το ενδεχόμενο επέκτασης της υφιστάμενης συμφωνίας μερικής οριοθέτησης ΑΟΖ, διευκρινίζοντας ότι το ζήτημα θα εξεταστεί στον κατάλληλο χρόνο.
Όσον αφορά το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων νοτίως της Κρήτης, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας, το οποίο θα ασκηθεί με βάση τον σχεδιασμό και τις επιλογές της ελληνικής Πολιτείας, χωρίς να καθορίζεται από τις κινήσεις Τουρκίας και Λιβύης.
Περισσότερες ειδήσεις
Μερίδιο του ρωσικού ντίζελ θα προμηθευτεί η Τουρκία
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Η Τουρκία στήνει σκηνικό έντασης πριν από τις έρευνες
«Τριπλή συμμαχία του κακού»: Η τουρκική θριαμβολογία για το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ
