Η εποχή της γύρης στην Ευρώπη ξεκινά πλέον νωρίτερα, διαρκεί περισσότερο και σε πολλές περιπτώσεις γίνεται πιο έντονη, επιβαρύνοντας εκατομμύρια ανθρώπους με αλλεργίες και επηρεάζοντας την ποιότητα ζωής τους. Ειδικοί προειδοποιούν ότι η τάση αυτή συνδέεται με τις υψηλότερες θερμοκρασίες και τις μεταβολές στο κλίμα, ενώ τονίζουν ότι ορισμένες απλές καθημερινές συνήθειες μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την έκθεση.
Με την άνοιξη να έχει πλέον εγκατασταθεί και τις θερμοκρασίες να ανεβαίνουν, πολλοί αφήνουν πίσω τα συμπτώματα του χειμερινού κρυολογήματος μόνο και μόνο για να βρεθούν αντιμέτωποι με τα φτερνίσματα, τη ρινική καταρροή και τον ερεθισμό στα μάτια που προκαλεί η γύρη.
Κάθε χρόνο, τα δέντρα ξεκινούν τον ετήσιο κύκλο απελευθέρωσης γύρης, αρχικά με είδη όπως η φουντουκιά και η σκλήθρα, ενώ ακολουθούν η σημύδα, η φτελιά και η βελανιδιά μέσα στην άνοιξη. Το καλοκαίρι παίρνουν τη σκυτάλη τα αγρωστώδη, παρατείνοντας την ταλαιπωρία για όσους είναι ευαίσθητοι. Η αλλεργία στη γύρη εκδηλώνεται όταν τα σωματίδια έρχονται σε επαφή με το αναπνευστικό σύστημα και τα μάτια. Τότε, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να ενεργοποιηθεί και να απελευθερώσει ισταμίνη, προκαλώντας φλεγμονή, αγγειοδιαστολή, καταρροή, δακρύρροια και αίσθημα καύσου.
Η έναρξη, η διάρκεια και η ένταση της περιόδου γύρης δεν είναι ίδιες κάθε χρόνο, καθώς εξαρτώνται τόσο από τις καιρικές συνθήκες όσο και από τους φυσιολογικούς κύκλους των φυτών.
Όπως εξηγεί η Astha Tiwari, επιστήμονας στη μονάδα μυκολογίας και αεροβιολογίας του βελγικού ινστιτούτου δημόσιας υγείας Sciensano, τα δέντρα ακολουθούν φυσικούς κύκλους στην παραγωγή γύρης, με πιο «δυνατές» χρονιές να διαδέχονται πιο αδύναμες, καθώς η διαδικασία απαιτεί μεγάλη κατανάλωση ενέργειας.
Ωστόσο, η γενική εικόνα της τελευταίας δεκαετίας δείχνει σαφή μεταβολή. Σύμφωνα με την ίδια, οι εποχές γύρης διαρκούν περισσότερο, ξεκινούν λίγο νωρίτερα και η έντασή τους αυξάνεται. Η τάση αυτή συνδέεται πιθανώς με την κλιματική αλλαγή, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες ευνοούν την πρωιμότερη άνθηση των φυτών και, κατά συνέπεια, την πρόωρη έναρξη της επικονίασης.
Μελέτη που ανέλυσε δεδομένα γύρης από σταθμούς παρακολούθησης στο Βέλγιο, την Ολλανδία και το Λουξεμβούργο για διάστημα 30 έως 44 ετών κατέγραψε ότι τα περισσότερα είδη δέντρων εμφάνισαν συνολική αύξηση τόσο στα ετήσια επίπεδα γύρης όσο και στις κορυφώσεις τους, ενώ παράλληλα η περίοδος γύρης ξεκινούσε νωρίτερα.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η άνοδος της θερμοκρασίας και οι αυξημένες συγκεντρώσεις διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ενισχύουν την ανάπτυξη των φυτών και την παραγωγή γύρης, επεκτείνοντας έτσι τη διάρκεια της εποχής και αυξάνοντας τις συγκεντρώσεις στον αέρα.
Η αλλεργία στη γύρη συγκαταλέγεται ήδη στις συχνότερες αλλεργίες στην Ευρώπη, με τον επιπολασμό της να εκτιμάται στο 40% του πληθυσμού. Μάλιστα, υψηλότερα ποσοστά παρατηρούνται στις αστικές περιοχές, όπου επιδρούν επιπλέον παράγοντες όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι όσο περισσότερο και για όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα εκτίθεται κανείς σε ένα αλλεργιογόνο, τόσο αυξάνεται και η πιθανότητα ευαισθητοποίησης. Με απλά λόγια, όσο περισσότερα φυτά παράγουν περισσότερη γύρη για μεγαλύτερο διάστημα, τόσο πιθανότερο είναι να ενταθούν τα περιστατικά αλλεργίας.
Ενδεικτική είναι και έρευνα του University of East Anglia στην Αγγλία, σύμφωνα με την οποία ο αριθμός των ανθρώπων που υποφέρουν από αλλεργίες λόγω της γύρης αμβροσίας θα μπορούσε να αυξηθεί από 33 εκατομμύρια σε 77 εκατομμύρια έως το 2050.
Η γύρη δεν δρα μόνη της. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, ιδίως το διοξείδιο του αζώτου, το όζον και τα αιωρούμενα σωματίδια, μπορεί να αλλοιώσει χημικά τα μόρια της γύρης, καθιστώντας τα πιο αλλεργιογόνα και πιο επιθετικά για τον οργανισμό.
Παράλληλα, δεν αντιδρούν όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο. Ακόμη και χαμηλές συγκεντρώσεις γύρης στην ατμόσφαιρα αρκούν για να προκαλέσουν συμπτώματα σε ιδιαίτερα ευαίσθητα άτομα.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται μόνο στις γνωστές ενοχλήσεις. Οι αλλεργικές αντιδράσεις στη γύρη μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο, την ψυχική ευεξία, την καθημερινή λειτουργικότητα, ακόμη και τη σχολική επίδοση των παιδιών ή την παραγωγικότητα στην εργασία.
Παρά το γεγονός ότι η περίοδος γύρης γίνεται ολοένα πιο απαιτητική, υπάρχουν πρακτικά μέτρα που μπορούν να μειώσουν την έκθεση, ιδιαίτερα στις ημέρες με αυξημένες συγκεντρώσεις.
Ένα από τα πιο απλά βήματα είναι να παραμένουν κλειστά τα παράθυρα του σπιτιού κατά τη διάρκεια της ημέρας. Για αερισμό, προτιμώνται οι πολύ πρωινές ή οι βραδινές ώρες, όταν τα επίπεδα γύρης είναι συνήθως χαμηλότερα.
Χρήσιμο είναι επίσης το ντους και η αλλαγή ρούχων μόλις κάποιος επιστρέφει στο σπίτι, ώστε να μην μεταφέρει γύρη στους εσωτερικούς χώρους. Στο ίδιο πλαίσιο, προτείνεται, όπου είναι εφικτό, τα ρούχα να στεγνώνουν μέσα στο σπίτι και όχι σε εξωτερικό χώρο.
Κατά τις μετακινήσεις εκτός σπιτιού, τα γυαλιά ηλίου μπορούν να περιορίσουν την είσοδο σωματιδίων στα μάτια. Για όσους φορούν φακούς επαφής, οι ειδικοί σημειώνουν ότι τα αλλεργιογόνα μπορεί να προσκολλώνται στην επιφάνειά τους, γι’ αυτό οι ημερήσιοι φακοί ή ακόμη και τα κοινά γυαλιά ενδέχεται να αποτελούν καλύτερη επιλογή.
Επιπλέον, οι παραθαλάσσιες περιοχές θεωρούνται συχνά πιο φιλικές για όσους υποφέρουν από αλλεργίες, καθώς η θαλάσσια αύρα και η μικρότερη βλάστηση συμβάλλουν σε χαμηλότερες συγκεντρώσεις γύρης στον αέρα.
Περισσότερες ειδήσεις
Τι αλλάζει στον εγκέφαλο μέσα σε μία εβδομάδα διαλογισμού – Τα ευρήματα που ξάφνιασαν τους επιστήμονες
