Νέα έρευνα του Lighthouse Reports βάζει στο μικροσκόπιο τη διαφάνεια γύρω από το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των ευρωπαϊκών data centers, υποστηρίζοντας ότι, παρά την υποχρεωτική συγκέντρωση στοιχείων για την κατανάλωση ενέργειας και νερού, μεγάλο μέρος των πραγματικών δεδομένων παραμένει δύσκολα προσβάσιμο στο κοινό.
Η έρευνα αφορά μεταξύ άλλων στοιχεία για τη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τη χρήση ανανεώσιμων πηγών, την κατανάλωση και προέλευση του νερού, την επαναχρησιμοποίηση απορριπτόμενης θερμότητας και την απόδοση των συστημάτων ψύξης.
Το Lighthouse Reports υποστηρίζει ότι, ενώ τα δεδομένα αυτά υποβάλλονται στις αρμόδιες αρχές, η πρόσβαση του κοινού στα αναλυτικά στοιχεία παραμένει περιορισμένη. Η δημοσιογραφική ομάδα πραγματοποίησε αιτήματα πρόσβασης σε πληροφορίες και στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, με αρκετές χώρες να δηλώνουν είτε ότι δεν διαθέτουν τα στοιχεία είτε ότι αυτά καλύπτονται από εμπορικό απόρρητο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Σεπτέμβριο νέο κοινό σύστημα αξιολόγησης για data centers άνω των 500 kW, με στόχο, σύμφωνα με την ίδια, να ενισχυθεί η διαφάνεια σχετικά με τη χρήση ενέργειας και νερού, την αξιοποίηση απορριπτόμενης θερμότητας και τη συμβολή των εγκαταστάσεων στο ενεργειακό σύστημα. Οι πρώτες ετικέτες βιωσιμότητας αναμένεται να εμφανιστούν το 2027.
Ωστόσο, το Lighthouse Reports ασκεί κριτική στο μοντέλο αυτό, καθώς θεωρεί ότι η δημοσιοποίηση δεικτών και βαθμολογιών αποδοτικότητας δεν υποκαθιστά την πρόσβαση στα πραγματικά δεδομένα κατανάλωσης και εκπομπών κάθε εγκατάστασης.
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς ακόμη και ένα ιδιαίτερα αποδοτικό data center μεγάλης κλίμακας μπορεί, λόγω μεγέθους, να καταναλώνει σημαντικές ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και νερού.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι τα data centers μπορεί να ξεπεράσουν το 3% της συνολικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ έως το 2030, ενώ η Ευρώπη επιδιώκει να τριπλασιάσει τη δυναμικότητά τους μέσα στα επόμενα πέντε έως επτά χρόνια.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Ολλανδίας, την οποία η έρευνα κατατάσσει μεταξύ των χωρών με σχετικά μεγαλύτερη διαθεσιμότητα πληροφοριών.
Στα τέλη του 2025 η Dutch Data Center Association υπολόγιζε ότι λειτουργούσαν στη χώρα 186 εμπορικά data centers ισχύος τουλάχιστον 500 kW, δηλαδή πάνω από το όριο που ενεργοποιεί τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις αναφοράς.
Ωστόσο, τα στοιχεία που γνωστοποίησε η Netherlands Enterprise Agency αφορούσαν μόλις 104 εγκαταστάσεις, αφήνοντας σημαντικό κενό σε σχέση με τον συνολικό αριθμό που καταγράφει ο κλάδος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η έρευνα, μόνο 44 εγκαταστάσεις είχαν διαθέσιμα δημοσίως στοιχεία για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και 47 για την κατανάλωση νερού.
Η δημοσιογραφική έρευνα ξεκίνησε αιτήματα πρόσβασης από τον Οκτώβριο του 2025. Δέκα χώρες απάντησαν ότι δεν κατείχαν τα στοιχεία που ζητήθηκαν, ενώ περίπου έξι ακόμη επικαλέστηκαν γενικούς λόγους εμπορικής εμπιστευτικότητας για να μην τα δημοσιοποιήσουν.
Το Lighthouse Reports υποστηρίζει επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε να μη δημοσιοποιήσει στοιχεία όπως η πραγματική κατανάλωση ενέργειας, οι εκπομπές και η χρήση νερού ανά εγκατάσταση, επικαλούμενη μεταξύ άλλων την προστασία εμπορικά ευαίσθητων πληροφοριών.
Μετά τα αιτήματα πρόσβασης και τις σχετικές διαδικασίες επανεξέτασης, το Lighthouse Reports κατέθεσε υπόθεση στην Επιτροπή Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Aarhus.
Η δημοσιογραφική ομάδα υποστηρίζει ότι η περιορισμένη δημόσια πρόσβαση στα στοιχεία παραβιάζει τις εγγυήσεις της Σύμβασης σχετικά με την πρόσβαση σε περιβαλλοντικές πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά ζητήματα. Η υπόθεση βρίσκεται πλέον ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής Συμμόρφωσης.
Το ζήτημα της πρόσβασης στα δεδομένα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η ανάπτυξη υποδομών για Τεχνητή Νοημοσύνη και υπολογιστικά συστήματα μεγάλης κλίμακας επιταχύνει την κατασκευή νέων data centers στην Ευρώπη, αυξάνοντας παράλληλα τις απαιτήσεις από τα ηλεκτρικά δίκτυα και τους διαθέσιμους υδάτινους πόρους.
Περισσότερες ειδήσεις
Η AI «διψάει» για ρεύμα – Έως 90 MW ζητά ο μεγαλύτερος υπερυπολογιστής που σχεδιάζει η Βρετανία
Κέντρα δεδομένων στην Ελλάδα: Γιατί το δίκτυο «αποφασίζει» πριν από το οικόπεδο
Ιρλανδία: Η ΤΝ σπάει το πυρηνικό ταμπού – Τα κέντρα δεδομένων «καταπίνουν» το 23% του ρεύματος
