Σε μια ολοένα διευρυνόμενη «αλυσίδα» έκθεσης στα μικροπλαστικά αναφέρεται νέα μελέτη που συγκεντρώνει πάνω από 350 επιστημονικές έρευνες, αναδεικνύοντας ότι η καθημερινή επαφή με αυτά τα σωματίδια δεν περιορίζεται στο περιβάλλον, αλλά εκτείνεται σε κρίσιμους τομείς της ζωής, από την υγεία έως το σπίτι.
Η ερευνήτρια Heather Leslie, από τις πρώτες που εντόπισαν μικροπλαστικά στο ανθρώπινο αίμα, περιγράφει την κατάσταση ως μια «καταιγίδα μικροπλαστικών», η οποία τροφοδοτείται από πηγές που μέχρι σήμερα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένες.
Η μελέτη, με τίτλο Exploring Everyday Microplastic Exposures, καταγράφει πέντε βασικές κατηγορίες έκθεσης: εξωτερικό περιβάλλον, εσωτερικοί χώροι, προϊόντα για παιδιά, υγειονομική περίθαλψη και τρόφιμα.
Τα μικροπλαστικά, λόγω του εξαιρετικά μικρού μεγέθους τους, μπορούν να εισέλθουν στον ανθρώπινο οργανισμό και να συσσωρευτούν σε όργανα, αυξάνοντας τον κίνδυνο φλεγμονών, κυτταρικών βλαβών και χρόνιων παθήσεων, συμπεριλαμβανομένων καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα που σχετίζονται με τον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με τη μελέτη, μικροπλαστικά μπορούν να εισέλθουν στον οργανισμό μέσω ιατρικών συσκευών και διαδικασιών, όπως καρδιακοί καθετήρες, ενδοφλέβια υγρά, ορθοπεδικά εμφυτεύματα και εμφυτεύματα σιλικόνης, συμπεριλαμβανομένων των εμφυτευμάτων στήθους.
Σε χειρουργικές αίθουσες καταγράφηκαν συγκεντρώσεις έως και 9.258 σωματιδίων ανά τετραγωνικό μέτρο μέσα σε μία μόνο βάρδια, ενώ σε μονάδες νεογνών εκτιμάται ότι πρόωρα βρέφη μπορεί να εκτεθούν σε έως και 115 μικροπλαστικά σωματίδια μέσα σε 72 ώρες, αποκλειστικά μέσω των συστημάτων ενδοφλέβιας σίτισης.
Η έκθεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε εξειδικευμένα περιβάλλοντα. Σημαντικές πηγές μικροπλαστικών εντοπίζονται και στο οικιακό περιβάλλον, ιδίως σε προϊόντα που χρησιμοποιούνται από παιδιά. Πλαστικά παιχνίδια, πατάκια, δομικά υλικά και αντικείμενα καθημερινής χρήσης μπορούν να απελευθερώνουν σωματίδια όπως PET, πολυπροπυλένιο και PVC στον αέρα και στη σκόνη.
Τα παιδιά, λόγω αυξημένης εισπνοής αέρα σε σχέση με το σωματικό τους βάρος και της επαφής τους με επιφάνειες και σκόνη, εκτίθενται αναλογικά περισσότερο από τους ενήλικες. Ακόμη και η βρεφική τροφή σε σκόνη, μέσω της συσκευασίας, μπορεί να περιέχει μικροπλαστικά σε επίπεδα έως και 17 σωματίδια ανά γραμμάριο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η χρήση χρωμάτων. Δεδομένου ότι πολλά χρώματα περιέχουν πλαστικά πολυμερή, η φθορά ή η απομάκρυνσή τους μπορεί να απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες μικροπλαστικών στο περιβάλλον. Εκτιμάται ότι μια μόνο στρώση βαφής σε επιφάνεια 100 τετραγωνικών μέτρων μπορεί να περιέχει δεκάδες τετρακισεκατομμύρια σωματίδια.
Ένα από τα πιο σύνθετα συμπεράσματα της μελέτης αφορά τον ρόλο ορισμένων τεχνολογιών που αναπτύσσονται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Συγκεκριμένα, τεχνικές όπως η έγχυση αερολυμάτων στη στρατόσφαιρα, που εξετάζονται στο πλαίσιο της ηλιακής γεωμηχανικής, ενδέχεται να ενισχύσουν την παρουσία μικροπλαστικών στην ατμόσφαιρα.
Ήδη υπάρχουν πατέντες που περιγράφουν τη διασπορά μικροσωματιδίων σε υψόμετρα έως και 20 χιλιομέτρων, γεγονός που θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα, μεγάλης κλίμακας πηγή αερομεταφερόμενων μικροπλαστικών, τα οποία στη συνέχεια θα καταλήγουν στο έδαφος μέσω της βροχόπτωσης.
Σημειώνεται ότι μικροπλαστικά έχουν ήδη ανιχνευθεί στη βροχή, προερχόμενα από τη φθορά ελαστικών, συνθετικών υφασμάτων και άλλων υλικών καθημερινής χρήσης.
Η μελέτη δεν περιορίζεται στην καταγραφή του προβλήματος, αλλά αναδεικνύει και μια πιο δομική διάσταση: την εκτεταμένη χρήση πλαστικών ως «εύκολη λύση» σε πλήθος εφαρμογών.
Όπως επισημαίνει η Leslie, η έκθεση στα μικροπλαστικά δεν προκύπτει μόνο από απορρίμματα ή κακή διαχείριση, αλλά από τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο έχουν σχεδιαστεί προϊόντα και υποδομές. Τα υλικά αυτά, ενσωματωμένα πλέον σε κρίσιμα συστήματα, απελευθερώνουν σταδιακά σωματίδια στο περιβάλλον όπου ζούμε και εργαζόμαστε.
Η έκθεση καλεί τους φορείς χάραξης πολιτικής να υιοθετήσουν μια πιο προληπτική προσέγγιση, δίνοντας προτεραιότητα στη μείωση της έκθεσης και στην επιτάχυνση της έρευνας για τις επιπτώσεις στην υγεία.
Περισσότερες ειδήσεις
Τα «παρθένα» νησιά Φίτζι γεμίζουν μικροπλαστικά – Σοκαριστική έρευνα στον Ειρηνικό
Ωκεανοί: Τεχνητή νοημοσύνη στον… βυθό – Ρομπότ και drones καθαρίζουν την «αόρατη» ρύπανση
«Καμπανάκι» της Greenpeace: Γεμάτα μικροπλαστικά και τοξικές ουσίες τα έτοιμα γεύματα
