Ύστερα από πέντε χρόνια αποτυχημένων προσπαθειών, η Shein ετοιμάζεται επιτέλους να περάσει την πόρτα του Χρηματιστηρίου. Μαζί της, όμως, φέρνει ένα επιχειρηματικό μοντέλο που παράγει 4.700 νέα σχέδια ρούχων την ημέρα, περισσότερα από 2 εκατ. διαφορετικά είδη και εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που δύσκολα χωρούν κάτω από την ετικέτα της «βιωσιμότητας».
Η κινεζικής προέλευσης εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου σχεδιάζει να αντλήσει έως 1,8 δισ. δολάρια από την αρχική δημόσια προσφορά της στο Χονγκ Κονγκ, με την έναρξη διαπραγμάτευσης των μετοχών να αναμένεται την 1η Σεπτεμβρίου. Η αποτίμησή της υπολογίζεται έως τα 27 δισ. δολάρια, περισσότερο από 70% χαμηλότερα από το ανώτατο επίπεδο των σχεδόν 100 δισ. δολαρίων που είχε φτάσει το 2022.
Η μεγάλη έκπτωση δεν αφορά κάποιο ακόμη τέχνασμα στην οθόνη του καταναλωτή. Αντανακλά τις δυσκολότερες προοπτικές ανάπτυξης, αλλά και τις σοβαρές εκκρεμότητες της εταιρείας σε θέματα περιβάλλοντος, εργασιακών δικαιωμάτων και εταιρικής διακυβέρνησης.
Οι προηγούμενες προσπάθειες της Shein να εισαχθεί στα Χρηματιστήρια της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου προσέκρουσαν στις αντιδράσεις πολιτικών, ρυθμιστικών αρχών και επενδυτών για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τις συνθήκες εργασίας στην εφοδιαστική αλυσίδα και την έλλειψη διαφάνειας.
Η εταιρεία απάντησε προσλαμβάνοντας συμβούλους, δημιουργώντας το 2024 εξωτερικό συμβούλιο για περιβαλλοντικά, κοινωνικά και διοικητικά ζητήματα και διευρύνοντας θεαματικά την ετήσια έκθεσή της για τη βιωσιμότητα. Από 28 σελίδες το 2021, η έκθεση έφτασε τις 118 σελίδες το 2025.
Το μέγεθος της έκθεσης αυξήθηκε, αλλά οι αμφιβολίες δεν μειώθηκαν αναλόγως.
Η Shein αναφέρει ότι το 53% των προμηθευτών της έλαβε τις υψηλότερες βαθμολογίες στους ελέγχους του 2025, έναντι 47% το 2024. Ευρωπαίοι και Ασιάτες επενδυτές, ωστόσο, εξακολουθούν να θέτουν ζητήματα σχετικά με τις εργασιακές συνθήκες, την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, τις εκπομπές άνθρακα και τη συνολική βιωσιμότητα ενός μοντέλου που βασίζεται στη μαζική και διαρκώς ανανεούμενη παραγωγή.
Η ίδια η Shein δηλώνει ότι εφαρμόζει υψηλά πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης, διαφάνειας και λογοδοσίας και ότι συμμορφώνεται με τους ισχύοντες νόμους και τις απαιτήσεις εισαγωγής στο Χρηματιστήριο.
Η Shein βρίσκεται υπό έρευνα τόσο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και από την αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου.
Στην Ευρώπη, η Κομισιόν έχει κινήσει επίσημη διαδικασία βάσει του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, εξετάζοντας μεταξύ άλλων την πώληση παράνομων προϊόντων, τον δυνητικά εθιστικό σχεδιασμό της πλατφόρμας και την έλλειψη διαφάνειας των συστημάτων προτάσεων. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συντονισμένη έρευνα των ευρωπαϊκών αρχών προστασίας καταναλωτή για πρακτικές όπως οι παραπλανητικές εκπτώσεις και η άσκηση πίεσης στους πελάτες ώστε να ολοκληρώνουν γρήγορα τις αγορές τους.
Προηγούμενοι έλεγχοι είχαν οδηγήσει σε πρόστιμα στη Γαλλία για φερόμενες παραπλανητικές εκπτώσεις και στην Ιταλία για περιβαλλοντικούς ισχυρισμούς που κρίθηκαν παραπλανητικοί.
Πέρα από το ενδεχόμενο νέων προστίμων, η ένταση των ελέγχων δημιουργεί ερωτήματα για τη συμμόρφωση, τους εσωτερικούς μηχανισμούς εποπτείας και την ευθύνη του διοικητικού συμβουλίου.
Οι περιβαλλοντικές ανησυχίες συνοδεύονται από μια εταιρική δομή που αφήνει περιορισμένο χώρο στους υπόλοιπους μετόχους.
Μετά τη δημόσια προσφορά, οι τέσσερις συνιδρυτές της Shein θα διαθέτουν το 59,6% των μετοχών, αλλά θα ελέγχουν το 90% των δικαιωμάτων ψήφου. Αυτό συμβαίνει επειδή κάθε μετοχή της κατηγορίας Α παρέχει δέκα ψήφους, ενώ κάθε μετοχή της κατηγορίας Β μόλις μία.
Οι τέσσερις συνιδρυτές κατέχουν επίσης εκτελεστικές θέσεις και συμμετέχουν στο διοικητικό συμβούλιο, ενώ μόνο τρεις από τους επτά συμβούλους χαρακτηρίζονται ανεξάρτητοι. Επιπλέον, οι ρόλοι του διευθύνοντος συμβούλου και του προέδρου συνδυάζονται στο ίδιο πρόσωπο.
Η συγκέντρωση αυτή ενισχύει τις ανησυχίες ότι η ανεξάρτητη εποπτεία μπορεί να αποδυναμωθεί και ότι τα συμφέροντα της διοίκησης δεν θα ταυτίζονται πάντοτε με εκείνα των μικρότερων μετόχων.
Η Shein υποστηρίζει ότι το σύστημά της είναι λιγότερο σπάταλο από εκείνο άλλων εταιρειών γρήγορης μόδας. Αρχικά παράγει μικρές ποσότητες ενός νέου σχεδίου και αυξάνει την παραγωγή μόνο εφόσον διαπιστώσει ζήτηση, περιορίζοντας έτσι τα απούλητα αποθέματα.
Η εξήγηση ακούγεται εύλογη μέχρι να εμφανιστούν τα υπόλοιπα μεγέθη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που κατέθεσε η ίδια για τη χρηματιστηριακή εισαγωγή, η πλατφόρμα διέθετε περισσότερα από 2 εκατ. σχέδια ενδυμάτων στις 31 Μαρτίου 2026. Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους προσέθετε κατά μέσο όρο 4.700 νέα σχέδια κάθε ημέρα.
Οι επικριτές της επισημαίνουν ότι οι εξαιρετικά χαμηλές τιμές και η επιθετική προώθηση ενθαρρύνουν τις συχνές, παρορμητικές αγορές. Μπορεί να περισσεύουν λιγότερα προϊόντα στην αποθήκη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι καταναλώνονται λιγότεροι φυσικοί πόροι ή ότι τα ρούχα παραμένουν περισσότερο στην ντουλάπα.
Πολλά προϊόντα της εταιρείας κατασκευάζονται κυρίως από συνθετικές ίνες, δηλαδή υλικά που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα και απελευθερώνουν μικροπλαστικά κατά τη χρήση και το πλύσιμο. Η χαμηλή τιμή και ο σύντομος κύκλος ζωής τους ενισχύουν παράλληλα την κουλτούρα του αναλώσιμου ρούχου.
Το 2025, η Shein κατέγραψε συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου περίπου διπλάσιες από εκείνες της Inditex, στην οποία ανήκει η Zara.
Και αυτό παρότι οι ετήσιες πωλήσεις της Shein ανήλθαν σε 41,8 δισ. δολάρια, χαμηλότερα από τα 39,9 δισ. ευρώ, ή περίπου 46,5 δισ. δολάρια, της ισπανικής Inditex.
Το χάσμα αυτό φέρνει ξανά στην επιφάνεια το βασικό πρόβλημα της υπερταχείας μόδας: ακόμη και αν βελτιωθεί η παραγωγή κάθε μεμονωμένου προϊόντος, η συνεχής αύξηση των παραγόμενων και πωλούμενων τεμαχίων μπορεί να ακυρώσει το περιβαλλοντικό όφελος.
Η είσοδος στο Χρηματιστήριο του Χονγκ Κονγκ ενδέχεται να ολοκληρώσει μια επίπονη πενταετή διαδρομή για τη Shein. Δεν απαντά, όμως, στο δυσκολότερο ερώτημα: μπορεί μια εταιρεία που στηρίζεται στα περισσότερα, φθηνότερα και ταχύτερα ρούχα να παρουσιάσει πειστική μετάβαση προς τη βιωσιμότητα;
Περισσότερες ειδήσεις
Shein: Το μεγάλο πείραμα στο Βιετνάμ… ξέφτισε – Άτακτη επιστροφή της παραγωγής στην Κίνα
Το «βρώμικο» μυστικό του ανακυκλωμένου πολυεστέρα και το οικολογικό ξέπλυμα των μεγάλων brands
Από τη χωματερή στην… πασαρέλα: Μπορεί η ανακύκλωση ρούχων να σώσει τον πλανήτη;
