Νέο όριο στους πλειστηριασμούς κύριας κατοικίας για χρέη προς το Δημόσιο θέτει το Συμβούλιο της Επικρατείας, κρίνοντας ότι δεν μπορεί να κατάσχεται η οικογενειακή στέγη οφειλέτη χωρίς να έχει προηγουμένως εξεταστεί η δυνατότητα είσπραξης των οφειλών από άλλα περιουσιακά του στοιχεία.
Σύμφωνα με την απόφαση 1404/2026 του ΣΤ΄ Τμήματος του ΣτΕ, δεν είναι νόμιμη η κατάσχεση και η ένταξη σε πρόγραμμα πλειστηριασμού της οικογενειακής κατοικίας οφειλέτη, εφόσον υπάρχουν άλλα περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να καλύψουν την οφειλή και δεν έχει προηγουμένως εξεταστεί η αξιοποίησή τους.
Η απόφαση αφορά περιπτώσεις οφειλών προς το Δημόσιο, τις Δ.Ο.Υ., τους ΟΤΑ, τα ασφαλιστικά ταμεία και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, δηλαδή χρέη που εισπράττονται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ).
Παράλληλα, κρίθηκε ότι ο οφειλέτης μπορεί να προβάλλει τη σχετική πλημμέλεια με ανακοπή και κατά του προγράμματος πλειστηριασμού, ακόμη και αν δεν την είχε προβάλει κατά της αρχικής κατασχετήριας έκθεσης. Μέχρι τώρα είχε γίνει δεκτό ότι η συγκεκριμένη πλημμέλεια μπορούσε να προβληθεί μόνο στο αρχικό στάδιο της διαδικασίας.
Ειδικότερα, ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε. Πειραιά ενέταξε σε πρόγραμμα αναγκαστικού πλειστηριασμού ακίνητο, και συγκεκριμένα μεζονέτα 162 τ.μ., στον 1ο και 2ο όροφο, στο Μοσχάτο, λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών ανώνυμης βιομηχανικής εταιρείας προς το Δημόσιο.
Η μεζονέτα ανήκε κατά 50% στον διευθύνοντα σύμβουλο της εταιρείας και κατά 50% στη σύζυγό του.
Ο διευθύνων σύμβουλος άσκησε ανακοπή κατά του προγράμματος πλειστηριασμού στο Διοικητικό Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο την έκανε δεκτή και ακύρωσε το πρόγραμμα αναγκαστικού πλειστηριασμού, κρίνοντας ότι η έκδοσή του αντέκειτο στις αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας.
Στη συνέχεια, το Δημόσιο άσκησε έφεση, την οποία το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών απέρριψε ως αβάσιμη. Ειδικότερα, κρίθηκε ότι το ακίνητο αποτελούσε τη μοναδική κύρια κατοικία στην οποία διέμενε ο οφειλέτης με την οικογένειά του, ενώ ο ίδιος διέθετε και άλλη ακίνητη περιουσία σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Κατά το δικαστήριο, η έκδοση του προγράμματος πλειστηριασμού αντέκειτο στις αρχές της χρηστής διοίκησης και της αναλογικότητας, καθώς δεν αποτελούσε πρόσφορο και αναγκαίο μέτρο για την είσπραξη των οφειλών προς το Δημόσιο, δεδομένου ότι η ικανοποίηση της απαίτησης μπορούσε να επιτευχθεί με λιγότερο επαχθή μέτρα.
Από την πλευρά του, το Δημόσιο υποστήριξε ότι ο προϊστάμενος της Δ.Ο.Υ., επιλέγοντας να κατασχέσει το συγκεκριμένο ακίνητο αντί άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, άσκησε τη διακριτική ευχέρεια που του παρέχει ο ΚΕΔΕ ως προς την επιλογή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Ιωάννη Γράβαρη και εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Ελένη Παπαδημητρίου, απέρριψε ως αβάσιμη την αίτηση του Δημοσίου.
Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι, σύμφωνα με το Σύνταγμα, η κατοικία, ως ουσιώδες στοιχείο για την αξιοπρέπεια, την ασφάλεια και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικής και οικογενειακής ζωής, αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης κρατικής μέριμνας.
Η κρατική μέριμνα για την κατοικία ανάγεται στην προστασία θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία τελούν υπό την εγγύηση του κράτους και των οποίων την αποτελεσματική προστασία οφείλουν να διασφαλίζουν όλα τα κρατικά όργανα, σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος.
Παράλληλα, το ΣτΕ επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τις συνταγματικές επιταγές και την αρχή της αναλογικότητας, όταν η επιδίωξη σκοπού δημοσίου συμφέροντος συνεπάγεται τη στέρηση της κατοικίας ενός προσώπου, πρέπει να αποδεικνύεται, σε κάθε στάδιο της σχετικής διαδικασίας, ότι το μέτρο ήταν απολύτως αναγκαίο στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να έχει προηγουμένως εξαντληθεί κάθε δυνατότητα ικανοποίησης της απαίτησης του Δημοσίου με άλλα, πρόσφορα αλλά ηπιότερα μέτρα, πριν επιλεγεί η κατάσχεση της οικογενειακής κατοικίας.
Περισσότερες ειδήσεις
Λιγοστεύουν και ακριβαίνουν τα διαθέσιμα προς πώληση και ενοικίαση σπίτια στην Αθήνα
Στεγαστική ασφυξία για τη νέα γενιά: Σχεδόν ένας στους δύο νέους στην Ελλάδα ζει σε υπερπλήρες σπίτι
