Η εκρηκτική άνοδος των τιμών στην ενέργεια επανέρχεται με ένταση, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό περιβάλλον για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, την ώρα που η Ευρώπη εμφανίζεται για ακόμη μία φορά χωρίς άμεσες και αποφασιστικές λύσεις. Η νέα αναταραχή τροφοδοτείται από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο οποίος πυροδοτεί αυξήσεις σε φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια και καύσιμα.
Στην ελληνική αγορά, η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας εκτινάχθηκε για σήμερα στα 147,74 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο 74,26% σε σχέση με την τιμή της Κυριακής (22/3), ημέρα κατά την οποία παραδοσιακά η ζήτηση είναι χαμηλότερη.
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση των τιμών διαδραματίζει το φυσικό αέριο, το οποίο συμμετέχει στο ενεργειακό μείγμα με ποσοστό 45,58%, έναντι 37,39% των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Τα μεγάλα υδροηλεκτρικά περιορίζονται στο 6,62%, ενώ ο λιγνίτης καλύπτει μόλις το 4,13% της ηλεκτροπαραγωγής. Η εξάρτηση από το φυσικό αέριο καθιστά την ελληνική αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη στις διεθνείς διακυμάνσεις, ειδικά όταν η τιμή στο ολλανδικό hub TTF ανέρχεται στα 59,3 ευρώ/MWh, έχοντας διπλασιαστεί από τις 27 Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος.
Την ίδια στιγμή, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένουν περιορισμένα, καθώς στις 20 Μαρτίου οι υπόγειες αποθήκες ήταν καλυμμένες μόλις κατά 28,5%, ενώ η πληρότητα των τερματικών LNG έφθανε το 49,6%. Στην Ελλάδα, που δεν διαθέτει υπόγειες αποθήκες, η πληρότητα στη Ρεβυθούσα και το FSRU Αλεξανδρούπολης έφτανε το 70,3%.
Οι υψηλές τιμές δεν αποτελούν αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Στη Βουλγαρία η χονδρική τιμή διαμορφώθηκε στα 151 ευρώ/MWh και στη Ρουμανία στα 155,42 ευρώ/MWh. Ακόμη υψηλότερα κινήθηκαν η Ουγγαρία με 159,38 ευρώ/MWh και η Ιταλία με 164,33 ευρώ/MWh, η οποία παραμένει η ακριβότερη αγορά στην Ευρώπη λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από το φυσικό αέριο. Στην Αυστρία η τιμή έφθασε τα 156 ευρώ/MWh, στη Γερμανία τα 141,91 ευρώ/MWh και στη Γαλλία τα 86,31 ευρώ/MWh. Αντίθετα, η Ισπανία και η Πορτογαλία διατήρησαν σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα στα 33,81 ευρώ/MWh.
Στο μέτωπο των καυσίμων, η άνοδος είναι εξίσου έντονη. Το brent πλησιάζει τα 112 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 57% μέσα σε έναν μήνα, ενώ το αργό πετρέλαιο διαμορφώνεται στα 98 δολάρια, με άνοδο άνω του 48%. Οι αυξήσεις αυτές έχουν ήδη μεταφερθεί στις αντλίες, με τη βενζίνη και το πετρέλαιο κίνησης να ξεπερνούν τα 2 ευρώ/λίτρο σε πολλές περιοχές της Αττικής. Στα νησιά, όπως τα Δωδεκάνησα, οι Κυκλάδες, η Λευκάδα και η Κρήτη, η μέση τιμή είχε ήδη υπερβεί αυτό το επίπεδο την προηγούμενη εβδομάδα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση τιμή της αμόλυβδης 98 οκτανίων ανήλθε στα 1,977 ευρώ/λίτρο από 1,75 ευρώ/λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου, ενώ το ντίζελ κίνησης διαμορφώθηκε στα 1,956 ευρώ/λίτρο έναντι 1,565 ευρώ/λίτρο. Η αύξηση του ντίζελ προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς περίπου το 55% των φορτηγών το χρησιμοποιεί, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος μεταφορών και τελικά τις τιμές των προϊόντων.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι αντιδράσεις παραμένουν περιορισμένες. Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά την πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής, δεν κατέληξαν σε άμεσα μέτρα, ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίσει μια «εργαλειοθήκη» προσωρινών παρεμβάσεων και μεταθέτοντας τις αποφάσεις για τον Ιούνιο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται προβληματισμένη. Η ενεργειακή κρίση χαρακτηρίζεται ως η δυσκολότερη από το 2019, με έντονη ανησυχία για τις επιπτώσεις στην οικονομία και τον πληθωρισμό. Παρά την προετοιμασία παρεμβάσεων, η Αθήνα αναμένει τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες πριν προχωρήσει σε πιο αποφασιστικές κινήσεις.
Περισσότερες ειδήσεις
Financial Times: Η Ευρώπη χαμηλώνει τους στόχους αποθήκευσης για να «ηρεμήσει» τις αγορές
Στην ελίτ των βιώσιμων εταιρειών η ΔΕΗ – Ποιες επενδύσεις «ξεκλείδωσαν» τη διεθνή αναγνώριση
Γ. Στάσσης: Επιτακτική η αντικατάσταση της «εισαγόμενης ανασφάλειας» με την εγχώρια ανθεκτικότητα
