Οι καλές ακαδημαϊκές επιδόσεις, η κόσμια συμπεριφορά και κυρίως η ικανότητα να μπορούν τα παιδιά τους να αντιμετωπίζουν μόνα τους τα προβλήματα που θα συναντούν στη ζωή τους, συγκαταλέγονται μεταξύ των πρώτων και πιο σημαντικών προθέσεων των γονιών, αναφορικά με την ανατροφή των παιδιών τους.
Η έρευνα όμως δείχνει ότι η αυτοπεποίθηση και η ψυχική ανθεκτικότητα πηγάζουν από την ικανότητα ενός παιδιού να αισθάνεται ασφαλές να είναι πλήρως ο εαυτός του.
Η Reem Raouda, μητέρα και ψυχολόγος που έχει μελετήσει περισσότερα από 200 παιδιά, τονίζει, μιλώντας στο CNBC, τη διαπίστωσή της, πως πίσω από την αντίδραση και τα προβλήματα συμπεριφοράς υπάρχει σχεδόν πάντα ένα παιδί που δεν αισθάνεται άνετα να εκφράσει αυτό που νιώθει και αυτό που χρειάζεται.
Με άλλα λόγια, το πόσο ασφαλές αισθάνεται σήμερα το παιδί σας διαμορφώνει αυτό που θα γίνει ως ενήλικας. Ακολουθούν έξι τρόποι για να χτίσετε αυτή την αίσθηση ασφάλειας από νωρίς.
Οι περισσότεροι γονείς προσπαθούν γρήγορα να ηρεμήσουν ή να διορθώσουν την κατάσταση. Όταν ένα παιδί κλαίει, μπορεί να πούμε «είσαι καλά». Όταν θυμώνει, λέμε «ηρέμησε». Όταν κατακλύζεται από ένα συναίσθημα, ψάχνουμε τον πιο γρήγορο τρόπο να τελειώσει το «επεισόδιο».
Ως αποτέλεσμα, τα παιδιά μαθαίνουν να αποσυνδέονται από τον εαυτό τους όλο και πιο γρήγορα. Αυτό που πραγματικά χρειάζονται είναι έναν γονέα που μπορεί να μείνει μαζί τους μέσα στο συναίσθημα – κι ας μην είναι «άνετο».
Αντισταθείτε στην παρόρμηση να γεμίσετε τη σιωπή και μείνετε σε αυτό: «Είμαι εδώ για σένα. Πάρε όσο χρόνο χρειάζεσαι». Αυτή η απλή παρουσία διδάσκει στο παιδί ότι τα συναισθήματά του είναι διαχειρίσιμα.
Οι γονείς συχνά αναιρούν τα παιδιά τους: «Δεν μπορεί να πεινάς, μόλις έφαγες». «Κοιμήθηκες νωρίς, πώς γίνεται να είσαι ακόμη κουρασμένος;» κλπ. Παρότι καλοπροαίρετες, αυτές οι φράσεις ωθούν το παιδί να μην εμπιστεύεται αυτό που νιώθει και να αφήνει κάποιον άλλον να ορίζει την εσωτερική του εμπειρία.
Η έρευνα για τη συναισθηματική επικύρωση δείχνει ότι τα παιδιά των οποίων τα συναισθήματα ακυρώνονται συστηματικά γίνονται ενήλικες που δυσκολεύονται να εμπιστευτούν τη δική τους κρίση. Αντί γι’ αυτό, ρωτήστε τα για τις δικές τους απόψεις και προτιμήσεις. Έπειτα σταματήστε να μιλάτε και αφήστε τα να αναλάβουν την ευθύνη της δικής τους εμπειρίας.
Κάποια από τα παιδιά που συμπεριφέρονται υποδειγματικά είναι επίσης και τα λιγότερο συναισθηματικά ασφαλή. Έχουν μάθει, συχνά πολύ νωρίς, ότι η διατήρηση της ηρεμίας προστατεύει τη σχέση και ότι το να είναι εύκολα στη διαχείριση διατηρεί την αγάπη. Έτσι συμμορφώνονται και προσπαθούν να σας δώσουν αυτό που χρειάζεστε.
Αντίθετα, το παιδί που αντιδρά και εκφράζει ανοιχτά την απογοήτευσή του είναι συχνά εκείνο που αισθάνεται μεγαλύτερη συναισθηματική ασφάλεια.
Φράσεις όπως «μπράβο» ή «μην το ξανακάνεις αυτό» μπορεί να φαίνονται αθώες, αλλά μπορούν να μεταδώσουν το μήνυμα ότι τα παιδιά αξιολογούνται συνεχώς.
Αντί να τα κρίνετε, περιγράψτε αυτό που βλέπετε και δείξτε ενδιαφέρον για το τι νιώθουν. Αντί για «μπράβο», δοκιμάστε «παρατήρησα πόσο προσπάθησες». Αντί για «σταμάτα να είσαι κακός», δοκιμάστε «τι νιώθεις τώρα;». Η μετάβαση από την κρίση στη γνήσια περιέργεια δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας.
Η παρόρμηση να εξηγούμε ή να διορθώνουμε τα πάντα συχνά προέρχεται από αγάπη. Όταν όμως κάθε συναίσθημα ή συμπεριφορά συναντά άμεση παρέμβαση, το παιδί δεν έχει χώρο να επεξεργαστεί όσα νιώθει. Μαθαίνει να αναζητά απαντήσεις έξω από τον εαυτό του και με τον χρόνο σταματά να ακούει τις δικές του σκέψεις.
Αντισταθείτε στην ανάγκη να καθοδηγείτε κάθε στιγμή και προσπαθήστε απλώς να είστε παρόντες χωρίς… μπλοκάκι.
Η διδασκαλία της συναισθηματικής ασφάλειας πρέπει να είναι αυθεντική. Τα παιδιά αντιλαμβάνονται τη διαφορά ανάμεσα σε έναν γονέα που απλώς προσποιείται την ηρεμία και σε έναν που έχει πραγματικά δουλέψει για να την κατακτήσει.
Δείξτε περιέργεια ακόμη και για τις δικές σας αντιδράσεις. Όταν μια στιγμή σας πυροδοτεί έντονα, ρωτήστε: «Γιατί μου φαίνεται τόσο σημαντικό αυτό;» Αυτή η ερώτηση από μόνη της αρχίζει να διακόπτει το μοτίβο.
Πριν απαντήσει στο παιδί της σε μια δύσκολη στιγμή, η Reem συχνά παίρνει μία ανάσα και ρωτά τον εαυτό της: «Στα συναισθήματα ποιου αντιδρώ πραγματικά τώρα; Στα δικά μου ή στα δικά του;»
Περισσότερες ειδήσεις
Burnout: Δεν είναι ότι δεν αντέχεις – είναι ότι δεν παίρνεις χρόνο να αναρρώσεις
