Δίαυλο αποκλιμάκωσης με το Ιράν και τα κράτη της Μέσης Ανατολής επιχειρεί να ανοίξει η Σαουδική Αραβία, προωθώντας ένα σύμφωνο μη επίθεσης εμπνευσμένο από τις Συμφωνίες του Ελσίνκι του 1975, σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών ανακατατάξεων μετά τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, το Ριάντ έχει ήδη εξασφαλίσει τη στήριξη ευρωπαϊκών πρωτευουσών και θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο παραμένει ασαφές αν μια τέτοια πρωτοβουλία θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η πρωτοβουλία βασίζεται στο μοντέλο των Συμφωνιών του Ελσίνκι του 1975, που είχαν υπογραφεί από τη Σοβιετική Ένωση, τις ΗΠΑ και ευρωπαϊκά κράτη, συμβάλλοντας τότε στην αποκλιμάκωση των εντάσεων του Ψυχρού Πολέμου μέσω αμοιβαίων δεσμεύσεων για ασφάλεια, σεβασμό συνόρων, ανθρώπινα δικαιώματα και οικονομική συνεργασία.
Άραβας διπλωμάτης δήλωσε στους Financial Times ότι μια αντίστοιχη συμφωνία στη Μέση Ανατολή «θα γινόταν δεκτή από τα περισσότερα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, καθώς και από το Ιράν».
Η Τεχεράνη έχει ήδη ζητήσει από τα κράτη του Κόλπου να κλείσουν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή, ενώ εξακολουθεί να επιδιώκει ενίσχυση της επιρροής της στα Στενά του Ορμούζ. ένα από τα σημαντικότερα περάσματα παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και LNG.
Παραμένει αδιευκρίνιστο πώς μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας, όπως το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, όπου η Τεχεράνη εφαρμόζει ήδη δικό της σύστημα διέλευσης και διοδίων.
Το δημοσίευμα αναδεικνύει και τις διαφοροποιήσεις μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων απέναντι στο Ιράν και το Ισραήλ.
Η Σαουδική Αραβία φέρεται να πίεσε τις ΗΠΑ να αποφύγουν ευρείας κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν, εκτιμώντας ότι ένας πόλεμος θα άφηνε την Ισλαμική Δημοκρατία αποδυναμωμένη αλλά πολιτικά πιο επιθετική και με το καθεστώς της άθικτο.
Μάλιστα, σύμφωνα με αναφορά της CIA που επικαλείται το δημοσίευμα, το Ιράν διατηρεί το μεγαλύτερο μέρος του βαλλιστικού οπλοστασίου του, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις κατάρρευσης της κυβέρνησης.
Αντίθετα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εμφανίζονται πιο «σκληρά» απέναντι στην Τεχεράνη και έχουν προσεγγίσει περαιτέρω το Ισραήλ μετά τη σύγκρουση.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρέσβη στο Ισραήλ Mike Huckabee, το Ισραήλ απέστειλε συστήματα Iron Dome στα ΗΑΕ κατά τη διάρκεια του πολέμου, ενώ ο πρωθυπουργός Benjamin Netanyahu φέρεται να πραγματοποίησε μυστική επίσκεψη στο Αμπού Ντάμπι. Ωστόσο, τα ΗΑΕ διέψευσαν ότι πραγματοποιήθηκε τέτοια επίσκεψη.
Παράλληλα, οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, φαίνεται να έχουν παγώσει, ενώ οι χώρες του Κόλπου εμφανίζονται διχασμένες ως προς τη στρατηγική διαχείρισης της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή.
Η αβεβαιότητα γύρω από την ασφάλεια στην περιοχή εξακολουθεί να επηρεάζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με το βλέμμα να παραμένει στραμμένο στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και LNG.
Περισσότερες ειδήσεις
«Καμπανάκι» από τον IEA: Καταρρέει η παγκόσμια ζήτηση για πετρέλαιο
Aramco: Ο αποκλεισμός του Ορμούζ μεταθέτει την ανάκαμψη της αγοράς πετρελαίου στο 2027
Ιράν: Μεγαλώνει τη «ζώνη» των Στενών του Ορμούζ – Νέο σήμα κινδύνου για πετρέλαιο και LNG
