Η πυρηνική ενέργεια εντάσσεται στην ευρωπαϊκή ατζέντα ως λύση για την μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών ή και μηδενικών εκπομπών άνθρακα, αλλά και για την απεξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα που υπόκεινται σε διεθνείς αναταραχές όπως ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ και ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Την ίδια ώρα το θέμα έχει ανοίξει στην Ελλάδα από τον ίδιο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη με αλλεπάλληλες δηλώσεις του, σύμφωνα με τις οποίες είναι αποφασισμένος να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο ένταξης της πυρηνικής τεχνολογίας στο μακροπρόθεσμο ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Το στίγμα είχε δοθεί ήδη από τον Μάρτιο, στη Σύνοδο Κορυφής για την Πυρηνική Ενέργεια στο Παρίσι, όπου ο πρωθυπουργός είχε μιλήσει ανοιχτά για τη σύσταση επιτροπών που θα εξετάσουν το ζήτημα. Λίγες εβδομάδες αργότερα, από το βήμα του συνεδρίου των Financial Times στην Αθήνα, επανήλθε, υπογραμμίζοντας ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί τη μοναδική μακροπρόθεσμη εναλλακτική απέναντι στο φυσικό αέριο για την ηλεκτροπαραγωγή στην Ευρώπη.
Παρότι κυβερνητικά στελέχη επιμένουν ότι δεν υπάρχει ειλημμένη απόφαση, οι διεργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, έως το καλοκαίρι αναμένεται να έχουν συγκροτηθεί δύο επιτροπές: Μία πολιτική, πιθανότατα υπό τον ίδιο τον πρωθυπουργό και με τη συμμετοχή συναρμόδιων υπουργών, που θα αναλάβει τη χάραξη στρατηγικής για την πυρηνική ενέργεια, και μία δεύτερη τεχνοκρατική, με τη συμμετοχή επιστημόνων, γενικών γραμματέων υπουργείων αλλά και ιδιωτών που ενδιαφέρονται να εμπλακούν. Η δεύτερη επιτροπή εκτιμάται ότι θα τεθεί υπό την ευθύνη του υφυπουργού Ενέργειας Νίκου Τσάφου.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται οι μικροί αρθρωτοί αντιδραστήρες (SMR – Small Modular Reactors) που προβάλλονται διεθνώς ως η νέα γενιά πυρηνικής τεχνολογίας. Πρόκειται για μικρότερες και θεωρητικά ασφαλέστερες μονάδες, με χαμηλότερο αρχικό κόστος και μεγαλύτερη ευελιξία εγκατάστασης. Ωστόσο, οι SMR εξακολουθούν να βρίσκονται σε πιλοτικό στάδιο και δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί σε μεγάλη εμπορική κλίμακα, παρά το έντονο ενδιαφέρον που δείχνουν τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ευρώπη.
Την ίδια ώρα, η Κομισιόν ενισχύει τη θέση της πυρηνικής ενέργειας στο νέο ευρωπαϊκό ενεργειακό μοντέλο. Η στρατηγική της ΕΕ βασίζεται πλέον στον συνδυασμό Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και πυρηνικής παραγωγής ηλεκτρισμού, ώστε να διασφαλίζεται σταθερό φορτίο στο ευρωπαϊκό δίκτυο χωρίς εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η πυρηνική ενέργεια κάλυψε το 23,3% της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2024, ενώ η παραγωγή πυρηνικής ηλεκτρικής ενέργειας αυξήθηκε κατά 4,8% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σήμερα, δώδεκα κράτη – μέλη διαθέτουν ενεργούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, με τη Γαλλία και τη Σλοβακία να εξαρτώνται περισσότερο από την πυρηνική ενέργεια για την κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Κομισιόν ο συνδυασμός ΑΠΕ και πυρηνικών μπορεί να οδηγήσει σε παραγωγή ηλεκτρισμού άνω του 90% από πηγές μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών άνθρακα έως το 2040 στην Ευρώπη.
Παρά τη νέα δυναμική, οι επιφυλάξεις παραμένουν ισχυρές. Τα ατυχήματα του Τσέρνομπιλ και της Φουκουσίμα εξακολουθούν να επηρεάζουν τη δημόσια συζήτηση, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την ασφάλεια των εγκαταστάσεων και τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι μετά τη Φουκουσίμα ενισχύθηκαν σημαντικά οι κανονισμοί ασφαλείας και τα τεστ αντοχής για όλους τους ευρωπαϊκούς αντιδραστήρες, στο πλαίσιο της Euratom.
Περισσότερες ειδήσεις
Εκ νέου σε λειτουργία το μεγαλύτερο πυρηνικό εργοστάσιο του κόσμου
