Μια σημαντική αλλαγή στους συνοριακούς ελέγχους της Ευρώπης τίθεται σε ισχύ από την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, με πιθανότερη συνέπεια μεγαλύτερες αναμονές σε ορισμένα αεροδρόμια και σημεία εισόδου.
Από σήμερα, λήγουν οι προσωρινές «δικλείδες ασφαλείας» που επέτρεπαν στις χώρες που εφαρμόζουν το Entry/Exit System (EES) να αναστέλλουν προσωρινά τη συλλογή βιομετρικών δεδομένων όταν οι ουρές γίνονταν υπερβολικά μεγάλες. Πρακτικά, οι αρχές θα έχουν πλέον μικρότερη ευχέρεια να παρακάμπτουν δακτυλικά αποτυπώματα και σαρώσεις προσώπου μόνο και μόνο επειδή ένα σημείο ελέγχου έχει υπερφορτωθεί.
Για τους Έλληνες ταξιδιώτες υπάρχει, πάντως, μια βασική διευκρίνιση καθώς οι πολίτες της Ελλάδας και γενικότερα της ΕΕ δεν υπάγονται στο EES. Το σύστημα αφορά κυρίως υπηκόους τρίτων χωρών που πραγματοποιούν βραχεία παραμονή στην Ευρώπη.
Το EES τέθηκε σε πλήρη λειτουργία στα εξωτερικά σύνορα των 29 ευρωπαϊκών χωρών στις 10 Απριλίου 2026, μετά τη σταδιακή εφαρμογή του από τον Οκτώβριο του 2025.
Αντί της παραδοσιακής σφραγίδας στο διαβατήριο, το σύστημα καταγράφει ηλεκτρονικά στοιχεία όπως:
Στόχος είναι να εντοπίζονται αυτόματα όσοι υπερβαίνουν το επιτρεπόμενο διάστημα παραμονής και να ενισχύεται ο έλεγχος πλαστών ή παραποιημένων ταξιδιωτικών εγγράφων.
Το καλοκαίρι, ωστόσο, υπήρχε ένα σημαντικό «μαξιλάρι», καθώς σε περιπτώσεις μεγάλης συμφόρησης, οι αρχές μπορούσαν προσωρινά να περιορίσουν τη συλλογή βιομετρικών στοιχείων ώστε να κινηθούν ταχύτερα οι ουρές.
Οι αεροπορικές και ταξιδιωτικές ενώσεις πιέζουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρατείνει τη δυνατότητα προσωρινής αναστολής των ελέγχων, υποστηρίζοντας ότι το σύστημα δεν λειτουργεί ακόμη με την ίδια αποτελεσματικότητα σε όλα τα σημεία εισόδου.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η International Air Transport Association (IATA), ένας τυπικός έλεγχος διαβατηρίου που πριν διαρκούσε περίπου 20-25 δευτερόλεπτα, μπορεί με το EES να χρειάζεται περίπου 90 δευτερόλεπτα.
Οι καθυστερήσεις έχουν ήδη γίνει αισθητές σε μεγάλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Τον Ιούλιο, σύμφωνα με στοιχεία των Financial Times και Qsensor που επικαλείται το Euronews, η μέση αναμονή στη Φρανκφούρτη έφθασε τα 120 λεπτά, από 60 λεπτά έναν χρόνο νωρίτερα. Στο Μόναχο οι αναμονές έφθασαν τα 60 λεπτά έναντι 31, ενώ στο Άμστερνταμ οι μέγιστοι χρόνοι αυξήθηκαν από 80 σε 120 λεπτά.
Το EES αφορά μη Ευρωπαίους υπηκόους που εισέρχονται για βραχεία παραμονή στις χώρες που συμμετέχουν στο σύστημα, είτε χρειάζονται θεώρηση εισόδου είτε ταξιδεύουν χωρίς visa, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις.
Δεν αφορά τους Έλληνες πολίτες, ούτε γενικότερα τους πολίτες της ΕΕ, της Ισλανδίας, του Liechtenstein, της Νορβηγίας και της Ελβετίας. Εξαιρούνται επίσης, μεταξύ άλλων, κάτοχοι ορισμένων αδειών διαμονής και θεωρήσεων μακράς διάρκειας.
Οι 29 χώρες που χρησιμοποιούν το EES περιλαμβάνουν την Ελλάδα, τις περισσότερες χώρες της ΕΕ, καθώς και Ισλανδία, Liechtenstein, Νορβηγία και Ελβετία. Ιρλανδία και Κύπρος δεν χρησιμοποιούν το EES.
Η βασική σύσταση για όσους υπόκεινται στο EES είναι να αφήνουν μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο, ιδιαίτερα όταν το ταξίδι περιλαμβάνει έλεγχο εξωτερικών συνόρων ή ανταπόκριση σε μεγάλο ευρωπαϊκό hub.
Το κρίσιμο σημείο δεν είναι μόνο πόσο νωρίς θα φτάσει κανείς στο αεροδρόμιο. Μια καθυστέρηση στον έλεγχο διαβατηρίων μπορεί να καταστήσει προβληματική μια σύνδεση που υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν επαρκής. Ειδικοί του ταξιδιωτικού κλάδου συνιστούν για τις επόμενες εβδομάδες να αποφεύγονται, όπου είναι δυνατόν, ανταποκρίσεις που βασίζονται στον ελάχιστο προβλεπόμενο χρόνο σύνδεσης.
Για τους Έλληνες και τους υπόλοιπους Ευρωπαίους πολίτες το νέο καθεστώς δεν δημιουργεί νέο βιομετρικό έλεγχο. Ωστόσο, σε αεροδρόμια με κοινές υποδομές ή έντονη κίνηση από τρίτες χώρες, η γενικότερη συμφόρηση μπορεί να γίνει αισθητή και πέρα από τις ουρές του EES.
Μία ακόμη παγίδα είναι η σύγχυση του EES με το ETIAS.
Το EES είναι ήδη σε λειτουργία και αφορά την ηλεκτρονική καταγραφή της εισόδου και εξόδου στα σύνορα. Το ETIAS είναι διαφορετικό σύστημα: θα αποτελεί ταξιδιωτική άδεια για υπηκόους χωρών που σήμερα ταξιδεύουν στην Ευρώπη χωρίς visa.
Σύμφωνα με την επίσημη ευρωπαϊκή ενημέρωση, το ETIAS δεν λειτουργεί ακόμη και αυτή τη στιγμή δεν γίνονται αιτήσεις. Η έναρξή του προβλέπεται για το τελευταίο τρίμηνο του 2026, με την ακριβή ημερομηνία να ανακοινώνεται εκ των προτέρων.
Περισσότερες ειδήσεις
ΔΑΑ: Αύξηση 4,5% στην επιβατική κίνηση του α’ φετινού εξαμήνου – Άνοδος 1,7% στον Ιούνιο
