Νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη στεγαστική πίεση ετοιμάζει η Κομισιόν, ανοίγοντας τον δρόμο για αυστηρότερους κανόνες σε πλατφόρμες όπως η Airbnb.
Σύμφωνα με σχέδιο πρότασης που είδε το Reuters, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διαμορφώσει κοινά κριτήρια για το πότε δικαιολογούνται περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, μετά τις διαφορετικές παρεμβάσεις που έχουν ήδη υιοθετήσει πόλεις όπως το Παρίσι, η Βαρκελώνη και η Βενετία.
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Teresa Ribera αναμένεται να παρουσιάσει το Affordable Housing Act στις 9 Σεπτεμβρίου, με την πρόταση να περνά στη συνέχεια από τη νομοθετική διαδικασία στο Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν μπορέσει να τεθεί σε ισχύ.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο που θα επιτρέπει στις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να παρεμβαίνουν εκεί όπου η εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων συνδέεται με σοβαρές πιέσεις στην αγορά κατοικίας.
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης είναι ο καθορισμός συγκεκριμένων κριτηρίων με τα οποία μια περιοχή θα μπορεί να χαρακτηρίζεται ως περιοχή housing stress, δηλαδή έντονης στεγαστικής πίεσης.
Σύμφωνα με το σχέδιο, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να εξετάζουν πρωτίστως την αναλογία τιμών κατοικίας προς εισόδημα και την εξέλιξή της διαχρονικά.
Ο συγκεκριμένος δείκτης αποτυπώνει την προσιτότητα της κατοικίας συγκρίνοντας το κόστος απόκτησης ενός ακινήτου με τα εισοδήματα των νοικοκυριών που αναμένεται να το αγοράσουν.
Παράλληλα θα λαμβάνονται υπόψη:
Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι οποιαδήποτε παρέμβαση θα πρέπει να είναι αναλογική, χωρίς διακρίσεις και να δικαιολογείται από λόγους δημόσιου συμφέροντος.
Η επίσημη προετοιμασία του Affordable Housing Act κινείται στην ίδια κατεύθυνση, καθώς η Επιτροπή έχει ήδη δηλώσει ότι θέλει να βοηθήσει τις δημόσιες αρχές να εντοπίζουν τις περιοχές με στεγαστική πίεση χρησιμοποιώντας δημόσια διαθέσιμα δεδομένα και να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα για την προστασία της προσιτής κατοικίας.
Το σχέδιο δεν προβλέπει μια ενιαία πανευρωπαϊκή απαγόρευση της Airbnb ή των υπόλοιπων πλατφορμών.
Αντίθετα, αναφέρει ότι σε περιοχές όπου διαπιστώνεται σοβαρή στεγαστική κρίση θα μπορούσαν να θεωρηθούν καταλληλότερα ποσοτικά όρια στις βραχυχρόνιες μισθώσεις ή κανόνες που θα επιτρέπουν σε ήδη ενεργούς ιδιοκτήτες να συνεχίσουν να λειτουργούν με το υφιστάμενο καθεστώς.
Τέτοιες λύσεις, σύμφωνα με το σχέδιο, ενδέχεται να είναι περισσότερο αναλογικές από μια γενική απαγόρευση αγοράς ή χρήσης ακινήτων για βραχυχρόνια μίσθωση.
Το υφιστάμενο ευρωπαϊκό δίκαιο ήδη επιτρέπει στα κράτη-μέλη να θεσπίζουν ποσοτικούς περιορισμούς όταν αυτοί είναι αναγκαίοι και αναλογικοί. Μάλιστα, το Δικαστήριο της ΕΕ έχει αναγνωρίσει ότι η αντιμετώπιση της έλλειψης κατοικιών προς ενοικίαση μπορεί να συνιστά επιτακτικό λόγο δημόσιου συμφέροντος.
Το νέο πλαίσιο έρχεται να «κουμπώσει» πάνω στον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1028, ο οποίος εφαρμόζεται από τις 20 Μαΐου 2026 και θεσπίζει κοινούς κανόνες για τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων σχετικά με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Οι πλατφόρμες υποχρεούνται, υπό τις προϋποθέσεις του κανονισμού, να παρέχουν στις αρμόδιες αρχές στοιχεία για τη δραστηριότητα των καταχωρίσεων, ώστε οι κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές να μπορούν να ελέγχουν τη συμμόρφωση και να σχεδιάζουν πολιτικές με βάση πραγματικά δεδομένα.
Η Κομισιόν είχε εξ αρχής επισημάνει ότι το συγκεκριμένο πλαίσιο δεν καθορίζει από μόνο του πόσες βραχυχρόνιες μισθώσεις επιτρέπονται, αλλά παρέχει στις αρχές τα στοιχεία που χρειάζονται ώστε τυχόν περιορισμοί να μπορούν να τεκμηριωθούν.
Από την πλευρά των πλατφορμών, η CCIA, στην οποία συμμετέχει μεταξύ άλλων η Airbnb, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί στενά τους εθνικούς και τοπικούς περιορισμούς και να αποτρέπει δυσανάλογες παρεμβάσεις.
Η ένωση υποστηρίζει ότι χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους αναλογικότητας υπάρχει κίνδυνος οι νέοι κανόνες να πλήξουν τόσο τους ιδιοκτήτες που συμπληρώνουν το εισόδημά τους μέσω της βραχυχρόνιας μίσθωσης όσο και τις περιοχές και τις επιχειρήσεις που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.
Η πρόταση της Κομισιόν αναμένεται έτσι να ανοίξει έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων γύρω από την ισορροπία μεταξύ τουριστικής αξιοποίησης των ακινήτων και προστασίας της προσιτής κατοικίας, πριν αποκτήσει την τελική νομοθετική της μορφή.
Περισσότερες ειδήσεις
