Η άσκηση μπορεί να αποτελέσει ένα ισχυρό «εργαλείο» απέναντι στον πόνο, ακόμη και όταν γίνεται σε χαμηλή ένταση και για σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, σύμφωνα με μεγάλη νέα επιστημονική ανασκόπηση.
Από τις ημικρανίες και τις κράμπες περιόδου έως τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σωματική άσκηση μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ένταση των συμπτωμάτων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προσφέρει ανακούφιση συγκρίσιμη με εκείνη κοινών φαρμακευτικών θεραπειών.
Η μελέτη του Adelaide University, που δημοσιεύθηκε στο PAIN Reports, συγκέντρωσε δεδομένα από 157 συστηματικές ανασκοπήσεις, 2.736 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές και 221.279 συμμετέχοντες. Οι μορφές άσκησης που εξετάστηκαν περιλάμβαναν μεταξύ άλλων αερόβια άσκηση, ενδυνάμωση, γιόγκα, Pilates και tai chi.
Συνολικά, η άσκηση συνδέθηκε με μείωση του πόνου κατά περίπου 1,1 μονάδα σε κλίμακα από το 0 έως το 10.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μέγεθος της επίδρασης ήταν συγκρίσιμο ή και μεγαλύτερο από εκείνο που έχει καταγραφεί για αρκετές φαρμακευτικές θεραπείες του επίμονου πόνου. Η σύγκριση, ωστόσο, βασίζεται σε αποτελέσματα διαφορετικών κλινικών μελετών και δεν σημαίνει ότι η άσκηση μπορεί να αντικαταστήσει αυτομάτως τα παυσίπονα ή άλλη θεραπεία.
Τα οφέλη εμφανίστηκαν τόσο σε χρόνιες όσο και σε οξείες καταστάσεις πόνου, μεταξύ άλλων σε μυοσκελετικές, νευρολογικές και φλεγμονώδεις παθήσεις, καθώς και σε ασθενείς με καρκίνο.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα ήταν ότι οι πιο απαιτητικές προπονήσεις δεν ήταν απαραίτητα και οι αποτελεσματικότερες.
Η άσκηση χαμηλότερης έντασης εμφάνισε μεγαλύτερη επίδραση στη μείωση του πόνου σε σχέση με προγράμματα μέτριας ή υψηλής έντασης.
Παράλληλα, μεγαλύτερο όφελος παρατηρήθηκε σε προγράμματα διάρκειας μικρότερης των 12 εβδομάδων, ενώ και τα προγράμματα με σχετικά περιορισμένο εβδομαδιαίο χρόνο άσκησης φάνηκαν αποτελεσματικά.
«Περισσότερη άσκηση δεν ήταν απαραίτητα καλύτερη», επισήμανε ο επικεφαλής ερευνητής Ben Singh, εξηγώντας ότι ακόμη και πιο ήπιες και σύντομες παρεμβάσεις μπορούν να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Το εύρημα θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό για ανθρώπους που ζουν με χρόνιο πόνο, για τους οποίους ένα απαιτητικό πρόγραμμα γυμναστικής μπορεί εξαρχής να φαίνεται δύσκολο ή ακόμη και απαγορευτικό.
Η επίδραση της άσκησης δεν σχετίζεται με έναν μόνο μηχανισμό.
Κατά τη σωματική δραστηριότητα ο οργανισμός απελευθερώνει ουσίες όπως οι ενδορφίνες και η σεροτονίνη, οι οποίες μπορούν να επηρεάσουν την αντίληψη του πόνου και να αυξήσουν την ανοχή σε αυτόν. Παράλληλα, η συστηματική κίνηση μπορεί να συμβάλει στη ρύθμιση της φλεγμονής, να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τα επώδυνα ερεθίσματα και να βελτιώσει τη διάθεση.
Η ανάλυση βρήκε σημαντική μείωση του πόνου σε διαφορετικές μορφές άσκησης, μεταξύ των οποίων αερόβια άσκηση, ασκήσεις αντίστασης, γιόγκα, Pilates και tai chi. Παρά τα αυξανόμενα στοιχεία, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η άσκηση εξακολουθεί να χρησιμοποιείται λιγότερο απ’ όσο θα μπορούσε στη θεραπευτική αντιμετώπιση του πόνου.
Συχνά, οι ασθενείς λαμβάνουν απλώς τη γενική συμβουλή να «παραμείνουν δραστήριοι», χωρίς να τους παρέχονται σαφείς οδηγίες για το είδος της άσκησης, την ένταση, τη συχνότητα και τη διάρκεια.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το επόμενο βήμα είναι η ανάπτυξη πιο συγκεκριμένων οδηγιών, ώστε οι επαγγελματίες Υγείας να γνωρίζουν ποιο είδος άσκησης ενδείκνυται για διαφορετικές κατηγορίες ασθενών και καταστάσεις πόνου.
Η ίδια η μελέτη, πάντως, δεν παρουσιάζει την άσκηση ως καθολική λύση. Η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται από την αιτία του πόνου, τη φυσική κατάσταση του ασθενούς, το είδος του προγράμματος και τη συνέπεια στην εφαρμογή του.
Σε κάθε περίπτωση, τα ευρήματα ενισχύουν την εικόνα ότι ακόμη και ήπια και σχετικά μικρής διάρκειας άσκηση μπορεί να αποκτήσει πολύ πιο κεντρικό ρόλο στη διαχείριση του πόνου, συμπληρωματικά και όχι αυθαίρετα σε αντικατάσταση της κατάλληλης ιατρικής θεραπείας.
Περισσότερες ειδήσεις
Τελικά πόσα βήματα τη μέρα βοηθούν πραγματικά στο να διατηρήσεις την απώλεια βάρους;
Είναι τα standing desks η καλύτερη λύση για την καταπολέμηση του καθιστικού τρόπου ζωής;
Αυτή η απλή συνήθεια συνδέεται με 39% μικρότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού θανάτου
