Στα 51,5 δισ. ευρώ ανεβάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον πήχη της χρηματοδότησης για τις ευρωπαϊκές υποδομές μεταφορών την περίοδο 2028–2034, με το σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, τα λιμάνια, τα αεροδρόμια, την ηλεκτροκίνηση και τη στρατιωτική κινητικότητα να βρίσκονται στο επίκεντρο των σχεδιασμών.
Οι επενδύσεις που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-T) και την άρση των διασυνοριακών εμποδίων αποτέλεσαν ένα από τα βασικά θέματα των Connecting Europe Days 2026 στις Βρυξέλλες, της κεντρικής ευρωπαϊκής διοργάνωσης για τις μεταφορές και την κινητικότητα. Η φετινή διοργάνωση συγκέντρωσε περισσότερους από 4.500 συμμετέχοντες, με εκπροσώπους ευρωπαϊκών θεσμών, κυβερνήσεων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και επιχειρήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 51,5 δισ. ευρώ για τον μηχανισμό Connecting Europe Facility στις μεταφορές, εκ των οποίων 17,5 δισ. ευρώ προορίζονται για τη στρατιωτική κινητικότητα. Κεντρικό ζητούμενο είναι η ολοκλήρωση των στρατηγικών συνδέσεων του βασικού ευρωπαϊκού δικτύου έως το 2030.
Τη διοργάνωση φιλοξένησε ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, ενώ στην τελετή έναρξης μίλησε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen. Η επίσημη ατζέντα επικεντρώθηκε στην ολοκλήρωση του TEN-T, στην άρση των σημείων συμφόρησης, στη στρατιωτική κινητικότητα, στην ανθεκτικότητα των δικτύων και στη χρηματοδότηση των νέων υποδομών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Απόστολος Τζιτζικώστας, από το 2014 ο μηχανισμός Connecting Europe Facility έχει χρηματοδοτήσει περίπου 1.850 έργα με περισσότερα από 46 δισ. ευρώ, κινητοποιώντας συνολικές επενδύσεις άνω των 91 δισ. ευρώ στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών. Περισσότερα από τα μισά έργα έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Για την επόμενη περίοδο, η Κομισιόν επιδιώκει σημαντική ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων. Η πρότασή της προβλέπει 51,5 δισ. ευρώ για έργα μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων 17,5 δισ. ευρώ για στρατιωτική κινητικότητα.
Η δεύτερη κατηγορία αφορά σε μεγάλο βαθμό την προσαρμογή υφιστάμενων υποδομών ώστε να μπορούν να εξυπηρετούν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές ανάγκες. Μεταξύ των παρεμβάσεων που έχουν τεθεί στο τραπέζι βρίσκονται η ενίσχυση γεφυρών, η διεύρυνση σηράγγων και η αναβάθμιση λιμανιών και αεροδρομίων.
Όπως ανέφερε ο Επίτροπος, ενδεχόμενες περικοπές στους προτεινόμενους πόρους θα μπορούσαν να επηρεάσουν έργα που έχουν ήδη ωριμάσει ή βρίσκονται σε εξέλιξη.
Στη σχετική συζήτηση για τη στρατιωτική κινητικότητα συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος Andrius Kubilius, ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberts Zīle και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.
Στην ατζέντα των συζητήσεων βρέθηκε επίσης το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας (ERTMS), μαζί με την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού δικτύου σιδηροδρόμων υψηλών ταχυτήτων και την ολοκλήρωση των μεγάλων διασυνοριακών διαδρόμων.
Ιδιαίτερη θέση κατείχε ο οδικός και σιδηροδρομικός άξονας Αιγαίου – Μαύρης Θάλασσας, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των συνδέσεων Ελλάδας, Βουλγαρίας και Ρουμανίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εντάξει στις βασικές εκδηλώσεις της διοργάνωσης και την υπογραφή νέου σχεδίου δράσης για τη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των τριών χωρών.
Παράλληλα, οι 11 Ευρωπαίοι Συντονιστές του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών παρουσίασαν τα σχέδια εργασίας για τους εννέα μεγάλους ευρωπαϊκούς διαδρόμους μεταφορών και τις δύο οριζόντιες προτεραιότητες του δικτύου.
Στόχος είναι να προσδιοριστούν τα έργα που απαιτούνται για την ολοκλήρωση των βασικών αξόνων και την αντιμετώπιση των ελλείψεων στις διασυνοριακές συνδέσεις.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτέλεσαν οι αερομεταφορές, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ εξετάζει τη μελλοντική ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού αεροπορικού τομέα, αλλά και τα προβλήματα χωρητικότητας στον εναέριο χώρο.
Στην εκδήλωση Connecting Europe by Air, ο Απόστολος Τζιτζικώστας ανέφερε ότι η ενιαία ευρωπαϊκή αγορά αερομεταφορών έχει οδηγήσει σε υπερτριπλασιασμό των απευθείας δρομολογίων εντός της ΕΕ και σε μείωση των τιμών των εισιτηρίων κατά περίπου 60%.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι αερομεταφορές στηρίζουν άμεσα περίπου 2 εκατ. θέσεις εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περισσότερες από 7.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, στην ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών και στην αντιμετώπιση των περιορισμών χωρητικότητας και των αδυναμιών στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. Η ανταγωνιστικότητα, η καινοτομία και η ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού αεροπορικού τομέα αποτέλεσαν επισήμως βασικούς άξονες της σχετικής εκδήλωσης.
Σημαντικό μέρος των Connecting Europe Days αφιερώθηκε και στην ηλεκτροκίνηση, με έμφαση στην ανάπτυξη του δικτύου φόρτισης και ιδιαίτερα στις υποδομές για βαρέα ηλεκτρικά οχήματα.
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας σημείωσε ότι η μετάβαση στις βιώσιμες μετακινήσεις απαιτεί περισσότερα κίνητρα για τους οδηγούς, περισσότερες υποδομές φόρτισης και συνεργασία μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κρατών-μελών και βιομηχανίας.
Στις παράλληλες συζητήσεις εξετάστηκαν επίσης οι τρόποι χρηματοδότησης νέων υποδομών φόρτισης κατά μήκος του TEN-T και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων μετά το 2028.
Παράλληλα, στο σκέλος των πλωτών μεταφορών πραγματοποιήθηκε η παράδοση της Διακήρυξης του Δούναβη και εννέα οδικών χαρτών για την έρευνα στις πλωτές μεταφορές.
Στην τελετή λήξης, ο Απόστολος Τζιτζικώστας συζήτησε με τον πρώην πρωθυπουργό της Ιταλίας Enrico Letta, με αντικείμενο μεταξύ άλλων τη σύνδεση των επενδύσεων στις μεταφορές με την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και την ανταγωνιστικότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Επίτροπος, για κάθε 1 δισ. ευρώ που επενδύεται στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών την περίοδο 2017–2030, δημιουργούνται επιπλέον 13.000 θέσεις εργασίας.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού για τα επόμενα χρόνια βρίσκονται, παράλληλα, η αυτοκινητοβιομηχανία, οι βιώσιμες μεταφορές, οι σιδηρόδρομοι υψηλών ταχυτήτων, η ναυτιλία, τα λιμάνια, η στρατιωτική κινητικότητα και τα δικαιώματα των επιβατών.
Ο κοινός παρονομαστής είναι η ολοκλήρωση ενός ευρωπαϊκού δικτύου στο οποίο άνθρωποι και εμπορεύματα θα μπορούν να κινούνται με λιγότερα εμπόδια, με την Κομισιόν να συνδέει πλέον ευθέως τις μεταφορικές υποδομές με την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Περισσότερες ειδήσεις