Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην κατασκευή έργου παράκτιας προστασίας του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους του Κάστρου της Μεθώνης, με στόχο την ανάσχεση της κυματικής δράσης που προκαλεί σοβαρές φθορές σε ένα από τα σημαντικότερα οχυρωματικά σύνολα της χώρας.
Το έργο αποκατάστασης και ανάδειξης του δυτικού τείχους έχει προϋπολογισμό 1,7 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Υπουργείου Πολιτισμού. Κεντρικό στοιχείο της παρέμβασης είναι η κατασκευή υφάλου-κυματοθραύστη μήκους περίπου 485 μέτρων, ο οποίος θα βρίσκεται εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας και θα περιορίζει την ένταση των κυματισμών πριν αυτοί φτάσουν στα τείχη.
Η συνολική παράκτια ζώνη που προβλέπεται να προστατευθεί εκτείνεται σε μήκος περίπου 450 μέτρων, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο της νοτιοδυτικής ακτογραμμής της χερσονήσου του Αγίου Νικολάου, όπου αναπτύσσονται οι οχυρωματικές κατασκευές του Κάστρου.
Η ακτομηχανική μελέτη προβλέπει την κατασκευή αναπεπταμένου συνεχούς υφάλου-κυματοθραύστη μήκους περίπου 485 μέτρων, σε απόσταση από την ακτή και σε κατάλληλο βάθος, ώστε να ανακόπτει την ένταση των κυματισμών πριν αυτοί προσβάλλουν το τείχος.
Με την παρέμβαση προστατεύεται το ευάλωτο τμήμα των οχυρωματικών κατασκευών μεταξύ του βορειότερου και του νοτιότερου πύργου.
Βασική παράμετρος του σχεδιασμού είναι η προστασία του μνημείου χωρίς αλλοίωση του επιθαλάσσιου χαρακτήρα και της φυσιογνωμίας του Κάστρου. Για τον λόγο αυτό, ο κυματοθραύστης σχεδιάζεται εξ ολοκλήρου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.
Παράλληλα, αποφεύγονται οι εκσκαφές στην άμεση θαλάσσια περίμετρο των τειχών, προκειμένου να μην επιβαρυνθεί περαιτέρω η υφιστάμενη κατάσταση της λιθοδομής.
Το δυτικό επιθαλάσσιο τείχος χρονολογείται στον 13ο αιώνα, με μεταγενέστερες επισκευές από τον 15ο αιώνα και εξής, και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της μεσαιωνικής οχυρωματικής αρχιτεκτονικής.
Διαθέτει ευθύγραμμα τείχη και πύργους και αναπτύσσεται κατά μήκος της φυσικής ακτογραμμής. Η συνεχής έκθεσή του στην έντονη κυματική δράση έχει προκαλέσει σημαντικές φθορές, μεταξύ των οποίων:
Στο τείχος έχουν δημιουργηθεί πέντε σημαντικοί κρατήρες και περιοχές κατάρρευσης. Ορισμένοι συνδέονται με βομβαρδισμούς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ άλλοι προκλήθηκαν από τον συνδυασμό έντονων βροχοπτώσεων και κυματικής δράσης.
Νέες βλάβες είχαν καταγραφεί και στις αρχές του 2021, με αποκολλήσεις λίθων από την εξωτερική παρειά τμημάτων των τειχών, γεγονός που κατέστησε αναγκαία τη λήψη πρόσθετων μέτρων προστασίας και στερέωσης.
Το σύνολο των αναγκαίων μελετών ωρίμανσης για την αποκατάσταση του δυτικού και του ανατολικού τείχους του Κάστρου, της Ακρόπολης και του επιθαλάσσιου οχυρού Μπούρτζι εκπονήθηκε στο πλαίσιο Προγραμματικής Σύμβασης που υπεγράφη το 2021 μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Πύλου–Νέστορος.
Η χρηματοδότηση των μελετών προήλθε από την Περιφέρεια Πελοποννήσου 2021-2027, ενώ φορέας υλοποίησης είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς το έργο χωροθετείται εντός προστατευόμενης περιοχής του δικτύου Natura 2000, στη θαλάσσια περιοχή του Στενού της Μεθώνης.
Η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση αποτέλεσε αναπόσπαστο τμήμα της περιβαλλοντικής μελέτης.
Ειδικότερα, προβλέπεται η χωροθέτηση των έργων εκτός των περιοχών του θαλάσσιου πυθμένα όπου έχουν καταγραφεί λιβάδια του προστατευόμενου είδους Posidonia oceanica, ώστε να αποφεύγονται άμεσες επιπτώσεις σε ένα από τα σημαντικότερα οικοσυστήματα της θαλάσσιας περιοχής.
Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη επισήμανε ότι το Κάστρο της Μεθώνης αποτελεί σημαντικό βυζαντινό μνημείο και οχυρωματικό σύνολο, το οποίο συνδέεται διαδοχικά με τη φραγκική, την ενετική και την οθωμανική κυριαρχία.
Όπως σημείωσε, η θέση του στη νοτιοδυτική άκρη της Πελοποννήσου και η άμεση σχέση των τειχών του με τη θάλασσα αποτελούν βασικά στοιχεία της φυσιογνωμίας του, αλλά ταυτόχρονα το καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτο στην έντονη κυματική δράση και στη διαρκή επίδραση του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Η ίδια ανέφερε ότι στο μνημείο έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες στερέωσης, αποκατάστασης και ανάδειξης των τειχών και των κτιρίων, με στόχο την προστασία του και την ασφαλή λειτουργία του ως οργανωμένου αρχαιολογικού χώρου.
Τόνισε ακόμη ότι η έγκριση της ακτομηχανικής και της περιβαλλοντικής μελέτης αποτελεί σημαντικό βήμα για την ουσιαστική προστασία του δυτικού επιθαλάσσιου τείχους, καθώς η προτεινόμενη λύση με τον εξ ολοκλήρου υποθαλάσσιο κυματοθραύστη επιτρέπει την προστασία του μνημείου χωρίς να αλλοιώνεται η εικόνα και ο επιθαλάσσιος χαρακτήρας του Κάστρου.
Παράλληλα, σύμφωνα με την υπουργό, ο σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες περιβαλλοντικές απαιτήσεις της περιοχής Natura 2000 και προβλέπει ειδική μέριμνα για την αποφυγή επέμβασης στα προστατευόμενα λιβάδια της Ποσειδωνίας.
Όπως υπογράμμισε, η ολοκλήρωση και έγκριση των συγκεκριμένων μελετών ανοίγει τον δρόμο για τις αναγκαίες επεμβάσεις που αποσκοπούν στην ανάσχεση των αιτιών φθοράς του τείχους και στη μακροχρόνια προστασία του.
Περισσότερες ειδήσεις
Φράγμα Ασωπού Κορινθίας: Απλήρωτοι λογαριασμοί φέρνουν διακοπή στο έργο
Ανώμαλη προσγείωση στην πραγματικότητα – Πώς την… πάτησε ο Aktor και ο Τούρκος partner του στο ΔΑΑ
