Μια από τις εδαφικές μορφές που απειλούνται περισσότερο από την υπερθέρμανση του πλανήτη είναι οι τροπικές ατόλες με κοράλλια. Πολλές από αυτές διαθέτουν την ικανότητα, να μπορούν συμβαδίσουν με την άνοδο της θάλασσας.
Τα νησιά ατόλης με αυτοφυή βλάστηση και μεγάλους πληθυσμούς θαλάσσιων πτηνών είναι «φυσικά ενεργά συστήματα που μπορούν να αλλάξουν και να προσαρμοστούν στις περιβαλλοντικές τους συνθήκες, εάν τους επιτραπεί να το κάνουν», δήλωσε ο Nick Graham, θαλάσσιος οικολόγος στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο οποίος ηγήθηκε μιας διεθνούς ομάδας επιστημόνων που μελέτησε την ανθεκτικότητα των νησιών σε 28 νησιά ατόλης στον Ειρηνικό και τον Ινδικό ωκεανό.
Η εργασία τους, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, δείχνει ότι η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων της ατόλης ενισχύει την ανάπτυξή τους. Τα θαλασσοπούλια μεταφέρουν θρεπτικά συστατικά από τον ανοιχτό ωκεανό και τα εναποθέτουν στις ατόλες ως γκουάνο που τρέφει τα φυτά της ξηράς, τη θαλάσσια ζωή και την ανάπτυξη των κοραλλιών. Αυτό παρέχει περισσότερο υλικό για την κατασκευή υφάλων, καθώς τα παπαγαλόψαρα και άλλοι τροφοδότες υφάλων μετατρέπουν τα νεκρά κοράλλια σε άμμο για να διατηρήσουν τις παραλίες, ενώ τα αυτοφυή φυτά με εκτεταμένα ριζικά δίκτυα σταθεροποιούν τα ιζήματα.
Η εξάλειψη των αρουραίων και η αντικατάσταση των φυτειών καρύδας με αυτοφυή δάση και θάμνους θα μπορούσε να δώσει σε ορισμένες ατόλες μια «ευκαιρία μάχης» να επιμείνουν με τον ρυθμό ανόδου της στάθμης της θάλασσας που αναμένεται προς το τέλος του αιώνα με περίπου 2 βαθμούς Κελσίου (3,6 βαθμούς Φαρενάιτ) υπερθέρμανσης, είπε ο Graham.
Τα ευρήματα παρέχουν περισσότερες ενδείξεις ότι η αποκατάσταση της φύσης μπορεί να μετριάσει τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Για παράδειγμα, η αποκατάσταση υγροτόπων και δασών μειώνει τις διακυμάνσεις μεταξύ υγρών και ξηρών περιόδων, μειώνοντας τους κινδύνους πλημμύρας και πυρκαγιάς. Οι προσπάθειες αποκατάστασης μπορούν επίσης να επιβραδύνουν την υπερθέρμανση του πλανήτη υποστηρίζοντας τη φυσική αποθήκευση άνθρακα.
Στα 28 νησιά ατόλης που μελέτησε η ομάδα του Graham, η ενίσχυση του δυναμικού συστήματος των θαλάσσιων πτηνών, της αυτοφυούς βλάστησης και των συστημάτων υφάλων ξεκινά έναν ενάρετο κύκλο, καθώς τα οικοσυστήματα γίνονται πιο ικανά να συντηρηθούν και να χτίσουν ανθεκτικότητα στις αυξανόμενες επιπτώσεις.
Η έρευνα περιελάμβανε δεδομένα από νησιά στα αρχιπελάγη των Σεϋχελλών και του Τσάγκος στον Ινδικό Ωκεανό και την Τετιαρόα, μια ατόλη στη Γαλλική Πολυνησία στον Ειρηνικό Ωκεανό. Ο Graham είπε ότι οι χερσαίοι οικολόγοι, οι θαλάσσιοι οικολόγοι και οι γεωμορφολόγοι συνδύασαν μετρήσεις πληθυσμών θαλάσσιων πτηνών, αυτοφυούς βλάστησης και οργανισμών κοραλλιών και υφάλων για να εντοπίσουν πώς κινείται η ενέργεια στα οικοσυστήματα.
Η επιστημονική προσέγγιση, που ονομάζεται ενέργεια οικοσυστήματος, χρησιμοποιεί τη ροή ενέργειας ως κοινό νόμισμα για τη σύνδεση οργανισμών που συνήθως μελετώνται μεμονωμένα.
Τα θαλασσοπούλια συνδέουν τον ανοιχτό ωκεανό, όπου τρέφονται, με τη στεριά, όπου φωλιάζουν. Χιλιάδες πουλιά συρρέουν σε απέραντες θάλασσες και η τροφή που χωνεύουν συγκεντρώνεται σε ένα πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά γκουάνο. Τα νησιά με μεγαλύτερη εισροή θρεπτικών ουσιών από θαλασσοπούλια έτειναν να έχουν πιο παραγωγικές κοινότητες κοραλλιών και υψηλότερη ροή ενέργειας.
Τα παπαγαλόψαρα και άλλα τσιμπήματα των υφάλων συμβάλλουν επίσης στη ροή ενέργειας ξύνοντας τα κοράλλια για να τραφούν με νεκρούς οργανισμούς και αποβάλλοντας σωματίδια μεγέθους άμμου. Τα ασβεστοποιητικά φύκια, άλλοι οργανισμοί υφάλων και οστρακοειδή βοηθούν στην οικοδόμηση του πλαισίου των υφάλων προς τα πάνω, βοηθώντας τους υφάλους να συνεχίσουν να προστατεύουν τα νησιά από τα κύματα.
Στο χερσαίο μέρος του κύκλου, η αποκατάσταση της αυτοφυούς βλάστησης που αντικαθιστούν οι φυτείες καρύδας είναι ζωτικής σημασίας. Οι φοίνικες καρύδας έχουν μικρές, ασταθείς ρίζες που αφήνουν το περιβάλλον έδαφος ευάλωτο στη διάβρωση. Τα γηγενή φυτά, αντίθετα, έχουν τεράστια δίκτυα ριζών με λεπτό πλέγμα που δεσμεύουν και σταθεροποιούν το ρηχό, πορώδες έδαφος και παρέχουν επίσης καλύτερο βιότοπο για τα θαλασσοπούλια.
Η αποκατάσταση του κύκλου των θρεπτικών συστατικών σημαίνει επίσης την εξάλειψη των χωροκατακτητικών αρουραίων που φέρνουν οι αποικιστές και έχουν καταστρέψει τις αποικίες θαλάσσιων πτηνών εδώ και αιώνες. Αυτός ο κύκλος συντηρεί τα οικοσυστήματα της ατόλης τουλάχιστον από το τέλος της τελευταίας εποχής των παγετώνων. Μια μελέτη του 2026 σε 288 αρχεία ανάπτυξης του πυρήνα των υφάλων διαπίστωσε ότι τα περισσότερα συμβαδίζουν με την άνοδο της θάλασσας, αν και αυτή η χωρητικότητα ποικίλλει ανάλογα με την τοποθεσία και δεν είναι εγγυημένη με τον τρέχοντα ρυθμό θέρμανσης.
Η νέα μελέτη μετρά το «δυναμικό συσσώρευσης υφάλων» για τα νησιά, δείχνοντας ότι είναι διπλάσιο σε υφάλους που βλέπουν στη λιμνοθάλασσα και στον ωκεανό γύρω από νησιά χωρίς αρουραίους με άφθονα θαλασσοπούλια από ό,τι γύρω από νησιά μολυσμένα από αρουραίους. Αυτό θα ήταν «αρκετό για να συμβαδίσει στενά με την προβλεπόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας μέχρι το τέλος του αιώνα κάτω από ένα σενάριο θέρμανσης 2 βαθμών Κελσίου», δήλωσε ο συν-συγγραφέας, Casey Benkwitt, επιστήμονας αποκατάστασης με έδρα την Καλιφόρνια στο The Nature Conservancy.
Οι ρυθμοί ανάπτυξης των υφάλων χωρίς πληθυσμούς θαλάσσιων πτηνών είναι λιγότερο πιθανό να συμβαδίσουν με την προβλεπόμενη άνοδο της στάθμης της θάλασσας, πρόσθεσε.
Ο Graham προειδοποίησε ότι η μελέτη δεν συνεπάγεται μια θαυματουργή λύση για τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε νησιά με χαμηλό υψόμετρο. Δεν έκανε άμεσες συγκρίσεις αποκατάστασης πριν και μετά και τα δεδομένα προέρχονταν από νησιά με διαφορετικά επίπεδα αφθονίας θαλάσσιων πτηνών και προσβολών από αρουραίους, διαφορές που η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να εξομαλύνει με ένα ενεργειακό πλαίσιο οικοσυστήματος.
Και η συσσώρευση υφάλων δεν σημαίνει πάντα ότι μια ατόλη αναπτύσσεται κατακόρυφα, επειδή η υπερθέρμανση του πλανήτη αλλάζει επίσης τα κύματα, τους ανέμους και τα ρεύματα που επηρεάζουν το πού καταλήγει το υλικό. Η μελέτη επικεντρώθηκε επίσης σε κυρίως ακατοίκητα ή αραιοκατοικημένα νησιά με χώρο για γηγενή οικοσυστήματα. Στις ανεπτυγμένες ατόλες, είπε, οι προσπάθειες αποκατάστασης μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν θα αντικαταστήσουν την ανάγκη για μηχανικές λύσεις.
Η μελέτη βοηθά να δείξει έναν σχεδόν πλήρη βρόχο, «από τα θαλασσοπούλια που αναζητούν τροφή στον ωκεανό, μέσα από τα γηγενή δάση και τους κοραλλιογενείς υφάλους, πίσω στην κατασκευή και τη σταθεροποίηση των νησιών στα οποία αναπαράγονται τα πουλιά», έγραψε η οικολόγος, Hillary Young, σε ένα σχόλιο του Science Advances Focus. Η ποσοτικοποίηση του βρόχου «παρέχει την απαραίτητη απόδειξη ότι η μοίρα μιας ατόλης δεν μπορεί να γίνει κατανοητή ή να διαχειριστεί αντιμετωπίζοντας τη γη και τη θάλασσα χωριστά», έγραψε.
Η τοπική διατήρηση μπορεί να επηρεάσει τη φυσική ανθεκτικότητα στην άνοδο της θάλασσας, αλλά, «οι γρήγορες μειώσεις των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου παραμένουν απαραίτητες για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα αυτών των συστημάτων», ολοκλήρωσε η Young.
Περισσότερες ειδήσεις
Κρίση ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη νοτιοανατολική Ασία – Κλείνουν σχολεία στην Ινδονησία
