Το σπίτι δεν φαίνεται να γίνεται φθηνότερο και οι πωλητές εξακολουθούν να έχουν το πάνω χέρι στην αγορά ακινήτων. Αυτή είναι η εικόνα που έχουν τα ελληνικά νοικοκυριά, τα οποία περιμένουν ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, έστω και με χαμηλότερους ρυθμούς. Την ίδια στιγμή, όμως, η αισιοδοξία για την επόμενη μέρα αρχίζει να υποχωρεί, με το τρίτο τρίμηνο του 2026 να καταγράφεται αξιοσημείωτη αλλαγή στις προσδοκίες.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Τράπεζας Πειραιώς, με τίτλο «Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος – Προσδοκίες και Αντιλήψεις των Ελληνικών Νοικοκυριών για την Αγορά Ακινήτων», που δημοσιεύεται τον Νοέμβριο του 2026, οι εκτιμήσεις των νοικοκυριών μετατοπίζονται από το θετικό στο ήπια αρνητικό έδαφος, δημιουργώντας προβληματισμό για τη μελλοντική πορεία της αγοράς κατοικίας.
Η ανάλυση βασίζεται σε τριμηνιαία έρευνα που πραγματοποιείται από το τέταρτο τρίμηνο του 2023, καταγράφοντας τις αντιλήψεις των νοικοκυριών για τις τιμές των κατοικιών, τα επιτόκια, την οικονομική τους κατάσταση και τις προοπτικές της κτηματαγοράς.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει από την έρευνα παραμένει συγκρατημένα θετική για το μεγαλύτερο μέρος της εξεταζόμενης περιόδου, παρά την ενίσχυση της ανησυχίας για το μέλλον.
Τα ελληνικά νοικοκυριά αναγνωρίζουν ότι το συγκριτικό πλεονέκτημα στην αγορά ακινήτων βρίσκεται σταθερά στην πλευρά των πωλητών, ενώ οι αγοραστές παραμένουν σε αμυντική στάση.
Παράλληλα, η πλειονότητα των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι τιμές των κατοικιών θα συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία, αλλά με φθίνουσα δυναμική, εκτιμώντας δηλαδή ότι οι ανατιμήσεις θα συνεχιστούν με πιο περιορισμένους ρυθμούς.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι απαντήσεις σχετικά με την οικονομική κατάσταση των ίδιων των νοικοκυριών. Σε αντίθεση με τη γενικότερη αντίληψη περί κοινωνικής απαισιοδοξίας, οι εκτιμήσεις τους τόσο για την τρέχουσα όσο και για τη μελλοντική εισοδηματική τους κατάσταση εμφανίζονται συγκρατημένα θετικές.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σχετικά με το κόστος στεγαστικού δανεισμού.
Η περίοδος που καλύπτει η έρευνα περιλαμβάνει και τη μείωση των παρεμβατικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) από το 4% στο 2%. Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αυτή φαίνεται ότι γίνεται αντιληπτή από τους συμμετέχοντες μόνο έμμεσα και σε περιορισμένο βαθμό.
Μία πιθανή εξήγηση, σύμφωνα με την ανάλυση, είναι ότι τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν τις δόσεις των στεγαστικών δανείων ως σταθερή οικονομική επιβάρυνση, διατηρώντας αρνητική στάση απέναντι στο κόστος δανεισμού, ανεξάρτητα από τις μεταβολές των επιτοκίων.
Το εύρημα αναδεικνύει επίσης την ανάγκη καλύτερης ενημέρωσης των πολιτών για τη νομισματική πολιτική και τον τρόπο με τον οποίο οι αποφάσεις της ΕΚΤ επηρεάζουν την καθημερινή οικονομική τους κατάσταση.
Παρά τη συγκρατημένα θετική εικόνα των προηγούμενων ετών, η τελευταία μέτρηση αποτυπώνει μια σημαντική διαφοροποίηση.
Το τρίτο τρίμηνο του 2026, η συντριπτική πλειονότητα των νοικοκυριών μεταβάλλει τις προσδοκίες της από θετικές σε ήπια αρνητικές, στο σύνολο των ερωτημάτων της έρευνας.
Πρόκειται για εξέλιξη που ενδέχεται να σηματοδοτεί αλλαγή του κλίματος στην αγορά κατοικίας, χωρίς ωστόσο να μπορεί ακόμη να θεωρηθεί παγιωμένη τάση.
Οι συντάκτες της ανάλυσης επισημαίνουν ότι θα ήταν επισφαλές να εξαχθούν γενικευμένα συμπεράσματα από τα αποτελέσματα ενός μόνο τριμήνου. Εφόσον, όμως, η μεταστροφή επιβεβαιωθεί και στις επόμενες μετρήσεις, τα σημερινά ευρήματα θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια πρώτη προειδοποιητική ένδειξη για την πορεία της αγοράς ακινήτων.
Στο επίκεντρο των προβληματισμών βρίσκονται η παγκόσμια γεωπολιτική αβεβαιότητα, η ενεργειακή ανασφάλεια, η άνοδος του πληθωρισμού και το ενδεχόμενο νέας αύξησης του κόστους χρήματος από την ΕΚΤ.
Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο τις προσδοκίες των νοικοκυριών για τις τιμές και τη ζήτηση κατοικιών, αλλά και τις εκτιμήσεις τους για τη συνολική πορεία της ελληνικής οικονομίας.
Οι αντιλήψεις των νοικοκυριών αποτελούν σημαντικό παράγοντα για την πορεία της κτηματαγοράς, καθώς επηρεάζουν την απόφαση και τον χρόνο αγοράς κατοικίας.
Πέρα από τις τιμές, το διαθέσιμο εισόδημα και το κόστος στεγαστικών δανείων, ακόμη και αποφάσεις συγγενικών ή φιλικών προσώπων μπορούν να διαμορφώσουν τη στάση των υποψήφιων αγοραστών.
Οι επίσημες στατιστικές καταγράφουν τις τιμές, τη νέα οικοδομική δραστηριότητα και το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα, δεν μπορούν όμως να αποτυπώσουν άμεσα τις μεταβολές στην ψυχολογία των νοικοκυριών.
Αυτό το κενό επιχειρεί να καλύψει ο Δείκτης Στεγαστικού Κλίματος, συνθέτοντας τις απαντήσεις της τριμηνιαίας έρευνας σε έναν συνολικό δείκτη προσδοκιών.
Η σημασία του έγκειται στο ότι οι μεταβολές αυτές μπορούν να επηρεάσουν τη ζήτηση για κατοικίες, η οποία, σε συνδυασμό με τη διαθεσιμότητα ακινήτων, καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της αγοράς.
Περισσότερες ειδήσεις
