Στο τελικό στάδιο των στατικών δοκιμών βρίσκεται ο δεύτερος ανακατασκευασμένος συρμός της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας, στο εργοστάσιο του Βόλου, με την παράδοσή του στη ΣΤΑΣΥ να εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθεί μέσα στον Δεκέμβριο. Πρόκειται για το επόμενο βήμα στο πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου του ηλεκτρικού, το οποίο, πάντως, εξελίσσεται με σημαντική χρονική απόκλιση σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό.
Ο πρώτος συρμός της σύμβασης, που περιλαμβάνει την ανακατασκευή συνολικά 14 τρένων, τέθηκε σε εμπορική κυκλοφορία στις 7 Οκτωβρίου, με σημαντική καθυστέρηση ύστερα από σειρά προβλημάτων που ανέκυψαν. Με βάση το αρχικό χρονοδιάγραμμα, το σύνολο των εργασιών και για τους 14 συρμούς θα έπρεπε να έχει ολοκληρωθεί έως τα τέλη του 2025.
Η αναθεώρηση του προγραμματισμού τοποθετεί πλέον την ολοκλήρωση του έργου προς το τέλος του 2027. Η παράδοση των συρμών αναμένεται να γίνει σταδιακά, με τον δεύτερο να προγραμματίζεται για τον Δεκέμβριο, τον τρίτο για τον Φεβρουάριο και τον τέταρτο περίπου για τον Απρίλιο. Για τη συνέχεια προβλέπεται επιτάχυνση της παραγωγικής διαδικασίας, με στόχο την παράδοση ενός συρμού κάθε μήνα. Ωστόσο, η τήρηση αυτού του ρυθμού θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη των εργασιών και τις δυνατότητες του εργοστασίου.
Ανάδοχος του έργου είναι η ισπανική CAF, στην οποία έχουν επιβληθεί συνολικά πρόστιμα ύψους 3,5 εκατ. ευρώ λόγω των καθυστερήσεων. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 6% του συνολικού συμβατικού τιμήματος και αποτελεί το ανώτατο όριο των προβλεπόμενων κυρώσεων. Οι επιβαρύνσεις έχουν μειώσει αντίστοιχα το ποσό που θα λάβει ο ανάδοχος, ενώ η ΣΤΑΣΥ αναμένει πλέον την ολοκλήρωση της σύμβασης με βάση τον αναθεωρημένο προγραμματισμό.
Στο εργοστάσιο του Βόλου απασχολούνται σήμερα περίπου 70 εργαζόμενοι, αριθμός που προσεγγίζει τους 90 εάν συνυπολογιστεί και το προσωπικό των εργολαβικών συνεργείων. Η εγκατάσταση έχει δυνατότητα ταυτόχρονης επεξεργασίας 20 βαγονιών, δηλαδή τεσσάρων συρμών, δυναμικότητα που αποτελεί έναν από τους παράγοντες που καθορίζουν τον ρυθμό εξέλιξης της ανακατασκευής.

Το πρόγραμμα, προϋπολογισμού 71,7 εκατ. ευρώ, αφορά 14 συρμούς και συνολικά 72 βαγόνια της 8ης παραλαβής, τα οποία κατασκευάστηκαν το 1985. Στόχος είναι η ουσιαστική ανανέωση του τεχνολογικού και λειτουργικού εξοπλισμού τους, με διατήρηση του αρχικού μεταλλικού αμαξώματος και εκτιμώμενη παράταση της ωφέλιμης ζωής τους κατά 25 χρόνια.
Η σύμβαση με την CAF υπογράφηκε τον Δεκέμβριο του 2022. Στο διάστημα που μεσολάβησε, το έργο χρειάστηκε να προσαρμοστεί σε νέες συνθήκες, τόσο λόγω τεχνικών ζητημάτων που εντοπίστηκαν κατά την αποσυναρμολόγηση των συρμών όσο και εξαιτίας εξωτερικών παραγόντων.
Όπως επεσήμανε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Θανάσης Κοτταράς στο πλαίσιο δημοσιογραφικής παρουσίασης στο εργοστάσιο του Βόλου, στις αιτίες που επηρέασαν την πορεία της σύμβασης συγκαταλέγονται οι επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία, οι οποίες οδήγησαν σε αναθεώρηση του οικονομικού αντικειμένου και παράταση του χρονοδιαγράμματος, καθώς και οι δυσκολίες συνεργασίας που καταγράφηκαν κατά την αρχική περίοδο λειτουργίας του εργοστασίου στον Βόλο. Ο ίδιος χαρακτήρισε την παρέμβαση πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς πρόκειται για την πρώτη φορά που υλοποιείται στη χώρα ανακατασκευή συρμών σε τέτοια έκταση.
Σημαντικό μέρος της καθυστέρησης συνδέεται και με ευρήματα που προέκυψαν κατά την αποσυναρμολόγηση των βαγονιών. Η αφαίρεση των ξύλινων υποστρωμάτων αποκάλυψε φθορές και σημεία διάβρωσης στο αμάξωμα και στο δάπεδο, τα οποία χρειάστηκε να αποκατασταθούν με πρόσθετες εργασίες.
Παράλληλα, ιδιαίτερα απαιτητικός αποδείχθηκε ο έλεγχος των ηλεκτρολογικών εγκαταστάσεων. Σε κάθε συρμό πρέπει να ελεγχθούν περίπου 49.000 ακροδέκτες, μια διαδικασία που απαιτεί σημαντικό χρόνο και τεχνική εξειδίκευση. Επιπλέον, η ολοκλήρωση των δοκιμών μπορεί να αναδείξει ζητήματα που δεν ήταν δυνατόν να εντοπιστούν στα προηγούμενα στάδια.
Όπως εξήγησε ο γενικός διευθυντής Συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, η διαδικασία ενσωμάτωσης νέων συστημάτων σε οχήματα παλαιότερης κατασκευής είναι ιδιαίτερα σύνθετη, καθώς κάθε συρμός αποσυναρμολογείται σχεδόν στο σύνολό του, προκειμένου να αφαιρεθεί ο παλαιός εξοπλισμός και να εγκατασταθούν τα νέα συστήματα.
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν σχεδόν όλες τις βασικές λειτουργίες των τρένων. Περιλαμβάνουν νέα συστήματα έλξης και πέδησης, ανανεωμένες ηλεκτρολογικές και πνευματικές εγκαταστάσεις, μηχανισμούς θυρών, κλιματισμό, καθίσματα, δάπεδα και παράθυρα. Προβλέπεται ακόμη η τοποθέτηση καμερών στο εσωτερικό και εξωτερικό των βαγονιών, οθονών ενημέρωσης επιβατών και φωτισμού LED, καθώς και η διαμόρφωση ειδικών χώρων για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία και τη μεταφορά αμαξιδίων.

Η κυκλοφορία του πρώτου ανακατασκευασμένου τρένου έχει ήδη ενισχύσει, πάντως, τη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα της Γραμμής 1. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΣΤΑΣΥ, τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκαν περίπου 427 επιπλέον δρομολόγια σε σχέση με τον προηγούμενο προγραμματισμό. Η αύξηση δεν αποδίδεται αποκλειστικά στην προσθήκη του ενός συρμού, ωστόσο η ένταξή του συνέβαλε στη βελτίωση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας του στόλου.
Επόμενος στόχος της εταιρείας είναι να διαθέτει 19 συρμούς σε κυκλοφορία κατά τις ώρες αιχμής το 2027, ώστε η χρονοαπόσταση μεταξύ των δρομολογίων να περιοριστεί στα έξι λεπτά.
Κατά τη διάρκεια του 2026, ο μέσος αριθμός συρμών που βρίσκονταν σε λειτουργία ήταν 17, ενώ τον Οκτώβριο έφτασε τους 18. Η μέση συχνότητα των δρομολογίων διαμορφωνόταν στα επτά λεπτά, με την επίτευξη του στόχου των έξι λεπτών να συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση του διαθέσιμου στόλου.
Την ίδια στιγμή, η ΣΤΑΣΥ προετοιμάζει το επόμενο πρόγραμμα ανανέωσης του τροχαίου υλικού της Γραμμής 1. Αυτό θα αφορά δέκα ακόμη συρμούς, οι οποίοι κατασκευάστηκαν το 1993 και αποτελούν τη νεότερη σειρά οχημάτων της γραμμής.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της διοίκησης, βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία για την εξασφάλιση χρηματοδότησης από το Κλιματικό Ταμείο. Εφόσον ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες εγκρίσεις, η προκήρυξη του σχετικού διαγωνισμού τοποθετείται χρονικά μέσα στο επόμενο δίμηνο.
Η ανανέωση της Γραμμής 1 δεν περιορίζεται στα τρένα, καθώς το πρόγραμμα της ΣΤΑΣΥ περιλαμβάνει παρεμβάσεις και στις υποδομές της γραμμής, από το Φάληρο έως την Κηφισιά.
Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιούνται εργασίες προληπτικής συντήρησης στις εγκαταστάσεις και στους σταθμούς, ενώ έχουν δρομολογηθεί παρεμβάσεις στον φωτισμό και έλεγχοι στις πεζογέφυρες. Παράλληλα,
προγραμματίζονται διαγωνιστικές διαδικασίες για την αντικατάσταση κυλιόμενων κλιμάκων και την αναβάθμιση των συστημάτων τηλεχειρισμού τους, με στόχο να προχωρήσουν έως το τέλος του έτους.
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί το τμήμα Φάληρο – Πειραιάς, όπου οι ανάγκες αναβάθμισης παραμένουν σημαντικές. Παρότι η ανακαίνισή του είχε αρχικά συμπεριληφθεί στον σχεδιασμό, τελικά εξαιρέθηκε από τον πρόσφατο διαγωνισμό που αφορά τις παρεμβάσεις στο υπόλοιπο δίκτυο της Γραμμής 1.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την εκκρεμότητα του σχεδίου υπογειοποίησης της συγκεκριμένης γραμμής, το οποίο συζητείται εδώ και χρόνια χωρίς να έχει περάσει μέχρι σήμερα στο στάδιο της υλοποίησης, καθώς βασικό εμπόδιο παραμένει η εξασφάλιση των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων.
Ωστόσο, όσο η απόφαση για την υπογειοποίηση βρίσκεται σε εκκρεμότητα, οι ανάγκες συντήρησης και αναβάθμισης του υφιστάμενου τμήματος εξακολουθούν να αυξάνονται, λόγω της συνεχούς χρήσης και της παλαιότητας των υποδομών.
Περισσότερες ειδήσεις