Σε χρονιά – ρεκόρ για το Μετρό της Αθήνας εξελίσσεται το 2026, καθώς βάσει των δεδομένων του οκταμήνου η ζήτηση είναι τόσο αυξημένη που το έτος αναμένεται να κλείσει με τη μεγαλύτερη επιβατική κίνηση από την έναρξη λειτουργίας του μέσου στην πρωτεύουσα. Την ίδια στιγμή ο στόχος για το σύνολο των ΜΜΜ στην πόλη είναι να καλύπτουν το 40% του συνόλου των μετακινήσεων τα επόμενα χρόνια, ποσοστό το οποίο ο ΟΑΣΑ θεωρεί ικανοποιητικό για μια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Για να συμβεί αυτό όμως, όπως εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού, Αντώνης Κεραστάρης από το βήμα του 9ου συνέδριο Υποδομών – Μεταφορών, απαιτείται αύξηση του συγκοινωνιακού έργου κατά περίπου 33% τα επόμενα χρόνια. Και επειδή η αύξηση αυτή δεν μπορεί να προκύψει μόνο από την προσθήκη νέων οχημάτων, όραμα του ΟΑΣΑ είναι να διπλασιαστεί και ο αριθμός των οδηγών που βρίσκονται στο τιμόνι μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, με στόχο οι οδηγοί σε όλες τις συγκοινωνίες της Αττικής να αγγίξουν τους 6.000, κάτι το οποίο δεν είναι καθόλου εύκολο δεδομένης της διεθνούς έλλειψης οδηγών.
Το βέβαιο είναι ότι και στα χρόνια που θα ακολουθήσουν η επιβατική κίνηση θα συνεχίσει να αυξάνεται. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ, Θανάσης Κοτταράς, η κίνηση συνεχίζει την ανοδική της πορεία ενισχυμένη και φέτος κατά περίπου 7%, ενώ τα τελευταία χρόνια η ετήσια αύξηση κινείται σταθερά στην περιοχή του 6% – 7%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κάθε επιπλέον 6% – 7% προσθέτει στην επιβατική κίνηση περί τους 40.000 έως 50.000 νέους επιβάτες την ημέρα δημιουργώντας ταυτόχρονα ευκαιρία και πίεση στο δίκτυο, καθώς η συγκοινωνιακή υποδομή καλείται να ανταποκριθεί σε δεκάδες χιλιάδες επιπλέον μετακινήσεις καθημερινά.
«Πρέπει να τρέξουμε να καλύψουμε αυτή τη ζήτηση», ανέφερε ο κ. Κοτταράς συμπληρώνοντας ότι το 2026 θεωρείται κομβική χρονιά καθώς ξεκινά η υλοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου που ξεπερνά τα 800 εκατ. ευρώ και εκτείνεται σε ορίζοντα τετραετίας. Το σχέδιο στηρίζεται σε πέντε βασικούς άξονες:
Στη Γραμμή 1, το πρώτο από τα ανακατασκευασμένα τρένα του πρώην ΗΣΑΠ βρίσκεται ήδη στη διαδικασία παραλαβής. Στόχος είναι παρά τις καθυστερήσεις, μέχρι το τέλος του 2026 να παραληφθούν ακόμη τέσσερα τρένα από τα 14 που είναι υπό ανάταξη και η συνολική σύμβαση να ολοκληρωθεί το 2027.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός για τη Γραμμή 1 περιλαμβάνει μια σειρά από παρεμβάσεις στις υποδομές και συγκεκριμένα έργα στους σταθμούς, αντικατάσταση περίφραξης, αλλά και αναβάθμιση της μεγάλης σιδηροδρομικής γέφυρας στα Πετράλωνα.
Σε ό,τι αφορά τις Γραμμές 2 και 3 προχωρά η αντικατάσταση των σιδηροτροχιών στο πλαίσιο της οποίας μέχρι σήμερα έχουν αντικατασταθεί 32 χιλιόμετρα και ο σχεδιασμός προβλέπει να φτάσουν τα 37. Παράλληλα, βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία η αναβάθμιση και η προσθήκη κλιματισμού σε 12 συρμούς της πρώτης σειράς του Μετρό, οι οποίοι είναι οι μοναδικοί της συγκεκριμένης σειράς που δεν διαθέτουν κλιματισμό.
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η προμήθεια νέων συρμών. Υπάρχει ήδη προέγκριση χρηματοδότησης για 12 συρμούς από το Κοινωνικό και Κλιματικό Ταμείο και για ακόμη 7 από το ΕΣΠΑ. Οι σχετικές διαγωνιστικές διαδικασίες αναμένεται να προχωρήσουν μέσα στους επόμενους μήνες, με στόχο σε τρία έως τέσσερα χρόνια να έχουν ενταχθεί στο δίκτυο τα νέα τρένα.
Το πρόγραμμα επεκτείνεται και στα συστήματα, με παρεμβάσεις όπως η αναβάθμιση της πυρανίχνευσης, αλλά και στις εγκαταστάσεις των σταθμών. Μετά από 26 χρόνια λειτουργίας, προβλέπεται ένα ευρύτερο «λίφτινγκ» στις Γραμμές 2 και 3, μεταξύ άλλων με την αντικατάσταση παλαιών και ενεργοβόρων κυλιόμενων κλιμάκων που παρουσιάζουν συχνά προβλήματα λειτουργίας.
Στόχος είναι το σύνολο του σχεδίου να έχει ολοκληρωθεί έως το 2030, με τις παρεμβάσεις να έχουν ήδη περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στην υλοποίηση και σημαντικό μέρος τους να διαθέτει προέγκριση χρηματοδότησης.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η λειτουργία των οδικών μέσων είναι και η έλλειψη οδηγών με τη σχολή οδηγών της ΟΣΥ να δημιουργείται προκειμένου να βρεθεί μια διέξοδος. Όπως μάλιστα εξήγησε ο διευθύνων σύμβουλος της ΟΣΥ, Στέφανος Αγιάσογλου, για 167 θέσεις στη σχολή κατατέθηκαν περισσότερες από 650 αιτήσεις.
Υπενθυμίζεται ότι η διαδικασία δίνει τη δυνατότητα σε νέους ανθρώπους, αλλά και σε όσους διαθέτουν δίπλωμα κατηγορίας Β, να εκπαιδευτούν στην ΟΣΥ με την εταιρεία να αναλαμβάνει το κόστος της εκπαίδευσης υπό τη δέσμευση ότι ο εκπαιδευόμενος θα παραμείνει για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Οι 167 εκπαιδευόμενοι αποτελούν την πρώτη σημαντική δεξαμενή νέων οδηγών, σε μια εταιρεία που χάνει περίπου 200 εργαζομένους τον χρόνο.
Σε ό,τι αφορά τον στόλο, η ΟΣΥ έχει ήδη βάλει στην κυκλοφορία 1.076 νέα λεωφορεία με το στοίχημα πλέον να είναι η βελτίωση των χρονοαποστάσεων, κάτι το οποίο έχει ήδη αποτυπωθεί στις λεγόμενες πρότυπες γραμμές. Οι 15 γραμμές μεταφέρουν πάνω από το 30% των περίπου 1,2 εκατομμυρίων επιβατών των λεωφορείων. Εκεί, ο μέσος χρόνος αναμονής έχει μειωθεί από τα 20 στα 12 λεπτά, σύμφωνα με τον κ. Αγιάσογλου, ενώ υπάρχουν γραμμές που κινούνται πλέον ταχύτερα. Στη γραμμή 550, η χρονοαπόσταση έχει μειωθεί από τα 20 στα 14 λεπτά, ενώ στην 608 από τα 20 στα 9 λεπτά, σύμφωνα με τα στοιχεία της τηλεματικής.
Παράλληλα ο ΟΑΣΑ σχεδιάζει την επέκταση των λεωφορειολωρίδων σε νέες περιοχές, τις οποίες θα υποδείξει η μεγάλη συγκοινωνιακή μελέτη που αφορά τις μετακινήσεις για τα επόμενα 20 χρόνια. Οι προτάσεις βασίζονται σε δημογραφικά στοιχεία και δεδομένα μετακινήσεων, ώστε να εντοπιστούν οι περιοχές που χρειάζονται μεγαλύτερη πυκνότητα συγκοινωνιακού έργου.
Στο μέτωπο της εισιτηριοδιαφυγής, οι έλεγχοι έχουν αυξηθεί θεαματικά και στα λεωφορεία. Σήμερα πραγματοποιούνται περίπου 600.000 έλεγχοι τον μήνα, όταν πριν από τρία έως τέσσερα χρόνια ήταν περίπου 150.000, όπως σημείωσαν οι διοικήσεις των συγκοινωνιακών φορέων.
Η ενίσχυση των ελεγκτών από περίπου 30 σε 200 στα οδικά μέσα δεν έχει ως βασικό στόχο την επιβολή περισσότερων προστίμων. Αντίθετα, σύμφωνα με τη διοίκηση, η αύξηση των ελέγχων έχει οδηγήσει σε λιγότερα πρόστιμα, καθώς το ζητούμενο είναι να αλλάξει η νοοτροπία του επιβατικού κοινού και να γίνει συνήθεια η επικύρωση ή η χρήση εισιτηρίου και κάρτας.
Η πολιτική εφαρμόστηκε στοχευμένα σε γραμμές με μεγάλο επιβατικό έργο, όπως η 608 και η 550. Για ημέρες, ακόμη και για περισσότερο από μία εβδομάδα, κάθε λεωφορείο που εξυπηρετούσε τις συγκεκριμένες γραμμές είχε από το πρωί έως το βράδυ τρεις ελεγκτές.
Παράλληλα, η χρήση του Tap & Pay έχει κάνει ευκολότερη την πρόσβαση στο δίκτυο, καθώς ο επιβάτης μπορεί να χρησιμοποιήσει την κάρτα ή το κινητό του χωρίς να χρειάζεται να περιμένει για την αγορά εισιτηρίου.
Ακριβής εκτίμηση για το ποσοστό της εισιτηριοδιαφυγής δεν υπάρχει, ωστόσο από τους ελέγχους προκύπτει ότι τα πρόστιμα αντιστοιχούν περίπου στο 1,5% -2 % των ελέγχων στο μετρό.
Στο μεταξύ η ΟΣΥ συμμετέχει σε πιλοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Horizon, με την ελληνική εκδοχή του προγράμματος να ονομάζεται «Τριήρης». Στο πλαίσιο αυτό έχει δρομολογήσει την προμήθεια τριών λεωφορείων υδρογόνου, με τη συνδρομή και του ελληνικού κράτους, προκειμένου να δοκιμαστεί στην πράξη η λειτουργία τους στις αστικές συγκοινωνίες, καθώς αναμένεται χρηματοδότηση 40 εκατ. ευρώ από το Κλιματικό Ταμείο για 50 λεωφορεία υδρογόνου.
Επιπλέον στις στέγες των αμαξοστασίων προβλέπεται να εγκατασταθούν φωτοβολταϊκά, με το έργο να διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Παράλληλα, σχεδιάζεται αξιοποίηση των υποσταθμών των τρόλεϊ που βρίσκονται διάσπαρτοι στο κέντρο της Αθήνας, ώστε στο μέλλον να δημιουργηθούν δυνατότητες που θα μπορούσαν να στηρίξουν ευρύτερα την ηλεκτροκίνηση στην πόλη. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται ακόμη και η δυνατότητα διάθεσης ηλεκτρικής ενέργειας σε ιδιώτες, μέσω έργου που βρίσκεται υπό προετοιμασία και αξιοποιεί τους υφιστάμενους υποσταθμούς.
Περισσότερες ειδήσεις
