Τουλάχιστον για μία τριετία ακόμα θα χρειαστεί να συνεχίσουν να ταξιδεύουν μέσα σε συρμούς χωρίς κλιματισμό χιλιάδες επιβάτες του Μετρό της Αθήνας. Την ώρα που οι υψηλές θερμοκρασίες δοκιμάζουν τις αντοχές των πολιτών και οι μετακινήσεις τις ημέρες του καύσωνα μετατρέπονται σε πραγματική δοκιμασία, η ΣΤΑ.ΣΥ. άναψε το «πράσινο φως» για τη μεγαλύτερη ανακατασκευή που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στους συρμούς πρώτης γενιάς των Γραμμών 2 και 3. Ωστόσο, η βελτίωση των συνθηκών δεν πρόκειται να γίνει άμεσα αισθητή, καθώς το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ότι ο πρώτος πλήρως αναβαθμισμένος συρμός θα τεθεί σε κυκλοφορία το 2028 και οι επόμενοι θα παραλαμβάνονται σταδιακά.
Η προκήρυξη του διαγωνισμού αφορά έργο προϋπολογισμού 109 εκατ. ευρώ, χωρίς ΦΠΑ, το οποίο χρηματοδοτείται από το πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027» του ΕΣΠΑ και σηματοδοτεί την έναρξη μιας εκτεταμένης ανακατασκευής των παλαιότερων συρμών του μετρό. Πρόκειται για τα τρένα που μπήκαν σε λειτουργία μαζί με την έναρξη του Μετρό το 2000 και σήμερα έχουν συμπληρώσει περίπου ένα τέταρτο του αιώνα συνεχούς κυκλοφορίας.
Η εικόνα του στόλου εξηγεί γιατί κρίθηκε αναγκαία μια τόσο μεγάλη παρέμβαση. Οι συνολικά 28 συρμοί της πρώτης γενιάς έχουν διανύσει, όπως αναφέρει η ΣΤΑΣΥ, κατά μέσο όρο περίπου δύο εκατομμύρια χιλιόμετρα ο καθένας. Τα τελευταία χρόνια, όμως, μόνο οι 20 παραμένουν διαθέσιμοι για τις Γραμμές 2 και 3, καθώς τέσσερις έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω τεχνικών προβλημάτων και αδυναμίας εξεύρεσης ανταλλακτικών, ενώ ακόμη τέσσερις χρησιμοποιούνται στη Γραμμή 1 προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες του εκεί περιορισμένου στόλου.
Σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου, η παλαιότητα του εξοπλισμού, η τεχνολογική απαξίωση βασικών συστημάτων αλλά και η περιορισμένη πλέον υποστήριξη από τους αρχικούς κατασκευαστές έχουν οδηγήσει σε σημαντική επιβάρυνση της συντήρησης και σε μειωμένη διαθεσιμότητα των συρμών. Η ΣΤΑ.ΣΥ. επιδιώκει μέσα από το πρόγραμμα να παρατείνει τη διάρκεια ζωής τους για τουλάχιστον ακόμη 25 χρόνια.
Η πρώτη φάση αφορά την αναβάθμιση 12 συρμών έξι βαγονιών, ανάμεσά τους και οι τέσσερις που σήμερα παραμένουν ακινητοποιημένοι, ενώ οι υπόλοιποι 16 θα αποτελέσουν αντικείμενο δεύτερου, μελλοντικού διαγωνισμού.
Ένα από τα πλέον «ορατά» οφέλη για τους επιβάτες θα είναι η εγκατάσταση συστήματος κλιματισμού. Οι συγκεκριμένοι συρμοί αποτελούν μέχρι σήμερα τους μοναδικούς του δικτύου που δεν διαθέτουν εκ κατασκευής κλιματισμό στους χώρους επιβατών, κάτι που γίνεται ιδιαίτερα αισθητό κάθε καλοκαίρι και ειδικά σε περιόδους παρατεταμένου καύσωνα.
Ωστόσο, η αναβάθμιση δεν περιορίζεται μόνο στην προσθήκη κλιματισμού. Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια συνολική ανακατασκευή σχεδόν κάθε βασικού συστήματος λειτουργίας, αφού θα αντικατασταθούν οι κινητήρες έλξης με νέας γενιάς κινητήρες εναλλασσόμενου ρεύματος, θα εγκατασταθούν σύγχρονοι μετατροπείς ισχύος, θα εκσυγχρονιστούν τα συστήματα πέδησης, ελέγχου και διάγνωσης βλαβών, ενώ θα αντικατασταθούν και σειρά ηλεκτρομηχανολογικών υποσυστημάτων.
Παράλληλα, οι επιβάτες θα δουν εντελώς διαφορετικούς εσωτερικούς χώρους. Προβλέπονται νέες οθόνες και ηλεκτρονικές πινακίδες ενημέρωσης, σύστημα CCTV, μονάδες καταγραφής συμβάντων, ασύρματη μετάδοση διαγνωστικών δεδομένων, φωτισμός LED χαμηλής κατανάλωσης και πρόσθετη ηχομόνωση.
Προκειμένου οι συρμοί να είναι απολύτως προσβάσιμοι, θα δημιουργηθούν ειδικά διαμορφωμένοι χώροι για αναπηρικά αμαξίδια, ενώ όλες οι εσωτερικές επενδύσεις θα αντικατασταθούν με νέα υλικά, ανθεκτικά στη φθορά, στους βανδαλισμούς και στην καθημερινή χρήση.
Οι τεχνικές προδιαγραφές περιγράφουν με λεπτομέρεια τις απαιτήσεις για το νέο σύστημα κλιματισμού. Όπως αναφέρεται, αυτό θα πρέπει να μπορεί να λειτουργεί ακόμη και όταν η εξωτερική θερμοκρασία αγγίζει τους 48 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε συνθήκες 35 βαθμών, με πλήρες επιβατικό φορτίο και ηλιακή ακτινοβολία, θα πρέπει να διατηρεί τη θερμοκρασία στο εσωτερικό στους 26 βαθμούς. Κι αυτό γιατί όπως σημειώνεται στο ίδιο τεύχος προδιαγραφών, στα υπέργεια τμήματα των αμαξοστασίων οι θερμοκρασίες μπορούν να φτάσουν ακόμη και τους 55 βαθμούς, ενώ στις σήραγγες και στους σταθμούς οι θερμοκρασίες κατά τους θερινούς μήνες προσεγγίζουν τους 39 – 40 βαθμούς.
Σύμφωνα με τη ΣΤΑΣΥ, η διαγωνιστική διαδικασία εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2026 και από την υπογραφή της σύμβασης θα απαιτηθούν ακόμη 36 μήνες για την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης. Ο πρώτος αναβαθμισμένος συρμός αναμένεται να κυκλοφορήσει το 2028, ενώ οι υπόλοιποι θα παραδίδονται σταδιακά.
Η εμπειρία από το αντίστοιχο πρόγραμμα ανακατασκευής στη Γραμμή 1 δείχνει άλλωστε ότι τα χρονοδιαγράμματα τέτοιων έργων κάθε άλλο παρά δεδομένα θα πρέπει να θεωρούνται. Η ανακατασκευή των 14 συρμών της 8ης παραλαβής του Ηλεκτρικού, που κυκλοφορούν από το 1985, έχει ήδη ξεφύγει σημαντικά από τον αρχικό σχεδιασμό. Η σύμβαση υπεγράφη στα τέλη του 2022 με στόχο ολοκλήρωσης το 2025, ωστόσο μέχρι σήμερα μόνο ο πρώτος συρμός έχει φτάσει στη φάση δοκιμών.
Πρόσφατα, η ΣΤΑ.ΣΥ. μάλιστα ενέκρινε νέα παράταση για την παράδοση του πρώτου ανακατασκευασμένου συρμού, μεταθέτοντας την προθεσμία από τις 14 Ιουλίου στις 7 Αυγούστου 2026. Αν και η τελευταία παράταση αφορά μόλις 24 ημέρες, προστίθεται σε ένα έργο που ήδη παρουσιάζει σημαντική χρονική υπέρβαση, με τη ΣΤΑ.ΣΥ. να έχει επιβάλει μέχρι σήμερα πρόστιμα ύψους περίπου 3,5 εκατ. ευρώ γι΄αυτόν τον λόγο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι ο πρώτος συρμός λειτουργεί ως πρότυπο για όλους τους επόμενους και η ολοκλήρωσή του αποτελεί προϋπόθεση για να προχωρήσει η μαζική παραγωγή τους. Ως εκ τούτου, κάθε μετατόπιση στο πρώτο στάδιο συμπαρασύρει αναπόφευκτα και το συνολικό πρόγραμμα.
Την ίδια στιγμή, η συνολική ανανέωση του στόλου των μέσων σταθερής τροχιάς εξαρτάται και από την προμήθεια νέων συρμών. Οι τελευταίοι αγοράστηκαν το 2012 και από τότε, παρά την επέκταση του δικτύου και την αύξηση της επιβατικής κίνησης, δεν έχει προστεθεί νέο τροχαίο υλικό.
Στον σχεδιασμό για την απαραίτητη προμήθεια περιλαμβάνονται οκτώ συμβατικοί συρμοί για τις Γραμμές 2 και 3 και επτά διρευματικοί για τη σύνδεση με το Αεροδρόμιο, οι οποίοι θα αντικαταστήσουν σταδιακά τον ιδιαίτερα καταπονημένο στόλο που έχει ξεπεράσει τα τρία εκατομμύρια χιλιόμετρα ανά συρμό.
Η χρηματοδότηση κατά 210 εκατ. ευρώ προβλέπεται να προέλθει από το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα, ωστόσο η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη, ενώ εκκρεμούν και τεχνικά ζητήματα που σχετίζονται με τα συστήματα σηματοδότησης του δικτύου, αλλά και τις προδιαγραφές του συστήματος.
Περισσότερες ειδήσεις
