Οι αστροναύτες του μέλλοντος, ίσως να μη χρειάζεται πλέον να περιμένουν την επιστροφή τους στη Γη για μια κρίσιμη ιατρική εξέταση. Για πρώτη φορά στην ιστορία, πραγματοποιήθηκαν επιτυχημένες διαγνωστικές ακτινογραφίες κατά τη διάρκεια διαστημικής πτήσης, με τα αποτελέσματα να αποδεικνύουν ότι ακόμη και σε συνθήκες μικροβαρύτητας μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη απεικόνιση τραυματισμών και παθήσεων.
Το επίτευγμα θεωρείται σημαντικό ορόσημο για την ιατρική του Διαστήματος, καθώς οι επανδρωμένες αποστολές γίνονται ολοένα πιο συχνές και μεγαλύτερης διάρκειας, ενώ μελλοντικά θα περιλαμβάνουν ταξίδια στη Σελήνη και τον Άρη. Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Radiology της Radiological Society of North America (RSNA).
Οι ακτινογραφίες πραγματοποιήθηκαν από μέλη εμπορικής αποστολής της SpaceX, χρησιμοποιώντας το φορητό ασύρματο σύστημα SpaceXray. Παρότι κανένα από τα μέλη του πληρώματος δεν ήταν γιατρός, χρειάστηκαν μόλις τέσσερις ώρες εκπαίδευσης πριν από την εκτόξευση για να χειριστούν επιτυχώς τον εξοπλισμό.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι εικόνες που λήφθηκαν σε τροχιά είχαν ποιότητα αντίστοιχη με εκείνη των εξετάσεων στη Γη, τόσο ως προς την ευκρίνεια όσο και ως προς την αντίθεση και τη διαγνωστική τους αξία.
Παράλληλα, η έκθεση των συμμετεχόντων στην ακτινοβολία παρέμεινε στα επίπεδα μιας συμβατικής κλινικής εξέτασης.
Η βασική δυσκολία δεν εντοπίστηκε στον εξοπλισμό αλλά… στη μικροβαρύτητα.
Η σωστή τοποθέτηση του εξεταζόμενου αποδείχθηκε πιο απαιτητική για ακτινογραφίες θώρακα, λεκάνης και κοιλιάς, καθώς η έλλειψη βαρύτητας δυσκολεύει τη σταθεροποίηση του σώματος. Αντίθετα, οι εξετάσεις στο χέρι και τον αντιβραχίονα πραγματοποιήθηκαν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.
Η επικεφαλής της έρευνας, Sheyna Gifford της Mayo Clinic, σημείωσε ότι η δυνατότητα λήψης ακτινογραφιών στο Διάστημα αποτελούσε εδώ και χρόνια έναν από τους μεγάλους στόχους της αεροδιαστημικής ιατρικής, καθώς τα συμβατικά μηχανήματα είναι ογκώδη, παράγουν υψηλότερη ακτινοβολία και δεν μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά σε συνθήκες τροχιάς.
Το φορητό σύστημα δοκιμάστηκε σε εμπορική αποστολή της SpaceX, η οποία εκτοξεύθηκε στις 31 Μαρτίου 2025 και διήρκεσε τρεις ημέρες και 14 ώρες.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να αποδειχθεί εξίσου πολύτιμη και στη Γη, επιτρέποντας τη διενέργεια εξετάσεων σε απομακρυσμένες περιοχές, εμπόλεμες ζώνες ή περιοχές με περιορισμένες υγειονομικές υποδομές.
Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο ηλεκτρονικών συστημάτων, εξοπλισμού και διαστημικών στολών χωρίς να απαιτείται η αποσυναρμολόγησή τους, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για μελλοντικές αποστολές μεγάλης διάρκειας.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι όσο εξελίσσονται οι φορητές τεχνολογίες απεικόνισης, τόσο πιο κοντά θα βρίσκεται η δημιουργία ενός πλήρως εξοπλισμένου «ιατρείου» μέσα σε ένα διαστημόπλοιο.
Περισσότερες ειδήσεις
Στο Διάστημα ο Hyperion GR-1 – Νέα εποχή για τις ελληνικές διαστημικές δυνατότητες
Από τα 75 στα 85,7 δισ. δολάρια: Νέα εκτόξευση για τη SpaceX μετά το ιστορικό IPO
Η SpaceX έγραψε ιστορία — Αποτίμηση πάνω από 2 τρισ. δολάρια μετά τη μεγαλύτερη δημόσια εγγραφή
