Μια νέα ευρωπαϊκή πηγή χρηματοδότησης, η οποία θα μπορούσε να κινητοποιήσει 12 έως 15 δισ. ευρώ, προτείνει η Ελλάδα, συνδέοντας τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων 6G με τη χρηματοδότηση στρατηγικών τεχνολογικών επενδύσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει τη δημιουργία μιας «Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος» (European Spectrum Union), μέσω της οποίας μέρος των εσόδων που θα εισπράττουν τα κράτη-μέλη από την παραχώρηση δικαιωμάτων χρήσης του φάσματος 6G θα μπορούσε να αξιοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με το Reuters, η πρόταση αναπτύχθηκε από τον πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη και παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους υπουργούς την Τρίτη. Όπως αναφέρεται στο σχετικό κείμενο, η δυνητική αρχική χρηματοδοτική κλίμακα θα μπορούσε να φτάσει περίπου τα 12–15 δισ. ευρώ.
Διευκρινίζεται, ωστόσο, ότι το ποσό αποτελεί επί του παρόντος παραδοχή σχεδιασμού και όχι επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη, ενώ δεν περιλαμβάνει ενδεχόμενες μελλοντικές εισφορές από επιλεγμένα δικαιώματα συχνοτήτων 5G.
Η βασική ιδέα είναι οι δημοπρασίες των συχνοτήτων να εξακολουθήσουν να πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, αλλά μέρος των μελλοντικών εσόδων να κατευθύνεται σε έναν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό.
Οι πόροι αυτοί θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν στρατηγικές τεχνολογίες και ψηφιακές υποδομές, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση για εξεύρεση πρόσθετων χρημάτων από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η πρόταση τέθηκε στο ευρωπαϊκό τραπέζι στις 22 Σεπτεμβρίου, ημέρα κατά την οποία το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες συζήτησε το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034. Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου.
Η ελληνική πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο έντονης διαπραγμάτευσης για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει προϋπολογισμό σχεδόν 2 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές για την περίοδο 2028–2034, ποσό που αντιστοιχεί κατά μέσο όρο στο 1,26% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ. Μεταξύ των προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ασφάλεια, η απανθρακοποίηση και η οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή.
Οι κυβερνήσεις καλούνται επομένως να χρηματοδοτήσουν νέες και δαπανηρές προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η τεχνολογική ανταγωνιστικότητα και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, διατηρώντας παράλληλα σημαντικά κονδύλια για παραδοσιακές πολιτικές, όπως η γεωργία και η συνοχή.
Ήδη Γερμανία, Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία και Αυστρία έχουν ζητήσει ο προτεινόμενος προϋπολογισμός να μειωθεί κατά αρκετές εκατοντάδες δισ. ευρώ, υποστηρίζοντας ότι η αύξηση των χρηματοδοτικών αναγκών δεν μπορεί να μεταφερθεί εξ ολοκλήρου στους εθνικούς προϋπολογισμούς και στους φορολογούμενους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αξιοποίηση μέρους των μελλοντικών εσόδων από το φάσμα 6G επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο χρηματοδοτικό χώρο για ευρωπαϊκές επενδύσεις χωρίς αντίστοιχη αύξηση των εθνικών εισφορών.
Η «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» αποτελεί μία από τις επιλογές που εξετάζονται για την εξεύρεση νέων πόρων.
Μεταξύ των προτάσεων που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η διοχέτευση στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό μέρους των εσόδων που εισπράττουν οι κυβερνήσεις από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών CO2, καθώς και μέρους των εσόδων που συνδέονται με τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) για εισαγόμενα προϊόντα.
Εξετάζονται επίσης επιλογές όπως επιβάρυνση για μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα, μέρος των ειδικών φόρων κατανάλωσης στον καπνό και ετήσιες κατ’ αποκοπή εισφορές από μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην ενιαία αγορά.
Στη συζήτηση έχουν ακόμη περιληφθεί προτάσεις για επιβαρύνσεις στον ακραίο πλούτο, τις ψηφιακές υπηρεσίες, τον διαδικτυακό τζόγο και τα κεφαλαιακά κέρδη από κρυπτονομίσματα. Οι επιλογές αυτές δεν έχουν συμφωνηθεί και αρκετές συναντούν αντιδράσεις από κράτη-μέλη.
Το κρίσιμο εμπόδιο είναι ότι για το χρηματοδοτικό σκέλος του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού απαιτείται συμφωνία μεταξύ των 27 κρατών-μελών, με τις διαπραγματεύσεις να συνεχίζονται ενόψει των επόμενων ευρωπαϊκών συνόδων.
