Η ψηφιοποίηση του κράτους και η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας αποτελούν τα τελευταία χρόνια βασικούς άξονες της κυβερνητικής και αυτοδιοικητικής πολιτικής. Ωστόσο, η εικόνα που προκύπτει από τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας πολλών Δήμων της χώρας δείχνει ότι η μετάβαση από τις εξαγγελίες στην πράξη παραμένει ελλιπής, με σημαντικά διοικητικά κενά και ασυνέχειες.
Σε αρκετούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταγράφονται περιπτώσεις δημοτικών ακινήτων που έχουν εκμισθωθεί σε ιδιώτες χωρίς τα μισθώματα να αποδίδονται συστηματικά στα δημοτικά ταμεία. Παράλληλα, υπάρχουν αναφορές για επιχειρήσεις που στεγάζονται σε δημοτική περιουσία και καλύπτουν βασικές λειτουργικές ανάγκες, όπως η ηλεκτροδότηση, μέσω παροχών που βαρύνουν τον ίδιο τον Δήμο. Τα φαινόμενα αυτά συνυπάρχουν με δηλώσεις περί περιορισμένων οικονομικών δυνατοτήτων, δημιουργώντας εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της οικονομικής διαχείρισης.
Ιδιαίτερα στους νησιωτικούς Δήμους, η αντιμετώπιση της έλλειψης προσωπικού σε κρίσιμους τομείς, όπως η υγεία, βασίζεται συχνά σε οικονομικά κίνητρα και επιδόματα. Αν και τα μέτρα αυτά λειτουργούν ως προσωρινές λύσεις, στελέχη της αυτοδιοίκησης επισημαίνουν ότι η ύπαρξη αναξιοποίητων δημοτικών ακινήτων θα μπορούσε να προσφέρει πιο σταθερές και μακροπρόθεσμες απαντήσεις στο πρόβλημα της στέγασης, περιορίζοντας παράλληλα το δημοσιονομικό κόστος.
Την ίδια στιγμή, δεν είναι λίγοι οι Δήμοι που διαθέτουν ιδιόκτητα ακίνητα τα οποία παραμένουν κλειστά ή σε κατάσταση εγκατάλειψης, ενώ καταβάλλουν σημαντικά ποσά για την ενοικίαση ιδιωτικών κτιρίων προκειμένου να στεγάσουν δημοτικές υπηρεσίες. Η πρακτική αυτή επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς και αναδεικνύει την απουσία ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού για τη χρήση της ακίνητης περιουσίας.
Ανησυχία προκαλεί και η εικόνα που παρουσιάζεται στην καταγραφή των δημοτικών ακινήτων. Σε αρκετές περιπτώσεις, τα στοιχεία που δηλώνονται στο Ε9 δεν συμφωνούν με τις εγγραφές του Κτηματολογίου ή απουσιάζουν πλήρως, ενώ η διοικητική λειτουργία στηρίζεται σε αποσπασματικά αρχεία, πρόχειρες καταγραφές και μη επικαιροποιημένα δεδομένα. Η έλλειψη ενιαίου και αξιόπιστου μητρώου δυσχεραίνει τον έλεγχο, περιορίζει τη διαφάνεια και καθιστά προβληματική κάθε προσπάθεια ψηφιακού μετασχηματισμού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα προβλήματα αποκτούν πιο σύνθετη διάσταση, όπως όταν δημοτικά κτίρια, ακόμη και δημαρχεία, έχουν ανεγερθεί σε οικόπεδα που δεν ανήκουν στους δήμους. Παρότι τα έργα χρηματοδοτήθηκαν και ολοκληρώθηκαν, το ιδιοκτησιακό καθεστώς παραμένει εκκρεμές, με συνέπειες τόσο στη νομιμότητα όσο και στη μελλοντική αξιοποίηση των ακινήτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το κτίριο του δημαρχείου στον Δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης κινείται στα όρια της πολεοδομικής νομιμότητας, ζήτημα που αναμένεται να αντιμετωπιστεί μέσω της επικύρωσης του τοπικού πολεοδομικού σχεδίου.
Παράλληλα, κατά καιρούς έχουν αναδειχθεί ζητήματα που αφορούν πιθανές συγκρούσεις ρόλων, όταν αιρετοί διατηρούν επιχειρηματική δραστηριότητα και οι Δήμοι προχωρούν σε απευθείας αναθέσεις. Αν και κάθε υπόθεση εξετάζεται μεμονωμένα, το θέμα της διαφάνειας και της αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων παραμένει κρίσιμο για την αξιοπιστία της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Με βάση όλα τα παραπάνω, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να προχωρήσει ουσιαστικά η ψηφιοποίηση και η αξιοποίηση της δημοτικής ακίνητης περιουσίας χωρίς πλήρη καταγραφή, διασταύρωση στοιχείων και σαφείς μηχανισμούς λογοδοσίας. Η ευθύνη αφορά τόσο τους Δήμους όσο και την κεντρική διοίκηση, η οποία καλείται να διαμορφώσει ένα ενιαίο και λειτουργικό πλαίσιο ελέγχου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και το ζήτημα των κληροδοτημάτων, τα οποία αποτελούν μια λιγότερο ορατή αλλά ιδιαίτερα σημαντική πλευρά της δημοτικής περιουσίας. Πολλοί πολίτες έχουν παραχωρήσει ακίνητα και περιουσιακά στοιχεία στους Δήμους με την προσδοκία ότι θα αξιοποιηθούν για κοινωφελείς σκοπούς. Ωστόσο, παραμένει ασαφές πόσα από αυτά είναι καταγεγραμμένα, ποια αξιοποιούνται σύμφωνα με τη βούληση των δωρητών και ποια παραμένουν ανενεργά ή εκτός δημόσιου απολογισμού.
Η διαχείριση των κληροδοτημάτων, όπως και συνολικά της δημοτικής ακίνητης περιουσίας, δεν αφορά μόνο οικονομικά μεγέθη αλλά και τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών και Πολιτείας. Χωρίς διαφάνεια, πλήρη εικόνα και ουσιαστικό έλεγχο, η συζήτηση για ψηφιοποίηση και αξιοποίηση κινδυνεύει να παραμείνει σε επίπεδο εξαγγελιών.
Περισσότερες ειδήσεις
