Η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, οι εμπορικές σχέσεις με την Κίνα, οι εφοδιαστικές αλυσίδες κρίσιμων πρώτων υλών και οι επιπτώσεις της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν κυριαρχούν στις εργασίες της συνόδου G7 που ξεκίνησε τη Δευτέρα (15/6) στο Εβιάν της Γαλλίας.
Παρότι η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στη γεωπολιτική διάσταση των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, για την Ευρώπη το βασικό διακύβευμα είναι πλέον οικονομικό: πώς θα θωρακιστεί απέναντι σε νέες ενεργειακές κρίσεις, εμπορικές εντάσεις και διαταραχές στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις επιπτώσεις που είχε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ursula von der Leyen, τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναζητήσει εναλλακτικές εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές, προκειμένου να μειώσει την εξάρτησή της από ένα τόσο κρίσιμο γεωπολιτικό πέρασμα.
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκεται μεταξύ άλλων και ο διάδρομος IMEC, που σχεδιάζεται να συνδέσει την Ευρώπη με τη Μέση Ανατολή και την Ινδία, αποτελώντας μια εναλλακτική οδό μεταφοράς εμπορευμάτων και ενεργειακών πόρων.
Παράλληλα, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ακόμη και αν αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η παραγωγή και η διύλιση στην περιοχή του Κόλπου θα χρειαστούν μήνες για να επανέλθουν στα προ κρίσης επίπεδα, ενώ οι αποστολές καυσίμων προς την Ευρώπη θα συνεχίσουν να επηρεάζονται κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Η προσωρινή συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία αναμένεται να υπογραφεί επισήμως στην Ελβετία την ερχόμενη Παρασκευή 19/6, θεωρείται θετική εξέλιξη για τις αγορές, καθώς μειώνει τον κίνδυνο περαιτέρω αναταράξεων στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται επιφυλακτική. Η Ursula von der Leyen ξεκαθάρισε ότι ενδεχόμενη άρση ευρωπαϊκών κυρώσεων προς το Ιράν θα εξαρτηθεί από «πραγματικές και επαληθεύσιμες αλλαγές επί του πεδίου», ιδίως σε ζητήματα πυρηνικού προγράμματος και διεθνούς εποπτείας.
Ταυτόχρονα, Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ιταλία δήλωσαν έτοιμες να συμβάλουν σε επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης και προστασίας της εμπορικής ναυσιπλοΐας στην περιοχή, εφόσον υπάρξει οριστική συμφωνία.
Εξίσου ψηλά στην ατζέντα βρίσκεται η οικονομική σχέση με την Κίνα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί στενότερο συντονισμό μεταξύ των χωρών της G7 απέναντι σε ζητήματα που αφορούν κρατικές επιδοτήσεις, βιομηχανικές υπερπαραγωγές και εξαρτήσεις από κρίσιμες πρώτες ύλες.
Η Ursula von der Leyen επισήμανε, ότι για πρώτη φορά το σύνολο των 27 κρατών-μελών της ΕΕ κατέγραψε εμπορικό έλλειμμα έναντι της Κίνας το 2025, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση μη βιώσιμη μακροπρόθεσμα.
Στο ίδιο πλαίσιο, Γαλλία, Ιταλία, Ολλανδία, Λιθουανία και Πολωνία υποστηρίζουν την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εργαλείων εμπορικής άμυνας, ενώ στο G7 εξετάζονται πρωτοβουλίες για τη διαφοροποίηση των προμηθειών σπάνιων γαιών και κρίσιμων ορυκτών.
Η ενεργειακή ασφάλεια αναδεικνύεται πλέον σε κοινό παρονομαστή για πολλές χώρες της G7.
Η Ιαπωνία, που παραμένει ιδιαίτερα εξαρτημένη από εισαγόμενους ενεργειακούς πόρους, ανακοίνωσε ότι θα δώσει έμφαση στη συνεργασία για στρατηγικά αποθέματα, κρίσιμα ορυκτά και διαφοροποίηση πηγών ενέργειας. Παράλληλα, υπέγραψε νέα συμφωνία συνεργασίας με την Ιταλία σε τομείς όπως οι ημιαγωγοί, η ρομποτική, η άμυνα και οι ενεργειακές τεχνολογίες.
Για την Ευρώπη, οι εξελίξεις αυτές συνδέονται άμεσα με τη βιομηχανική πολιτική των επόμενων ετών, καθώς η πρόσβαση σε πρώτες ύλες, μικροτσίπ και ενεργειακούς πόρους θεωρείται πλέον ζήτημα οικονομικής ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας.
Παρά τη συγκρατημένη αισιοδοξία που προκάλεσε η προσέγγιση ΗΠΑ – Ιράν, το βασικό μήνυμα από το G7 είναι ότι η Ευρώπη δεν θεωρεί πως η κρίση έχει λήξει.
Οι Βρυξέλλες επιταχύνουν τα σχέδια για διαφοροποίηση ενεργειακών διαδρομών, ενίσχυση των στρατηγικών αλυσίδων εφοδιασμού και περιορισμό εξαρτήσεων από γεωπολιτικά ευάλωτες περιοχές. Η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών και οι αναταράξεις στο Ορμούζ λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η οικονομική ανθεκτικότητα και η ενεργειακή ασφάλεια παραμένουν αλληλένδετες για το ευρωπαϊκό μέλλον.
Περισσότερες ειδήσεις
Στενά του Ορμούζ: Στάση αναμονής από τους πλοιοκτήτες παρά το «πράσινο φως» για τη διέλευση πλοίων
