Έντονη αναταραχή έχει προκαλέσει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση η απόφαση για αναπροσαρμογή των τιμολογίων ύδρευσης που εφαρμόζει η ΕΥΔΑΠ προς τους δήμους της Αττικής. Η αύξηση, που ξεπερνά το 32%, εγκρίθηκε από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) και μεταφράζεται σε άνοδο της τιμής από 0,98 ευρώ σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Οι πρώτοι λογαριασμοί έχουν ήδη φτάσει σε δημαρχεία του λεκανοπεδίου, πυροδοτώντας σφοδρές αντιδράσεις.
Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κατά την τελευταία της συνεδρίαση διατύπωσε την πλήρη διαφωνία της με το νέο πλαίσιο χρεώσεων. Ο πρόεδρός της, Λάζαρος Κυρίζογλου, έκανε λόγο για δυσανάλογη επιβάρυνση που δεν λαμβάνει υπόψη τη δημοσιονομική στενότητα των ΟΤΑ, ενώ οι αντιπρόεδροι Γρηγόρης Κωνσταντέλλος και Γιώργος Παπαναστασίου προειδοποίησαν ότι οι δήμοι δεν διαθέτουν περιθώρια απορρόφησης του πρόσθετου κόστους. Μάλιστα, ο κ. Κωνσταντέλλος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νομικής αμφισβήτησης της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι δημιουργούνται ζητήματα άνισης μεταχείρισης εις βάρος των δήμων.
Η ΚΕΔΕ αναμένεται να στείλει επίσημη ένσταση τόσο προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας όσο και προς τη διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, με παράλληλη νομική διερεύνηση της δυνατότητας προσβολής της απόφασης ως διοικητικής πράξης άμεσα εκτελεστής.
Υπενθυμίζεται ότι στην πρώτη γραμμή των αντιδράσεων είχε βρεθεί ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, ο οποίος ανακοίνωσε ότι μόνο ο δήμος Αθηναίων θα επιβαρυνθεί με περίπου μισό εκατομμύριο ευρώ επιπλέον ετησίως. Σε δημόσια τοποθέτησή του μίλησε για επιλογή που μεταφέρει το κόστος επενδύσεων στις πλάτες των δήμων, σημειώνοντας ότι θα μπορούσαν να είχαν αξιοποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό ευρωπαϊκοί πόροι για έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας.
Από την πλευρά της, η ΕΥΔΑΠ είχε υποστηρίξει σε απάντησή της προς τον κ. Δούκα ότι η προσαρμογή των χρεώσεων για τις κατηγορίες μη οικιακής κατανάλωσης στις οποίες περιλαμβάνονται και οι δήμοι, εντάσσεται σε μια στρατηγική περιορισμού της σπατάλης, ιδίως υπό τις παρούσες συνθήκες πίεσης στα υδατικά αποθέματα. Όπως ανέφερε, η Αττική αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις λόγω λειψυδρίας και οι μεγάλοι καταναλωτές καλούνται να συμβάλουν ενεργά στη συγκράτηση της ζήτησης. Η εταιρεία τόνιζε ότι το νέο τιμολογιακό πλαίσιο έχει εγκριθεί από τη ΡΑΑΕΥ, κατόπιν διαδικασίας διαβούλευσης, και ότι οι προβλεπόμενες χρεώσεις βασίζονται σε ελεγχόμενο επιτρεπόμενο έσοδο, με στόχο τη διασφάλιση της ανταποδοτικότητας και της διαφάνειας.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι επί σχεδόν δύο δεκαετίες δεν είχε υπάρξει καμία αναπροσαρμογή στις βασικές τιμές, παρά τη σημαντική αύξηση του ενεργειακού και λειτουργικού κόστους. Σύμφωνα με την εταιρεία, η σημερινή προσαρμογή υπολείπεται της σωρευτικής ανόδου του πληθωρισμού της ίδιας περιόδου. Τα επιπλέον έσοδα, όπως σημείωνε, προορίζονται για ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει εκσυγχρονισμό και αντικατάσταση αγωγών, περιορισμό διαρροών, ενίσχυση ψηφιακών συστημάτων ελέγχου και συνολική θωράκιση του υδροδοτικού συστήματος. Υπενθύμιζε δε ότι βασικοί της μέτοχοι είναι το Ελληνικό Δημόσιο (50% +1) και το Υπερταμείο, γεγονός που – κατά την εταιρεία – σημαίνει ότι σημαντικό μέρος των αποδόσεων επιστρέφει στο κράτος.
Το ζήτημα έφερε στη Βουλή ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μανώλης Χριστοδουλάκης υποστηρίζοντας στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου ότι η απόφαση δεν λαμβάνει χώρα σε ουδέτερο περιβάλλον, αλλά σε μια περίοδο κατά την οποία οι δήμοι δοκιμάζονται ήδη από αυξημένο ενεργειακό κόστος, τις υψηλές δαπάνες διαχείρισης απορριμμάτων – ιδίως λόγω του τέλους ταφής – και τους περιορισμένους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να διαμορφώνεται ένα ασφυκτικό σκηνικό για τις τοπικές αρχές.
Το βασικό δίλημμα που περιέγραψε είναι σαφές είτε οι δημοτικές αρχές θα πρέπει να μετακυλίσουν το επιπλέον βάρος στους δημότες μέσω της αύξησης των τελών, είτε θα αναγκαστούν να περιορίσουν κρίσιμες υπηρεσίες, οι οποίες όπως υπογράμμισε όχι μόνο δεν είναι δευτερεύουσες, αλλά αφορούν δομές κοινωνικής πολιτικής, από τη λειτουργία σχολικών μονάδων, των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, των ΚΑΠΗ και των δημοτικών ιατρείων έως και παρεμβάσεις για το πράσινο και την καθημερινότητα των γειτονιών.
Ο κ. Χριστοδουλάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη φιλοσοφία που διέπει το νέο σύστημα τιμολόγησης, καθώς κατά την άποψή του, παρατηρείται μετατόπιση προς μια καθαρά ιδιωτικοοικονομική λογική, όπου η ανάκτηση κόστους και η εξασφάλιση απόδοσης επενδύσεων τίθενται ως κεντρικοί στόχοι. «Το νερό δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλό εμπορικό προϊόν», ανέφερε, επιμένοντας ότι πρόκειται για δημόσιο και κοινωνικό αγαθό. Στο πλαίσιο αυτό πρότεινε την καθιέρωση ειδικού κοινωνικού τιμολογίου για τους δήμους, ανάλογου με εκείνο που ισχύει για ευάλωτες ομάδες, καθώς και την ενίσχυση της εποπτείας μέσω ανεξάρτητων μηχανισμών ελέγχου.
Παράλληλα, ο κ. Χριστοδουλάκης άσκησε κριτική για καθυστερήσεις στον σχεδιασμό αντιμετώπισης της λειψυδρίας στην Αττική. Επισήμανε ότι η μείωση των υδατικών αποθεμάτων δεν προέκυψε αιφνιδιαστικά, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα σταδιακής επιδείνωσης τα τελευταία χρόνια, σε συνθήκες κλιματικής κρίσης. Υπογράμμισε ότι από το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,5 δισ. ευρώ που έχει ανακοινώσει η ΕΥΔΑΠ, θα έπρεπε να έχει εξασφαλιστεί μεγαλύτερη συμμετοχή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης ή άλλα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, ώστε να μη μεταφερθεί το κύριο βάρος στους δήμους.
Η κυβέρνηση, πάντως, δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να παρέμβει στην υπόθεση. Απαντώντας ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος υπερασπίστηκε την αναπροσαρμογή ως αναγκαία υπερτονίζοντας ότι καθυστέρησε δεδομένου ότι τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ παρέμεναν αμετάβλητα από το 2008, παρά τις διαδοχικές κρίσεις και την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους. Η προσαρμογή, κατά τον ίδιο, κρίθηκε απαραίτητη προκειμένου να χρηματοδοτηθεί ένα εκτεταμένο πρόγραμμα έργων που περιλαμβάνει αντικατάσταση αγωγών, περιορισμό διαρροών, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν σε ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά, ψηφιακή παρακολούθηση του δικτύου και ενίσχυση της ανθεκτικότητας του συστήματος.
Αν και συμφώνησε ότι η δραστική μείωση των υδατικών αποθεμάτων για την πρωτεύουσα δεν ήταν αιφνιδιαστική, επισήμανε ότι η Αττική έχει βιώσει αισθητή επιδείνωση των υδατικών αποθεμάτων τα δύο τελευταία χρόνια και ότι η προσαρμογή των τιμών λειτουργεί και ως κίνητρο για πιο ορθολογική κατανάλωση, ιδίως από μεγάλους χρήστες όπως είναι οι δήμοι. Σύμφωνα με τον ίδιο, ακόμη και μετά την αύξηση, το κόστος για τα οικιακά νοικοκυριά στην Αθήνα παραμένει σε χαμηλότερα επίπεδα συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ έχουν προβλεφθεί ελαφρύνσεις για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Περισσότερες ειδήσεις
Ν. Τσάφος: «Η Αθήνα έχει το φθηνότερο νερό στην ΕΕ» – Στο 32% η αύξηση για τους δήμους
ΕΥΔΑΠ: Αναγκαίες για την επάρκεια οι επενδύσεις 2,5 δισ. ευρώ
ΕΥΔΑΠ: Αισθητήρες νέας τεχνολογίας για έλεγχο ποιότητας πόσιμου νερού σε πραγματικό χρόνο
