Την ανάγκη η Ευρώπη να κινηθεί ταχύτερα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της στρατηγικής αυτονομίας και της επενδυτικής της ισχύος ανέδειξε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο EIB Group Forum 2026: “A strong Europe in a changing world”.

Ο υπουργός προειδοποίησε ότι η διεθνής γεωπολιτική αστάθεια –με αιχμή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή– δημιουργεί άμεσες οικονομικές επιπτώσεις για την Ευρώπη, αυξάνοντας το ενεργειακό κόστος, τις μεταφορικές δαπάνες και την αβεβαιότητα στις αγορές.

Όπως τόνισε χαρακτηριστικά:

«Η εποχή της γεωπολιτικής αθωότητας έχει τελειώσει. Η ευρωπαϊκή κυριαρχία δεν είναι πλέον μια αφηρημένη φιλοδοξία, είναι προϋπόθεση για την οικονομική επιβίωση και τη θεσμική ισχύ».

Όσο διαρκεί η αβεβαιότητα, τόσο μεγαλώνει το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης

Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η Μέση Ανατολή βρίσκεται στον πυρήνα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και εμπορικών διαδρόμων, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε κλιμάκωση στην περιοχή έχει άμεσες επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.

Όπως επισήμανε:

• οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται
• το κόστος μεταφορών και ασφάλισης ανεβαίνει
• οι εφοδιαστικές αλυσίδες πιέζονται

«Όσο περισσότερο διαρκεί η αβεβαιότητα, τόσο ευρύτερο θα είναι το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης», σημείωσε.

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει δομικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας

Πέρα από τη γεωπολιτική αστάθεια, ο υπουργός υπογράμμισε ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα βαθύτερο πρόβλημα ανταγωνιστικότητας.

Η παραγωγικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας υπολείπεται εδώ και χρόνια σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ οι δημογραφικές εξελίξεις επιδεινώνουν την εικόνα.

Όπως ανέφερε:

• έως το 2040 το εργατικό δυναμικό της Ευρώπης μπορεί να μειώνεται κατά σχεδόν 2 εκατ. άτομα ετησίως
• η ανάπτυξη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στην αύξηση της εργασίας
• η παραγωγικότητα θα πρέπει να προκύψει από καινοτομία και επενδύσεις

«Το αναπτυξιακό μοντέλο που στήριξε την ευρωπαϊκή ευημερία επί δεκαετίες φτάνει στα όριά του», τόνισε.

1,4 τρισ. ευρώ αποταμιεύσεις τον χρόνο αλλά χαμηλή επενδυτική αξιοποίηση

Ένα από τα βασικά προβλήματα, σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, είναι ότι η Ευρώπη διαθέτει σημαντικές αποταμιεύσεις, οι οποίες όμως δεν μετατρέπονται επαρκώς σε επενδύσεις.

Κάθε χρόνο οι Ευρωπαίοι αποταμιεύουν περίπου 1,4 τρισ. ευρώ, όμως μεγάλο μέρος αυτών των κεφαλαίων παραμένει σε χαμηλής απόδοσης καταθέσεις.

Την ίδια στιγμή:

• οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης στην ΕΕ φτάνουν στο 2,2% του ΑΕΠ,
• ενώ στις ΗΠΑ φτάνουν περίπου στο 3,4%.

Αντίστοιχα:

• οι επενδύσεις venture capital στην Ευρώπη αντιστοιχούν στο 0,3% του ΑΕΠ,
• έναντι περίπου 0,7% στις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Η Ευρώπη δεν στερείται ιδεών ή αποταμιεύσεων. Αυτό που της λείπει είναι οι μηχανισμοί που μετατρέπουν τις αποταμιεύσεις σε καινοτομία», υπογράμμισε.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός στάθηκε στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων.

Όπως σημείωσε, οι θεσμοί αυτοί:

• μειώνουν τον επενδυτικό κίνδυνο
• μετατρέπουν έργα σε επενδύσιμα projects
• προσελκύουν ιδιωτικά κεφάλαια

«Η ΕΤΕπ είναι ένας από τους λίγους θεσμούς που μπορούν να γεφυρώσουν τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις με την ανάγκη της Ευρώπης για επενδυτική κλίμακα», ανέφερε.

Ψηφιακή χρηματοδότηση, tokenisation και ψηφιακώ ευρώ

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο κ. Πιερρακάκης στον ρόλο της ψηφιακής χρηματοδότησης, η οποία –όπως είπε– μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο αντλείται και κατανέμεται το κεφάλαιο.

Οι τεχνολογίες DLT (distributed ledger technologies) και το tokenisation περιουσιακών στοιχείων μπορούν να:

• μειώσουν το κόστος έκδοσης κεφαλαίου
• επιταχύνουν τις διασυνοριακές πληρωμές
• διευρύνουν την πρόσβαση των επιχειρήσεων σε επενδυτές

Ιδίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η ψηφιακή χρηματοδότηση μπορεί να μειώσει το κόστος άντλησης κεφαλαίων και να ανοίξει νέες πηγές χρηματοδότησης.

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην πρωτοβουλία για το ψηφιακό ευρώ, τονίζοντας ότι πρόκειται για στρατηγικής σημασίας έργο για την ευρωπαϊκή νομισματική κυριαρχία.

Εφόσον συμφωνηθεί το νομοθετικό πλαίσιο εντός του 2026:

• θα μπορούσε να ξεκινήσει πιλοτική εφαρμογή το 2027
• με πιθανή πλήρη λειτουργία γύρω στο 2029.

Όπως υπογράμμισε:

«Το ζήτημα δεν είναι απλώς η ταχύτητα. Το ζήτημα είναι ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να αναθέσει σε άλλους τα θεμέλια της αρχιτεκτονικής των πληρωμών της».

Περισσότερες ειδήσεις

Η γεωπολιτική έκθεση των «Big Oil» στη Μέση Ανατολή: Στο επίκεντρο της κρίσης Exxon, Shell και TotalEnergies

Στ. Παπασταύρου μετά τη συνάντηση με Doug Burgum και Chris Wright: Η Ελλάδα άνοιξε τον δρόμο για τον Κάθετο Διάδρομο

Στ. Παπασταύρου: Στις 12 Μαρτίου η ψήφιση του νομοσχεδίου με τη Chevron