Οι καύσωνες που πυροδοτούν ξαφνικές και καταστροφικές ξηρασίες εξαπλώνονται ολοένα και πιο γρήγορα σε ολόκληρο τον πλανήτη, σύμφωνα με νέα επιστημονική έρευνα που αναδεικνύει πώς τα ακραία φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής μπορούν να ενισχύουν το ένα το άλλο.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances στις 6 Μαρτίου, εξέτασε τα λεγόμενα «σύνθετα ακραία φαινόμενα», τον συνδυασμό καύσωνα και ξηρασίας, και διαπίστωσε ότι αυξάνονται σημαντικά καθώς ο πλανήτης θερμαίνεται.
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η αύξηση των περιπτώσεων όπου ο καύσωνας προηγείται και στη συνέχεια προκαλεί ξηρασία, ένα φαινόμενο που θεωρείται πιο καταστροφικό.
Τη δεκαετία του 1980, τέτοιου τύπου ακραία φαινόμενα επηρέαζαν περίπου το 2,5% της χερσαίας επιφάνειας της Γης κάθε χρόνο.
Μέχρι το 2023, το ποσοστό αυτό είχε εκτοξευθεί στο 16,7%, ενώ ο μέσος όρος της τελευταίας δεκαετίας φτάνει στο 7,9%.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα ποσοστά αυτά πιθανότατα αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο μετά τα ρεκόρ παγκόσμιας θερμοκρασίας το 2024 και το σχεδόν εξίσου θερμό 2025.
Οι επιστήμονες αναφέρονται σε αυτές τις περιπτώσεις ως «flash droughts» — ξηρασίες που αναπτύσσονται πολύ γρήγορα και προκαλούν σοβαρές επιπτώσεις σε γεωργία, οικοσυστήματα και υδάτινους πόρους.
Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης Yong-Jun Kim από το Hanyang University, οι ξηρασίες αυτές είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες επειδή εμφανίζονται ξαφνικά, χωρίς να αφήνουν χρόνο σε αγρότες και κοινότητες να προετοιμαστούν.
Όταν η θερμοκρασία ανεβαίνει, ο θερμότερος αέρας «τραβά» περισσότερη υγρασία από το έδαφος, επιταχύνοντας τη διαδικασία ξήρανσης.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι οι πιο σοβαρές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής προκύπτουν συχνά από τον συνδυασμό πολλών ακραίων φαινομένων.
Ο Andrew Weaver από το University of Victoria σημειώνει ότι όταν καύσωνες, ξηρασία και πυρκαγιές συμβαίνουν ταυτόχρονα, οι συνέπειες μπορεί να ενισχύονται δραματικά.
Παραδείγματα τέτοιων φαινομένων είναι:
Η έρευνα εντοπίζει σημαντική αύξηση των καυσώνων που προκαλούν ξηρασία σε:
Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης ένα «σημείο καμπής» γύρω στο 2000, όταν η συχνότητα των φαινομένων αυτών άρχισε να αυξάνεται πολύ πιο γρήγορα. Ορισμένοι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιτάχυνση μπορεί να συνδέεται με την ταχεία θέρμανση της Αρκτικής, την απώλεια θαλάσσιου πάγου και τη μείωση του χιονιού στο βόρειο ημισφαίριο.
Άλλοι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μεγάλη κλιματική μεταβολή στα τέλη της δεκαετίας του 1990, πιθανόν λόγω του ισχυρού φαινομένου El Niño το 1997–1998, μπορεί να έπαιξε ρόλο στην αλλαγή αυτή.
Περισσότερες ειδήσεις
El Niño vs La Niña: Το φαινόμενο που απειλεί την παγκόσμια κλιματική ισορροπία
Πώς η κλιματική κρίση «χτυπά» τον χώρο εργασίας και την ψυχική μας υγεία
Υπερθέρμανση: Πού βρίσκεται ο πλανήτης μας 10 χρόνια μετά τη Συμφωνία των Παρισίων
