Σημαντικές καθυστερήσεις καταγράφει με το… καλημέρα η διαδικασία απελευθέρωσης των αστικών και υπεραστικών οδικών επιβατικών μεταφορών, καθώς οι πρώτοι διαγωνισμοί που προκήρυξε η Μονάδα Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας του Υπερταμείου για λογαριασμό του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με κύμα ενστάσεων και αντιδράσεων από διαφορετικές πλευρές της αγοράς.
Παρότι ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε ότι έως το τέλος Απριλίου θα είχαν δημοσιευθεί και οι 12 περιφερειακοί διαγωνισμοί που αφορούν τη νέα αρχιτεκτονική των δημόσιων οδικών μεταφορών, μέχρι στιγμής έχουν προκηρυχθεί μόνο τέσσερις, ενώ οι τρεις εξ αυτών έχουν ήδη βρεθεί στο επίκεντρο προσφυγών. Το γεγονός αυτό δημιουργεί νέα δεδομένα για ένα έργο που θεωρείται κομβικό τόσο για τον εκσυγχρονισμό του μεταφορικού έργου όσο και για τις υποχρεώσεις της χώρας έναντι του ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου, καθώς η απελευθέρωση της αγοράς αποτελεί ευρωπαϊκή οδηγία.
Οι πρώτοι διαγωνισμοί αφορούν τις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Κρήτης, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίων Νήσων. Ωστόσο, οι διαδικασίες για Κρήτη, Ιόνια και Στερεά Ελλάδα έχουν ήδη επιβαρυνθεί από ενστάσεις που υποβλήθηκαν είτε από διεθνείς μεταφορικούς ομίλους είτε από υφιστάμενους εγχώριους φορείς. Μάλιστα, στην περίπτωση της Στερεάς Ελλάδας δόθηκε ήδη παράταση ενός μήνα στην προθεσμία κατάθεσης προσφορών, στοιχείο που αποτυπώνει τις δυσκολίες που αρχίζουν να συσσωρεύονται γύρω από τη μεταρρύθμιση.
Οι ενστάσεις εξετάζονται αρχικά από την αρμόδια επιτροπή του ίδιου του Υπερταμείου, όπως προβλέπεται από τις διακηρύξεις. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι αυτό δεν σημαίνει πως η διαδικασία θα κλείσει γρήγορα, καθώς οι προσφεύγοντες έχουν τη δυνατότητα – εφόσον το επιθυμούν – να συνεχίσουν δικαστικά, ακόμη και με προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ). Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να επιμηκύνει σημαντικά το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής του νέου μοντέλου.
Στις δύο νησιωτικές περιφέρειες, Κρήτη και Ιόνια Νησιά, οι ενστάσεις φέρεται να προέρχονται από εταιρείες που συνδέονται με μεγάλο ευρωπαϊκό όμιλο μεταφορών. Οι προσφεύγοντες υποστηρίζουν ότι ορισμένοι όροι των διαγωνισμών δημιουργούν πλεονέκτημα υπέρ των σημερινών παρόχων συγκοινωνιακού έργου, δηλαδή των ΚΤΕΛ, περιορίζοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα εισόδου νέων σχημάτων στην αγορά.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται τεχνικά και οργανωτικά κριτήρια που, σύμφωνα με τις ενστάσεις, ευνοούν τους ήδη εγκατεστημένους φορείς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η απαίτηση να υποβληθούν από το στάδιο της προσφοράς βιογραφικά στελεχών που θα στελεχώσουν κρίσιμες θέσεις λειτουργίας. Οι εταιρείες που προσέφυγαν υποστηρίζουν ότι στην πράξη οι περισσότεροι έμπειροι επαγγελματίες εργάζονται ήδη στα ΚΤΕΛ, με αποτέλεσμα ένας νέος παίκτης να μην μπορεί εύκολα να παρουσιάσει αντίστοιχη οργανωτική ετοιμότητα πριν ακόμη αναλάβει το έργο.
Παράλληλα, ενστάσεις διατυπώνονται και για τον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται η αναπροσαρμογή των κομίστρων στις πολυετείς συμβάσεις. Σύμφωνα με τους προσφεύγοντες, το γεγονός ότι η αναθέτουσα αρχή διατηρεί σημαντικό βαθμό διακριτικής ευχέρειας ως προς τις αυξήσεις ή τις προσαρμογές των εισιτηρίων δημιουργεί αβεβαιότητα για τη μακροχρόνια οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Από την άλλη πλευρά, αντιδράσεις υπάρχουν και από υφιστάμενα ΚΤΕΛ, τα οποία βλέπουν το νέο μοντέλο να αλλάζει ριζικά τον τρόπο ανάθεσης του μεταφορικού έργου. Σύμφωνα με πληροφορίες, ένσταση έχει καταθέσει το ΚΤΕΛ Λιβαδειάς για τον διαγωνισμό της Στερεάς Ελλάδας, με την οποία αμφισβητείται η επιλογή ομαδοποίησης διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών σε ενιαία τμήματα. Σύμφωνα με τη λογική της ένστασης, η νέα δομή των διαγωνισμών δυσκολεύει μικρότερους τοπικούς παρόχους να διεκδικήσουν αυτόνομα το έργο της περιοχής τους και τους ωθεί υποχρεωτικά σε κοινοπρακτικά σχήματα μεγαλύτερης κλίμακας. Όπως έχει ήδη γράψει σε προηγούμενα άρθρα του το energodromio.gr, η μεταρρύθμιση των οδικών μεταφορών αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που επιχειρούνται στον χώρο των δημόσιων συγκοινωνιών εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Το νέο μοντέλο προβλέπει διαγωνισμούς σε επίπεδο Περιφέρειας αντί Περιφερειακής Ενότητας, με στόχο τα πιο κερδοφόρα δρομολόγια να εξισορροπούν οικονομικά τις λιγότερο βιώσιμες γραμμές και να περιοριστεί η ανάγκη κρατικών ενισχύσεων.
Παράλληλα, εισάγονται υποχρεωτικά συστήματα τηλεματικής, ηλεκτρονικού εισιτηρίου και ψηφιακής εποπτείας του συγκοινωνιακού έργου.
Περισσότερες ειδήσεις
Αυστηροποιούνται οι τεχνικοί έλεγχοι από τα ΚΤΕΟ για τα πετρελαιοκίνητα οχήματα
