Νέα δεδομένα διαμορφώνονται στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, καθώς το Ιράν συζητά με το Ομάν τη δημιουργία μόνιμου συστήματος διοδίων για τη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, επιχειρώντας να θεσμοθετήσει τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας σε ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά chokepoints του πλανήτη.
Ο Ιρανός πρέσβης στη Γαλλία, Mohammad Amin-Nejad, δήλωσε στο Bloomberg ότι η ασφάλεια και η διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά «έχουν κόστος» και ότι όσοι επωφελούνται από τη διέλευση θα πρέπει να πληρώνουν το μερίδιό τους. Οι δηλώσεις έρχονται ενώ η κρίση στα Στενά του Ορμούζ παραμένει στο επίκεντρο της γεωπολιτικής αντιπαράθεσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν, με τις επιπτώσεις να μεταφέρονται ήδη στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, LNG και ναύλων.
Τα Στενά του Ορμούζ, ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, διακινούν υπό φυσιολογικές συνθήκες περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ωστόσο, μετά την έναρξη της σύγκρουσης στα τέλη Φεβρουαρίου, η ναυσιπλοΐα έχει περιοριστεί δραστικά, με την Τεχεράνη να επιτρέπει τη διέλευση περιορισμένου αριθμού πλοίων και πολλές ναυτιλιακές να αποφεύγουν εντελώς την περιοχή λόγω κινδύνου επιθέσεων με πυραύλους, drones και θαλάσσιες νάρκες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το Ιράν έχει ήδη επεκτείνει μονομερώς την περιοχή δικαιοδοσίας του στα Στενά και εφαρμόζει νέους κανόνες διέλευσης μέσω ενός νέου φορέα με την ονομασία «Persian Gulf Strait Authority». Σε ορισμένες περιπτώσεις, πλοία φέρεται να έχουν δεχθεί αιτήματα πληρωμής που φτάνουν ακόμη και τα 2 εκατ. δολάρια για ασφαλή διέλευση.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι χώρες όπως η Κίνα και η Νότια Κορέα έχουν συντονιστεί με το ναυτικό των Φρουρών της Επανάστασης για να περάσουν πλοία από την περιοχή, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση από τις κυβερνήσεις των δύο χωρών.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον επιμένει ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν διεθνή ύδατα και απορρίπτει οποιαδήποτε προσπάθεια μονομερούς ελέγχου. Ο Donal Trump προειδοποίησε ότι το Ιράν «καλύτερα να μην σκέφτεται διόδια», αν και στο παρελθόν είχε αφήσει ανοικτό ακόμη και το ενδεχόμενο κοινής αμερικανοϊρανικής διαχείρισης.
Η κρίση έχει ήδη πυροδοτήσει εκτόξευση στα ασφάλιστρα μεταφοράς, άνοδο στις τιμές ενέργειας και νέες ανησυχίες για παγκόσμιο πληθωριστικό κύμα. Πριν από τον πόλεμο, από τα Στενά περνούσαν περίπου 135 πλοία ημερησίως, ενώ σήμερα οι διελεύσεις παραμένουν σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.
Ο επικεφαλής της ADNOC των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Sultan Al Jaber, προειδοποίησε ότι δημιουργείται «επικίνδυνο προηγούμενο», τονίζοντας πως αν γίνει αποδεκτό ότι μία χώρα μπορεί να ελέγχει το σημαντικότερο θαλάσσιο πέρασμα ενέργειας στον κόσμο, τότε απειλείται συνολικά η ελευθερία της ναυσιπλοΐας.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη αφήνει να εννοηθεί ότι σκοπεύει να διατηρήσει αυξημένο έλεγχο στα Στενά ακόμη και μετά το τέλος των εχθροπραξιών, τόσο για λόγους αποτροπής μελλοντικών επιθέσεων όσο και για την ενίσχυση των κρατικών εσόδων σε μια οικονομία που έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα από τον πόλεμο και τις κυρώσεις.
Περισσότερες ειδήσεις
Ιστορικό ορόσημο: Άνεμος και ήλιος ξεπέρασαν για πρώτη φορά το φυσικό αέριο παγκοσμίως
Παράταση της ενεργειακής κρίσης έως το 2027 «βλέπει» η ADNOC
