Σχεδόν 830 GW έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και αποθήκευσης παραμένουν σε αναμονή για σύνδεση με τα δίκτυα ηλεκτρισμού σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, αναδεικνύοντας ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης.
Την ώρα που η Ευρώπη επιταχύνει τις επενδύσεις σε ΑΠΕ και προωθεί την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ένα λιγότερο ορατό αλλά ιδιαίτερα κρίσιμο πρόβλημα απειλεί να επιβραδύνει την πράσινη μετάβαση: οι καθυστερήσεις στη σύνδεση νέων έργων με τα δίκτυα διανομής.
Σύμφωνα με νέα μελέτη της AFRY για λογαριασμό της περιβαλλοντικής πρωτοβουλίας Beyond Fossil Fuels που δημοσιεύτηκε στο Montel, περίπου 375 GW έργων ΑΠΕ και 455 GW έργων αποθήκευσης ενέργειας βρίσκονται σήμερα σε λίστες αναμονής για σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Η συνολική ισχύς των έργων που παραμένουν «κολλημένα» στις ουρές σύνδεσης φτάνει τα 830 GW, ενώ η εκτιμώμενη αξία τους αγγίζει τα 100 δισ. ευρώ.
Η μελέτη επισημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των καθυστερήσεων δεν εντοπίζεται στα δίκτυα μεταφοράς υψηλής τάσης, αλλά στα δίκτυα διανομής που διαχειρίζονται οι τοπικοί διαχειριστές και στα οποία συνδέονται τα περισσότερα μικρότερα έργα φωτοβολταϊκών, αιολικών και συστημάτων αποθήκευσης.
Παρότι η δημόσια συζήτηση για τα ηλεκτρικά δίκτυα εστιάζει συχνά στις μεγάλες επενδύσεις μεταφοράς, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα δίκτυα διανομής έχουν εξελιχθεί σε κρίσιμο «σημείο συμφόρησης» για την ανάπτυξη νέων πράσινων έργων.
Σύμφωνα με την AFRY, τα υφιστάμενα ρυθμιστικά εργαλεία δεν επαρκούν πλέον για τη διαχείριση των αυξανόμενων αιτήσεων σύνδεσης, ενώ οι υφιστάμενες ευρωπαϊκές προτάσεις για τα δίκτυα δεν αντιμετωπίζουν πλήρως το πρόβλημα.
Ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται το πρόβλημα στον τομέα της αποθήκευσης ενέργειας.
Παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή εγκατεστημένη ισχύς μπαταριών έχει αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια και ξεπερνά πλέον τις 77 GWh, εκατοντάδες γιγαβάτ νέων έργων παραμένουν εγκλωβισμένα στις ουρές σύνδεσης.
Η μελέτη αναφέρει ότι μόνο τα έργα αποθήκευσης που περιμένουν σύνδεση στη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Πολωνία υπερβαίνουν ήδη κατά περισσότερο από δύο φορές τους εθνικούς στόχους των χωρών αυτών για το 2030.
Οι μπαταρίες θεωρούνται πλέον βασικό εργαλείο για την εξισορρόπηση των ηλεκτρικών συστημάτων που βασίζονται ολοένα περισσότερο στην ηλιακή και αιολική παραγωγή, καθώς μπορούν να αποθηκεύουν πλεονάζουσα ενέργεια και να μειώνουν τις περικοπές παραγωγής.
Η έκθεση εντοπίζει τέσσερις βασικούς λόγους πίσω από τη συσσώρευση αιτήσεων:
Μεταξύ των αγορών που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις συγκαταλέγονται η Ιταλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ανάλογα προβλήματα καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της μελέτης, η αξία μιας νέας επένδυσης σε ΑΠΕ δεν εξαρτάται πλέον μόνο από την κατασκευή της, αλλά και από την ικανότητα του ηλεκτρικού συστήματος να τη συνδέσει, να μεταφέρει την παραγόμενη ενέργεια και να διατηρεί την ισορροπία του δικτύου.
Η Beyond Fossil Fuels προειδοποιεί ότι χωρίς μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία και τη διακυβέρνηση των δικτύων, η Ευρώπη κινδυνεύει να δει σημαντικό μέρος του επενδυτικού ενδιαφέροντος να παραμένει ανεκμετάλλευτο, παρά τη διαθεσιμότητα κεφαλαίων και την πολιτική στήριξη της ενεργειακής μετάβασης.
Το συμπέρασμα της έκθεσης είναι σαφές: η επόμενη μεγάλη πρόκληση για την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική δεν είναι μόνο η παραγωγή καθαρής ενέργειας, αλλά η δυνατότητα των δικτύων να τη φιλοξενήσουν.
Περισσότερες ειδήσεις
Ελ. Χαρπαντίδου: Οι ΑΠΕ χρειάζονται ορατότητα και ετοιμότητα υποδομών
«Πόρτα» Παπασταύρου για φωτοβολταϊκά σε δάση και περιοχές Natura
