Η εφηβεία είναι από μόνη της μια περίεργη και απαιτητική περίοδος για έναν νέο και το περιβάλλον του, καθώς σε αυτό το διάστημα της ζωής διαμορφώνεται ο χαρακτήρας και η προσωπικότητα του έφηβου που προσπαθεί να εκφραστεί με κάθε πιθανό τρόπο.

Την όμορφη αλλά και ιδιαίτερη αυτή περίοδο της ζωής έρχεται να οξύνει, σύμφωνα με μελέτες, η έλλειψη ύπνου. Ναι, η ποσότητα ύπνου των σημερινών εφήβων είναι χαμηλότερη από το 1991, με τα επίπεδα να μειώνονται σταθερά κάθε χρόνο από το 1991 έως το 2023, όπως μαρτυρούν τα αποτελέσματα έρευνας σε περισσότερους από 400.000 μαθητές στις ΗΠΑ.

Στην έρευνα, οι μαθητές ανέφεραν πόσο συχνά κοιμόντουσαν τουλάχιστον επτά ώρες τη νύχτα και πόσο συχνά ένιωθαν ότι κοιμόντουσαν επαρκώς. Η διάρκεια του ύπνου και τα επίπεδα του αισθήματος ξεκούρασης μειώθηκαν καθώς οι έφηβοι μεγαλώνουν, διαπίστωσαν οι ερευνητές. Μέχρι το 2023, μόλις το 22,3% των μεγαλύτερων εφήβων ανέφεραν ότι κοιμούνται τουλάχιστον επτά ώρες τη νύχτα.

Οι έφηβοι μεταξύ 13 και 18 ετών πρέπει να κοιμούνται μεταξύ οκτώ και 10 ωρών την ημέρα, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Ιατρικής Ύπνου. «Ακόμη και η απώλεια λιγότερο από μία ώρα ύπνου τη νύχτα για μια εβδομάδα έχει αποδειχθεί ότι επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση, τη σωματική ευεξία και την ικανότητα των παιδιών να αντεπεξέλθουν στο σχολείο», λέει ο Dr. Arezou Heshmati, παιδονευρολόγος και ειδικός ύπνου στο NewYork-Presbyterian Morgan Stanley Children’s Hospital, μιλώντας στο CNBC.

Οι Ισπανόφωνοι/Λατίνοι έφηβοι και εκείνοι των οποίων οι γονείς έχουν λάβει λιγότερη εκπαίδευση, κοιμούνται ακόμη λιγότερο από τους συνομηλίκους τους, σύμφωνα με την εφημερίδα. «Τα διευρυνόμενα χάσματα που βλέπουμε ανά φυλή και κοινωνικοοικονομική κατάσταση υποδηλώνουν επίσης ότι ο ύπνος γίνεται ένας άλλος τομέας όπου οι ανισότητες επικρατούν νωρίς στη ζωή», δήλωσε η Rachel Widome, επικεφαλής συγγραφέας της ερευνητικής εργασίας και καθηγήτρια στη Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Μινεσότα.

Πώς ο ανεπαρκής ύπνος μπορεί να επηρεάσει την επιτυχία των εφήβων

Πολλοί πιθανοί παράγοντες θα μπορούσαν να κάνουν τους εφήβους να ξεκουράζονται λιγότερο, λέει ο Heshmati: ένας συνδυασμός βιολογικών αλλαγών όπως η εφηβεία, οι ώρες πρώιμης έναρξης στο σχολείο, το άγχος και οι συνήθειες του τρόπου ζωής όπως η χρήση του χρόνου οθόνης. Η έλλειψη ύπνου, λέει ο Heshmati, μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα για τους εφήβους, όπως:

• Φτωχότερες σχολικές επιδόσεις
• Αύξηση των συμπεριφορικών και συναισθηματικών δυσκολιών
• Χαμηλότερη ποιότητα ζωής
• Υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και παχυσαρκίας

Τα ζητήματα ψυχικής υγείας που δεν αντιμετωπίζονται, όπως η κατάθλιψη στην εφηβεία, μπορούν να «επεκταθούν στην ενήλικη ζωή, βλάπτοντας τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία και περιορίζοντας τις ευκαιρίες για ικανοποιητική ζωή ως ενήλικες», σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Πρακτικές βελτίωσης του ύπνου για εφήβους

Η βελτίωση του ύπνου ενός εφήβου μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή οι έφηβοι συχνά αντιστέκονται στις συμβουλές που προέρχονται από τους γονείς τους ή τους μεγαλύτερους ενήλικες, σημειώνει ο Heshmati. Επίσης η καθημερινότητα και οι γρήγοροι ρυθμοί αναγκάζουν τους γονείς να παραμελούν βασικές παραμέτρους της ζωής των παιδιών τους και συχνά δεν συνειδητοποιούν πόσο αργά αυτά μένουν ξύπνια, λέει η Michele Borba, παιδοψυχολόγος και συγγραφέας του «Thrivers: The Surprising Reasons Why Some Kids Struggle and Others Shine».

Για να βελτιώσετε τις πιθανότητες να πάει το παιδί σας για ύπνο περίπου την ίδια ώρα, δοκιμάστε να αναπτύξετε μια πολιτική όπου όλοι στο σπίτι, συμπεριλαμβανομένων των γονέων, τελειώνουν τον χρόνο οθόνης 30 λεπτά πριν τον ύπνο, συμβουλεύει η Borba. Προτείνει επίσης μερικές μεθόδους για τη βελτίωση των προτύπων ύπνου του εφήβου σας:

• Διατηρήστε ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου όσο το δυνατόν περισσότερο, συμπεριλαμβανομένων των Σαββατοκύριακων.
• Αγοράστε στα παιδιά ένα ξυπνητήρι για να μην εξαρτώνται από τα τηλέφωνά τους για ξυπνητήρι. Όταν οι έφηβοι κοιμούνται με τα τηλέφωνά τους κοντά, είναι πιο πιθανό να συνεχίσουν να τα χρησιμοποιούν στο κρεβάτι και να μείνουν ξύπνιοι περισσότερο από ό,τι σκόπευαν.
• Βρείτε τρόπους για να κάνετε το δωμάτιό τους πιο ευνοϊκό για ύπνο, όπως κουρτίνες συσκότισης ή μηχανήματα λευκού θορύβου.
• Βραδινό την ίδια ώρα κάθε μέρα.

Το να κάνετε τον έφηβο να ακολουθήσει υγιεινές συνήθειες θα είναι πολύ πιο εύκολο αν καταλήξει στα δικά του συμπεράσματα σχετικά με το γιατί ο ύπνος είναι σημαντικός και κατανοήσει πώς ο λιγότερος ύπνος μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τα επίπεδα ενέργειας, την αθλητική απόδοση, τη διάθεση και τη συνολική επιτυχία του, λέει ο Heshmati.

«Αντί απλώς να καθοδηγούμε τους μαθητές να κοιμούνται περισσότερο, μπορούμε να τους ενθαρρύνουμε να εξερευνήσουν οι ίδιοι την επιστήμη του ύπνου μέσω ερευνητικών έργων, συζητήσεων με ομοτίμους, παρουσιάσεων, πρωτοβουλιών ευεξίας ή λεσχών ευαισθητοποίησης για τον ύπνο υπό την ηγεσία των μαθητών», προτείνει και καταλήγει: «Οι έφηβοι συχνά ακούν και επηρεάζουν ο ένας τον άλλον πιο αποτελεσματικά από ό,τι οι ενήλικες».

Περισσότερες ειδήσεις

Οι πιο ευτυχισμένες χώρες του κόσμου για το 2026 – Διατηρούν τη θέση τους τα φαβορί

Social media, νέοι και αλκοόλ: Η «κρυφή επιρροή» των influencers που ανησυχεί τους επιστήμονες

Η παράδοξη μοναξιά των νέων — Πιο συνδεδεμένοι, αλλά και πιο μόνοι από ποτέ