Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (European Central Bank) προχώρησε στην πρώτη αύξηση επιτοκίων από το 2023, ανεβάζοντας το βασικό της επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25%, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις νέες πληθωριστικές πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Η απόφαση ελήφθη κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ στις 11 Ιουνίου, με τις αγορές να έχουν ήδη προεξοφλήσει σχεδόν πλήρως μια αύξηση κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη, καθώς η ΕΚΤ γίνεται η πρώτη μεγάλη κεντρική τράπεζα παγκοσμίως που αυξάνει τα επιτόκια ως άμεση απάντηση στο ενεργειακό σοκ που έχει προκαλέσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Στην ανακοίνωσή της, η ΕΚΤ σημείωσε ότι η απόφαση ελήφθη προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι πληθωριστικές πιέσεις που προκύπτουν από τον πόλεμο.
Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους για τη σταθερότητα των τιμών, με την αύξηση του ενεργειακού κόστους να μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές τροφίμων, αγαθών και υπηρεσιών.
Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, υπογράμμισε κατά τη συνέντευξη Τύπου ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή.
«Οι προοπτικές παραμένουν αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη», τόνισε, προσθέτοντας ότι η ΕΚΤ δεν προδεσμεύεται για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων στο μέλλον.
Η κεντρική τράπεζα αναθεώρησε ανοδικά τις προβλέψεις της για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.
Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις:
| Έτος | Πληθωρισμός |
|---|---|
| 2026 | 3,0% |
| 2027 | 2,3% |
| 2028 | 2,0% |
Η ΕΚΤ αποδίδει την αναθεώρηση κυρίως στις υψηλότερες τιμές ενέργειας, οι οποίες εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επηρεάζουν το κόστος παραγωγής και κατανάλωσης τους επόμενους μήνες.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ανήλθε στο 3,2% τον Μάιο, παραμένοντας αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%.
Παράλληλα, η ΕΚΤ αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης, εκτιμώντας ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στις αγορές εμπορευμάτων, στα πραγματικά εισοδήματα και στην επιχειρηματική εμπιστοσύνη θα είναι πιο έντονες από ό,τι αναμενόταν.
Οι νέες προβλέψεις διαμορφώνονται ως εξής:
| Έτος | Ρυθμός ανάπτυξης ΑΕΠ |
|---|---|
| 2026 | 0,8% |
| 2027 | 1,2% |
| 2028 | 1,5% |
Υπενθυμίζεται ότι η οικονομία της Ευρωζώνης αναπτύχθηκε μόλις κατά 0,1% το πρώτο τρίμηνο του 2026, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες για περαιτέρω επιβράδυνση.
Η ΕΚΤ συνδέει άμεσα την απόφασή της με το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η πολεμική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία έχει πλέον ξεπεράσει τις 100 ημέρες.
Η αναστάτωση στις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές συνδέεται με τις σοβαρές διαταραχές στην παραγωγή και τις μεταφορές ενέργειας στη Μέση Ανατολή, καθώς και με τους περιορισμούς στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, μιας από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη.
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που παραμένει σε ισχύ, οι εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης εξακολουθούν να δημιουργούν αβεβαιότητα για την παγκόσμια οικονομία και τις αγορές ενέργειας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η σημερινή απόφαση ίσως να μην είναι η τελευταία κίνηση της ΕΚΤ μέσα στο 2026.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος Ευρώπης της Deutsche Bank, Mark Wall, χαρακτήρισε την απόφαση «σημαντική στιγμή» για τη νομισματική πολιτική, εκτιμώντας πάντως ότι ο κύκλος αυξήσεων δεν θα είναι εκτεταμένος λόγω των κινδύνων που αντιμετωπίζει η ανάπτυξη.
Από την πλευρά του, ο Neil Birrell της Premier Miton σημείωσε ότι το περιβάλλον πληθωρισμού δικαιολογεί την κίνηση της ΕΚΤ και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω αυξήσεων επιτοκίων αργότερα μέσα στη χρονιά, ανάλογα με τα οικονομικά δεδομένα που θα προκύψουν.
Περισσότερες ειδήσεις
ΟΟΣΑ: Ανάπτυξη 1,9% και πληθωρισμός 4,2% το 2026 – Πού πρέπει να δοθεί έμφαση
