Η ευρωπαϊκή προσπάθεια για μεγαλύτερη τεχνολογική αυτονομία στην τεχνητή νοημοσύνη αποκτά ακόμη έναν «παίκτη», καθώς η Πορτογαλία παρουσίασε το πρώτο της open-source μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, με στόχο να μειώσει την εξάρτησή της από αμερικανικές πλατφόρμες AI και να ενισχύσει την εγχώρια και ευρωπαϊκή καινοτομία.

Το νέο μεγάλο γλωσσικό μοντέλο (LLM), με την ονομασία Amalia, αναπτύχθηκε από κοινοπραξία πορτογαλικών πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων με τη στήριξη της κυβέρνησης και χρηματοδότηση 5,5 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ονομασία του αποτελεί φόρο τιμής στη θρυλική τραγουδίστρια του φάντο Amalia Rodrigues.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενίσχυση της λεγόμενης AI sovereignty, με χώρες όπως η Γαλλία και η Γερμανία να έχουν ήδη επενδύσει σε εγχώριες εταιρείες όπως οι Mistral AI και Aleph Alpha, δημιουργώντας εναλλακτικές απέναντι στα μοντέλα των OpenAI, Google και Anthropic.

Κατά την παρουσίαση του έργου, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας, Luis Montenegro, υπογράμμισε ότι η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης συνδέεται πλέον άμεσα με την τεχνητή νοημοσύνη, σημειώνοντας πως το νέο μοντέλο θα ενισχύσει την κυριαρχία της χώρας και θα περιορίσει την εξάρτησή της από ξένες τεχνολογικές πλατφόρμες.
Παράλληλα, τόνισε ότι το Amalia μπορεί να αυξήσει την παραγωγικότητα τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, με εφαρμογές σε κλάδους όπως οι τράπεζες, οι ασφαλιστικές εταιρείες, οι τηλεπικοινωνίες και η βιομηχανία.
Σε αντίθεση με τα εμπορικά chatbot που απευθύνονται απευθείας στους χρήστες, το Amalia σχεδιάστηκε ως μοντέλο βάσης (foundation model), πάνω στο οποίο δημόσιοι οργανισμοί, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητές θα μπορούν να αναπτύσσουν εξειδικευμένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.
Το μοντέλο, μαζί με τον πηγαίο κώδικα και το σύνολο δεδομένων εκπαίδευσής του, διατίθεται με άδεια ανοικτού λογισμικού (open source).
Οι πρώτες εφαρμογές του περιλαμβάνουν ψηφιακό ξεναγό για τα μουσεία της Πορτογαλίας, εργαλεία υποστήριξης αποφάσεων για το Πολεμικό Ναυτικό, βοηθό τεχνητής νοημοσύνης για την προετοιμασία μαθημάτων στην εκπαίδευση, καθώς και ψηφιακό βοηθό για την παροχή δημόσιων υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Για την εκπαίδευση και λειτουργία του, το Amalia αξιοποιεί επίσης τις υποδομές υπερυπολογιστών της χώρας, μεταξύ των οποίων οι Deucalion και MareNostrum 5, εξασφαλίζοντας την απαραίτητη υπολογιστική ισχύ για την ανάπτυξη μεγάλων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Περισσότερες ειδήσεις
Η Cate Blanchett βάζει «φρένο» στο AI – Το δωρεάν εργαλείο που μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι
Βλέπεις Μουντιάλ online; Το λάθος κλικ μπορεί να κοστίσει πολύ ακριβά