Για τους περισσότερους ανθρώπους το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με διακοπές, θάλασσα και ανεμελιά. Ωστόσο, για μια μικρή αλλά υπαρκτή ομάδα ανθρώπων, οι υψηλές θερμοκρασίες, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι αποπνικτικές νύχτες μπορούν να συνοδεύονται από έντονη ψυχική δυσφορία. Η λεγόμενη θερινή εποχική συναισθηματική διαταραχή (Summer Seasonal Affective Disorder – Summer SAD) αποτελεί μια σπάνια μορφή εποχικής κατάθλιψης, η οποία μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
Αν και η εποχική κατάθλιψη έχει συνδεθεί κυρίως με τους σκοτεινούς και ψυχρούς μήνες του χειμώνα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η θερινή εκδοχή της, παρότι πολύ πιο σπάνια, μπορεί να είναι εξίσου σοβαρή και εξουθενωτική.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη, η θερινή εποχική συναισθηματική διαταραχή επηρεάζει περίπου το 0,57% του παγκόσμιου πληθυσμού, έναντι περίπου 5% που εμφανίζει χειμερινή εποχική κατάθλιψη.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι οι παρατεταμένοι καύσωνες, οι υψηλές θερμοκρασίες και οι λεγόμενες τροπικές νύχτες, όταν η θερμοκρασία παραμένει ιδιαίτερα υψηλή ακόμη και μετά τη δύση του ήλιου, μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες πυροδότησης ή επιδείνωσης των συμπτωμάτων.
Η δυσκολία στον ύπνο, η σωματική εξάντληση από τη ζέστη και η αίσθηση συνεχούς δυσφορίας ενδέχεται να επιβαρύνουν σημαντικά τη συναισθηματική κατάσταση ορισμένων ανθρώπων.
Η θερινή εποχική κατάθλιψη δεν εκδηλώνεται απλώς ως μια παροδική κακή διάθεση. Πρόκειται για αναγνωρισμένη μορφή καταθλιπτικής διαταραχής με εποχικό μοτίβο, η οποία μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την καθημερινή λειτουργικότητα.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
Σε αρκετές περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να είναι τόσο έντονα ώστε να δυσκολεύουν την εργασία, τις κοινωνικές σχέσεις και την καθημερινότητα.
Ο Adam Borland, κλινικός ψυχολόγος της Cleveland Clinic, επισημαίνει ότι ορισμένες απλές πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων.
Μεταξύ άλλων, συστήνονται:
Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, οι ειδικοί τονίζουν ότι είναι σημαντικό να αναζητείται αξιολόγηση και υποστήριξη από επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Η συζήτηση γύρω από τη θερινή εποχική κατάθλιψη έρχεται σε μια περίοδο όπου τα προβλήματα ψυχικής υγείας αυξάνονται παγκοσμίως.
Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Global Burden of Disease Study, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet, περίπου 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή σχεδόν το 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζούσαν με κάποια ψυχική διαταραχή το 2023.
Πρόκειται για αύξηση 95% σε σχέση με το 1990, με το άγχος και την κατάθλιψη να αποτελούν τις δύο συχνότερες διαταραχές. Ειδικότερα, τα περιστατικά μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής έχουν αυξηθεί κατά 131%, ενώ οι αγχώδεις διαταραχές κατά 158% την τελευταία τριακονταετία.
Στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας εκτιμάται ότι περίπου 140 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή ένας στους έξι, ζουν με κάποια ψυχική διαταραχή.
Παράλληλα, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι μόνο ένας στους τρεις ανθρώπους με κατάθλιψη λαμβάνει τη φροντίδα που χρειάζεται, γεγονός που αναδεικνύει το σημαντικό θεραπευτικό κενό που εξακολουθεί να υπάρχει.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η επιβάρυνση των νέων μετά την πανδημία COVID-19. Τα περιστατικά άγχους και κατάθλιψης στις νεότερες ηλικίες αυξήθηκαν κατά περίπου 25%, ενώ για τα άτομα ηλικίας 15 έως 29 ετών η αυτοκτονία αποτελεί πλέον την κυριότερη αιτία θανάτου στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι, ανεξάρτητα από την εποχή του χρόνου, η κατάθλιψη δεν είναι ένδειξη αδυναμίας ούτε κάτι που μπορεί κανείς να «ξεπεράσει» μόνος του. Η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η πρόσβαση σε κατάλληλη υποστήριξη μπορούν να κάνουν ουσιαστική διαφορά τόσο στην πορεία της νόσου όσο και στην ποιότητα ζωής όσων επηρεάζονται.
Περισσότερες ειδήσεις
Πίνεις καφέ; Δες πόσες κούπες τη μέρα συνδέονται με καλύτερη ψυχική υγεία
