Σε νέα φάση περνά ο μετασχηματισμός των ΕΛΤΑ, με το Εθνικό Αναπτυξιακό Ταμείο – Growthfund, στο χαρτοφυλάκιο του οποίου βρίσκονται τα Ελληνικά Ταχυδρομεία, να προωθεί την αναβάθμιση του οργανισμού και τα ΕΛΤΑ να σχεδιάζουν πλέον μια εκ βάθρων αλλαγή των πληροφοριακών συστημάτων πάνω στα οποία στηρίζονται τα καταστήματα, οι ταχυδρομικές υπηρεσίες και ολόκληρη η αλυσίδα διανομής.
Το Growthfund έχει σήμερα ρόλο ενεργού μετόχου στις δημόσιες επιχειρήσεις του χαρτοφυλακίου του, επιδιώκοντας μέσα από νέα επιχειρηματικά μοντέλα, επενδύσεις, συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης και ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης να επιταχύνει τον μετασχηματισμό τους. Τα ΕΛΤΑ αποτελούν μία από τις εταιρείες στις οποίες βρίσκεται σε εξέλιξη αυτή η διαδικασία, με στόχο τη βελτίωση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας, της ποιότητας των υπηρεσιών και της εξυπηρέτησης των πολιτών.
Άλλωστε, η αλλαγή διοίκησης που πραγματοποιήθηκε μέσα στο 2026 εντάσσεται σε αυτή την κατεύθυνση. Τον Μάρτιο το Growthfund ανακοίνωσε την τοποθέτηση του Μιχάλη Μαυρόπουλου στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου των ΕΛΤΑ, ενώ τον Ιούλιο ακολούθησε η τοποθέτηση του Κωνσταντίνου Μασσέλου στην προεδρία του Διοικητικού Συμβουλίου. Σύμφωνα με το ίδιο το Ταμείο, ζητούμενο παραμένει η συνέχιση και επιτάχυνση του σχεδίου μετασχηματισμού και βιώσιμης ανάπτυξης του οργανισμού.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και ο νέος μεγάλος τεχνολογικός σχεδιασμός των ΕΛΤΑ, ο οποίος προβλέπει την αντικατάσταση των παλαιών και κατακερματισμένων πληροφοριακών συστημάτων από μία ενιαία ψηφιακή πλατφόρμα, που θα συνδέει το γκισέ του καταστήματος με τη διαλογή, τις μεταφορές, τη διανομή και την τελική παράδοση κάθε αντικειμένου.
Το σχετικό αίτημα υποβολής προτάσεων αφορά το έργο «Retail & Delivery Transformation Initiative – Integrated Retail Systems & Delivery Control Tower and Track & Trace Solutions» και προβλέπει μία ολοκληρωμένη λύση που θα καλύπτει τόσο τις λειτουργίες των καταστημάτων όσο και τη διακίνηση των αποστολών από την αρχή έως το τέλος της διαδρομής τους.
Το μέγεθος της παρέμβασης αποτυπώνεται στα σημερινά λειτουργικά μεγέθη των ΕΛΤΑ. Το δίκτυο περιλαμβάνει περίπου 1.000 ιδιόκτητα και συνεργαζόμενα σημεία, στα οποία λειτουργούν περί τα 1.800 γκισέ, ενώ περίπου 2.500 φορητές συσκευές και έξυπνα κινητά χρησιμοποιούνται από ταχυδρόμους και διανομείς.
Παράλληλα, το δίκτυο υποστηρίζεται από 67 κόμβους διανομής, τέσσερα κέντρα διαλογής και επτά σταθμούς διασταυρούμενης διακίνησης. Σε ετήσια βάση διαχειρίζεται περί τα 24 εκατ. παρακολουθούμενα δέματα, εκ των οποίων 22 εκατ. προέρχονται από τις ταχυμεταφορές και 2 εκατ. από τις ταχυδρομικές υπηρεσίες. Επιπλέον, διακινούνται 3,3 εκατ. παρακολουθούμενα αντικείμενα αλληλογραφίας και περίπου 60 εκατ. αντικείμενα για τα οποία καταγράφεται κυρίως η συλλογή και η παράδοση.
Αυτό το δίκτυο εξυπηρετείται σήμερα από διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, τα οποία έχουν αναπτυχθεί σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Το αποτέλεσμα, όπως αναγνωρίζεται στα ίδια τα τεύχη του έργου, είναι ένα σύνθετο περιβάλλον με πολλαπλές διασυνδέσεις και αλληλεξαρτήσεις, που δυσκολεύει πλέον την επέκταση, τη συντήρηση και τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών.
Σήμερα τα ΕΛΤΑ χρησιμοποιούν μεταξύ άλλων το WebRiposte για τις εργασίες στα ταχυδρομικά καταστήματα, το EXANDAS για τις υπηρεσίες ταχυμεταφορών και την παρακολούθηση των αντίστοιχων αποστολών και το ERMIS για την παρακολούθηση των ταχυδρομικών αντικειμένων.
Το WebRiposte εξυπηρετεί τις ταχυδρομικές και χρηματοοικονομικές συναλλαγές στα σημεία εξυπηρέτησης, τις πωλήσεις προϊόντων και υπηρεσιών και την έκδοση αποδείξεων και άλλων παραστατικών. Το EXANDAS καταγράφει και διαχειρίζεται τις αποστολές ταχυμεταφορών και παρακολουθεί την πορεία τους, ενώ το ERMIS καταγράφει την πορεία των ταχυδρομικών αντικειμένων από τη συλλογή έως την τελική παράδοση.
Η νέα επένδυση έρχεται να ενοποιήσει σταδιακά αυτό το περιβάλλον. Η λογική είναι πλέον μία αποστολή να μπορεί να παρακολουθείται μέσα από μία κοινή ψηφιακή αρχιτεκτονική σε όλη τη διαδρομή της, χωρίς κατακερματισμό των πληροφοριών ανάμεσα σε διαφορετικά συστήματα και λειτουργίες.
Ο πρώτος μεγάλος άξονας αφορά τη λειτουργία των καταστημάτων. Η νέα πλατφόρμα θα υποστηρίζει τις εργασίες των γκισέ των ταχυδρομικών και ταχυμεταφορικών υπηρεσιών, την εισαγωγή δεμάτων και αλληλογραφίας στο σύστημα, τη διαχείριση προϊόντων και τιμολογίων, τις συναλλαγές και τις απαιτούμενες κανονιστικές διαδικασίες.
Δεν θα αφορά μόνο τα κλασικά καταστήματα των ΕΛΤΑ. Θα πρέπει να καλύπτει ιδιόκτητα σημεία, συνεργαζόμενα πρακτορεία, σημεία παραλαβής και παράδοσης, μοντέλα «καταστήματος μέσα σε κατάστημα» και σημεία δικαιόχρησης. Παράλληλα θα πραγματοποιηθεί μεταφορά των δεδομένων από τα υφιστάμενα συστήματα στη νέα πλατφόρμα.
Στόχος είναι να μειωθεί ο χρόνος των συναλλαγών, να περιοριστούν τα ανθρώπινα λάθη και να αντικατασταθούν σταδιακά χειροκίνητες διαδικασίες από ψηφιακές ροές εργασίας.
Το δεύτερο μεγάλο σκέλος του έργου αφορά τη διανομή. Εδώ προβλέπεται ουσιαστικά η δημιουργία ενός κεντρικού ψηφιακού πύργου ελέγχου, μέσω του οποίου τα ΕΛΤΑ θα μπορούν να γνωρίζουν σε πραγματικό ή σχεδόν πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει στην εφοδιαστική τους αλυσίδα.
Το σύστημα θα καλύπτει τη συλλογή μιας αποστολής, τη μετακίνησή της προς τους κόμβους, τις εργασίες διαλογής και ενδιάμεσης μεταφοράς, τον σχεδιασμό των δρομολογίων και την τελική παράδοση. Θα προσφέρει ταυτόχρονα πλήρη παρακολούθηση της αποστολής, κεντρική εποπτεία της λειτουργίας και εργαλεία ανάλυσης των επιδόσεων.
Η πλατφόρμα θα πρέπει επίσης να υποστηρίζει δίκτυο στο οποίο συμμετέχουν τόσο τα ίδια τα ΕΛΤΑ όσο και τρίτοι συνεργάτες ή μεταφορείς. Η πορεία των αποστολών και η επίδοση των διαφορετικών παρόχων θα παρακολουθούνται ενιαία, επιτρέποντας καλύτερη εικόνα για καθυστερήσεις, αποκλίσεις και προβλήματα στην παράδοση.
Ο διαγωνισμός σχεδιάζεται ως ενιαίο έργο και τα ΕΛΤΑ σκοπεύουν να αναθέσουν μία σύμβαση σε έναν ανάδοχο, ο οποίος θα είναι υπεύθυνος για ολόκληρη της πλατφόρμας, τη διασύνδεση των επιμέρους λειτουργιών, τη μετάπτωση από τα παλιά συστήματα και τη μετέπειτα τεχνική υποστήριξη.
Μερική προσφορά μόνο για το σύστημα των καταστημάτων ή μόνο για τη διανομή δεν γίνεται δεκτή. Η λύση θα πρέπει να προσφέρει κοινό περιβάλλον λειτουργίας και ενιαία εμπειρία χρήσης σε όλες τις εφαρμογές.
Τα ΕΛΤΑ ζητούν παράλληλα μία ώριμη τεχνολογική λύση, η οποία θα είναι σε μεγάλο βαθμό ήδη έτοιμη και θα απαιτεί περιορισμένες ειδικές προσαρμογές. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να μειωθεί ο χρόνος υλοποίησης αλλά και το κόστος και η πολυπλοκότητα μελλοντικής συντήρησης και αναβάθμισης.
Στους όρους της σύμβασης προβλέπεται περίοδος υλοποίησης έως 15 μήνες μέχρι την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας, με συγκεκριμένα ενδιάμεσα ορόσημα και τρεις μήνες για την ανάπτυξη της λύσης στο δίκτυο. Τα ΕΛΤΑ διατηρούν τη δυνατότητα να δώσουν έως τρεις επιπλέον μήνες χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.Μετά την έναρξη λειτουργίας θα ακολουθεί περίοδος πέντε ετών για λειτουργία και υποστήριξη, με δυνατότητα παράτασης σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία.
Στις τεχνικές απαιτήσεις του έργου γίνεται παράλληλα αναφορά σε συνολικό ανώτατο ορίζοντα 18 μηνών για την πλήρη επιχειρησιακή ανάπτυξη, με έως 15 μήνες για σχεδιασμό, ανάπτυξη, παραμετροποίηση, διασυνδέσεις και δοκιμές και επιπλέον τρεις μήνες για το πλήρες πέρασμα της λύσης σε όλα τα σημεία του δικτύου.
Οι υποψήφιοι ανάδοχοι θα πρέπει να διαθέτουν σημαντική οικονομική και τεχνική επιφάνεια. Μεταξύ άλλων απαιτείται ο μέσος ετήσιος κύκλος εργασιών των τελευταίων τριών οικονομικών χρήσεων να είναι τουλάχιστον ίσος με το 100% του προϋπολογισμού του διαγωνισμού.
Παράλληλα απαιτείται εμπειρία σε τουλάχιστον τρία έργα αντίστοιχης κλίμακας και πολυπλοκότητας κατά την τελευταία πενταετία, ενώ τουλάχιστον ένα από αυτά πρέπει να αφορά ταχυδρομικές υπηρεσίες, ταχυμεταφορές, εφοδιαστική ή μεγάλο αποκεντρωμένο δίκτυο λιανικής.
Στην τεχνική βαθμολογία, η λειτουργική κάλυψη και η προσαρμογή στις επιχειρησιακές ανάγκες των ΕΛΤΑ έχουν βάρος 35%, η αρχιτεκτονική και διαλειτουργικότητα 20%, η τεχνική αρχιτεκτονική 10%, η προσέγγιση υλοποίησης 15%, η σχετική εμπειρία 15% και το μοντέλο υποστήριξης 5%.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην κυβερνοασφάλεια. Προβλέπεται ότι όλα τα παραγωγικά δεδομένα – προσωπικά, συναλλακτικά και λειτουργικά – θα πρέπει να φιλοξενούνται εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πλατφόρμα πρέπει να συμμορφώνεται με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων και την ευρωπαϊκή οδηγία NIS2, ενώ ζητούνται κρυπτογράφηση δεδομένων, πολυπαραγοντική ταυτοποίηση, αυστηρός έλεγχος πρόσβασης, καταγραφή ενεργειών, αντίγραφα ασφαλείας και δυνατότητες ταχείας ανάκαμψης σε περίπτωση τεχνικού ή κυβερνοπεριστατικού.
Η νέα ψηφιακή υποδομή αποτελεί κομμάτι μιας πολύ ευρύτερης προσπάθειας του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου για τον μετασχηματισμό των εταιρειών του χαρτοφυλακίου του. Το ίδιο το Growthfund έχει πλέον εξελιχθεί από έναν φορέα διαχείρισης κρατικών συμμετοχών σε έναν οργανισμό που επιδιώκει να λειτουργήσει παράλληλα ως ενεργός μέτοχος και επενδυτικός φορέας, παρεμβαίνοντας στις θυγατρικές του με νέα επιχειρηματικά σχέδια, διοικήσεις, στόχους απόδοσης και επενδύσεις.
Στην περίπτωση των ΕΛΤΑ, αυτό μεταφράζεται σε μία προσπάθεια να αλλάξει όχι απλώς το λογισμικό που χρησιμοποιούν τα καταστήματα, αλλά ολόκληρο το μοντέλο λειτουργίας του οργανισμού. Από τη στιγμή που ένας πολίτης ή μια επιχείρηση παραδίδει ένα δέμα στο γκισέ μέχρι τη στιγμή που φτάνει στην πόρτα του παραλήπτη, όλες οι πληροφορίες θα πρέπει σταδιακά να περνούν μέσα από ένα κοινό ψηφιακό οικοσύστημα.
Εφόσον το σχέδιο προχωρήσει όπως έχει σχεδιαστεί, τα ΕΛΤΑ θα περάσουν από ένα περιβάλλον παλαιών, αποσπασματικών συστημάτων σε μία ενιαία τεχνολογική πλατφόρμα, η οποία φιλοδοξεί να δώσει στον οργανισμό αυτό που σήμερα του λείπει περισσότερο, ενιαία εικόνα των καταστημάτων, των δεμάτων και των διανομών σε πραγματικό χρόνο.
Περισσότερες ειδήσεις
Εποχή Κωνσταντίνου Μασσέλου στα Ελληνικά Ταχυδρομεία – Το βιογραφικό του νέου Προέδρου των ΕΛΤΑ
