Η πρόσβαση στον κλιματισμό εξελίσσεται σε κρίσιμο εργαλείο προστασίας της ανθρώπινης ζωής καθώς οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν, όμως η αλόγιστη χρήση του συνοδεύεται από σημαντικό ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος.
Νέα μελέτη ερευνητών του Yale, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Health, εκτιμά ότι η οικιακή χρήση κλιματιστικών αποτρέπει περίπου 5.267 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη κάθε χρόνο στις ΗΠΑ, μειώνοντας τη σχετική θνησιμότητα κατά 57%.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι ακραίες θερμοκρασίες αποτελούν ολοένα μεγαλύτερο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και η ψύξη των κατοικιών μετατρέπεται από ζήτημα άνεσης σε βασικό μέσο προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή.
Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από σχεδόν 30 εκατ. θανάτους στις ηπειρωτικές ΗΠΑ μεταξύ 2010 και 2020, συνδέοντας κάθε περίπτωση με την ημερήσια θερμοκρασία στην κομητεία όπου καταγράφηκε.
Συνολικά αναλύθηκαν δεδομένα από 3.108 κομητείες, ενώ οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν στο εάν ένα νοικοκυριό διέθετε κλιματιστικό. Εξέτασαν την πραγματική χρήση ψύξης, χρησιμοποιώντας εκτιμήσεις της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, καθώς η ύπαρξη μιας συσκευής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα νοικοκυριό μπορεί να αντέξει οικονομικά τη λειτουργία της.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, ιδιαίτερα για τα χαμηλότερα εισοδήματα, το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε επιλογές μεταξύ βασικών αναγκών και της προστασίας από την ακραία ζέστη.
Ο Narasimha Rao, καθηγητής Ενεργειακών Συστημάτων στο Yale School of the Environment και συν-συγγραφέας της μελέτης, σημειώνει ότι ορισμένα νοικοκυριά επιλέγουν να υπομένουν τη ζέστη προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα για άλλες αναγκαίες δαπάνες.
Το δεύτερο σημαντικό εύρημα είναι ότι τα οφέλη του κλιματισμού έχουν ένα σαφές όριο.
Όταν η χρήση κλιματιστικού αυξανόταν από χαμηλά σε μέτρια επίπεδα, ο κίνδυνος θανάτου κατά τις υψηλές θερμοκρασίες μειωνόταν σημαντικά. Από ένα σημείο και μετά, όμως, η προστατευτική επίδραση σταθεροποιούνταν.
Με απλά λόγια, το να λειτουργεί ένα κλιματιστικό περισσότερο ή σε χαμηλότερες θερμοκρασίες δεν συνεπάγεται ότι αποτρέπονται περισσότεροι θάνατοι. Η μελέτη δείχνει ότι η μέτρια χρήση εξασφαλίζει ήδη το μεγαλύτερο μέρος του οφέλους για τη δημόσια υγεία.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη περιβαλλοντική σημασία. Η αυξημένη χρήση κλιματιστικών ανεβάζει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και, όταν το ηλεκτρικό σύστημα εξακολουθεί να βασίζεται σε ορυκτά καύσιμα, επιβαρύνει παράλληλα τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
Έτσι δημιουργείται ένα από τα χαρακτηριστικά διλήμματα της κλιματικής προσαρμογής: η ψύξη είναι απαραίτητη για την προστασία από μια θερμότερη πραγματικότητα, αλλά η υπερβολική και ενεργειακά αναποτελεσματική χρήση της μπορεί να ενισχύει το ίδιο πρόβλημα που καθιστά την ψύξη αναγκαία.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό πολιτικών για την υγεία, την ενέργεια και τη στέγαση, με προτεραιότητα στα ευάλωτα νοικοκυριά και στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από την ακραία ζέστη.
Ο Robert Dubrow, ιδρυτικός διευθυντής του Yale Center on Climate Change and Health και συν-συγγραφέας της έρευνας, υποστηρίζει ότι τα νέα στοιχεία ενισχύουν τη συζήτηση στις ΗΠΑ για το κατά πόσο η παροχή επαρκούς ψύξης θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως βασική απαίτηση των κατοικιών, όπως ήδη συμβαίνει με τη θέρμανση τον χειμώνα.
Το ζητούμενο, πάντως, δεν είναι απλώς η εγκατάσταση ολοένα περισσότερων κλιματιστικών.
Η ίδια η μελέτη δείχνει προς ένα μοντέλο όπου η προσιτή και αποδοτική ψύξη συνδυάζεται με καλύτερα μονωμένα κτίρια, περισσότερο πράσινο στις πόλεις και παρεμβάσεις που μειώνουν εξαρχής την έκθεση των κατοίκων στις πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Περισσότερες ειδήσεις
Τι συμβαίνει στο δίκτυο όταν όλοι ανοίγουν τα κλιματιστικά στις 3 μ.μ.;
«Χρυσάφι» αξίζουν πλέον οι δροσερές γειτονιές – Πώς οι καύσωνες αλλάζουν την αγορά κατοικίας
