Οι ακραίοι καύσωνες και οι ολοένα συχνότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν αλλάζουν μόνο τον τρόπο ζωής στις ευρωπαϊκές πόλεις, αλλά επηρεάζουν ριζικά και την αγορά κατοικίας. Ένα νέο φαινόμενο, γνωστό ως «κλιματικός εξευγενισμός» (climate gentrification), αρχίζει να επηρεάζει τις τιμές των ακινήτων, μεταφέροντας το ενδιαφέρον των αγοραστών από τα πυκνοδομημένα αστικά κέντρα στις πιο δροσερές και «ανθεκτικές» περιοχές των προαστίων.
Νέα επιστημονική έρευνα από τη Βαρκελώνη δείχνει ότι, καθώς η θερμική επιβάρυνση των πόλεων αυξάνεται, οι περιοχές με περισσότερο πράσινο, καλύτερη ποιότητα κατασκευών και χαμηλότερες θερμοκρασίες αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη αξία. Η εξέλιξη αυτή, ωστόσο, ενδέχεται να δημιουργήσει νέες κοινωνικές ανισότητες, καθώς τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα κινδυνεύουν να εκτοπιστούν ακόμη και από συνοικίες που μέχρι σήμερα θεωρούνταν οικονομικά προσιτές.
Ο όρος περιγράφει την αύξηση των τιμών ακινήτων σε περιοχές που θεωρούνται περισσότερο προστατευμένες από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως οι ακραίοι καύσωνες, οι πλημμύρες ή η διάβρωση των ακτών.
Καθώς εύποροι αγοραστές αναζητούν κατοικίες σε ασφαλέστερα και πιο άνετα περιβαλλοντικά σημεία, η ζήτηση αυξάνεται, οι αξίες των ακινήτων ανεβαίνουν και οι υφιστάμενοι κάτοικοι δυσκολεύονται να παραμείνουν στις γειτονιές τους.
Το ερευνητικό πρόγραμμα ClimateJusticeReady, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of City Climate Policy and Economy, ανέπτυξε έναν νέο δείκτη ευαλωτότητας στον κλιματικό εξευγενισμό.
Ερευνητές του Barcelona Lab for Urban Environmental Justice and Sustainability (BCNUEJ) του Αυτόνομου Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης ανέλυσαν δεδομένα για καιρικές συνθήκες, πρόσβαση σε χώρους πρασίνου, κοινωνικούς δείκτες, ηλικία κτιρίων και δημόσιες υποδομές σε 36 δήμους της μητροπολιτικής περιοχής της Βαρκελώνης.
Τα αποτελέσματα ανέτρεψαν τη μέχρι σήμερα αντίληψη για τον εξευγενισμό των πόλεων.
Ενώ παραδοσιακά οι ακριβότερες κατοικίες βρίσκονταν κοντά στα εμπορικά κέντρα, τα μέσα μεταφοράς και τις περιοχές με έντονη οικονομική δραστηριότητα, οι ίδιες αυτές συνοικίες είναι πλέον πιο εκτεθειμένες στη θερμική νησίδα, τη ρύπανση και τις υψηλές θερμοκρασίες.
Αντίθετα, οι περιφερειακές γειτονιές εμφανίζονται πιο πράσινες, λιγότερο πυκνοδομημένες, πιο δροσερές και με καλύτερη περιβαλλοντική ποιότητα, γεγονός που τις καθιστά ολοένα πιο ελκυστικές.
Όπως επισημαίνει η συντονίστρια της έρευνας Amalia Calderón Argelich, οι ολοένα μεγαλύτερης διάρκειας και έντασης καύσωνες ενδέχεται να μεταβάλουν ριζικά τα κριτήρια επιλογής κατοικίας.
Περιοχές που μέχρι σήμερα δεν βρίσκονταν στο επίκεντρο της αγοράς ακινήτων ενδέχεται να εξελιχθούν στους νέους «πρωταγωνιστές» του real estate, χάρη στις καλύτερες περιβαλλοντικές συνθήκες και τη μεγαλύτερη θερμική άνεση.
Παράγοντες όπως:
αποκτούν πλέον σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα στην αγορά κατοικίας.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι επενδύσεις των δήμων σε έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, όπως η δημιουργία πάρκων, οι αναπλάσεις ή η αποκατάσταση υδάτινων διαδρομών, μπορεί να έχουν μια απρόβλεπτη συνέπεια.
Αναβαθμίζοντας περιβαλλοντικά μια περιοχή, αυξάνεται παράλληλα και η ελκυστικότητά της, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε άνοδο των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων, με αποτέλεσμα την απομάκρυνση των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Ο κλιματικός εξευγενισμός δεν αποτελεί πλέον θεωρητικό σενάριο. Σε πόλεις όπως η Βοστώνη και το Μαϊάμι, όπου η άνοδος της στάθμης της θάλασσας και οι πλημμύρες γίνονται ολοένα συχνότερες, η αγορά ακινήτων έχει ήδη αρχίσει να μετατοπίζεται προς περιοχές με μικρότερο κλιματικό κίνδυνο.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι χωρίς στοχευμένες στεγαστικές και κοινωνικές πολιτικές, αντίστοιχα φαινόμενα θα ενταθούν και στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Η μελέτη εντόπισε αρκετούς δήμους στη μητροπολιτική περιφέρεια της Βαρκελώνης που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο κλιματικού εξευγενισμού.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι:
Οι ερευνητές τονίζουν ότι πρόκειται για μία από τις πρώτες ολοκληρωμένες ευρωπαϊκές μελέτες που εξετάζουν συστηματικά το φαινόμενο στη Μεσόγειο και εκτιμούν ότι όσο η κλιματική αλλαγή εντείνεται, τόσο μεγαλύτερη θα γίνεται η επίδρασή του στις αγορές ακινήτων.
Περισσότερες ειδήσεις
Κυκλική Οικονομία στα Κτίρια: Από τη θεωρία στην ελληνική πραγματικότητα
Σπίτια… για λίγους: Ράλι τιμών σε όλη τη χώρα – Πού βρίσκονται οι τελευταίες «φθηνές» περιοχές
