Σαφές μήνυμα υπέρ της στενότερης οικονομικής και στρατηγικής συνεργασίας του Καναδά με την Ευρωπαϊκή Ένωση έστειλε ο πρωθυπουργός της χώρας Mark Carney από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, λίγες ώρες μετά την απειλή του Donald Trump για νέους, υψηλούς δασμούς στην Ευρώπη εάν προχωρήσει το σχέδιο για ειδική σχέση της ΕΕ με την Οτάβα.
Χωρίς να κατονομάσει τον Αμερικανό πρόεδρο, ο Carney προειδοποίησε ότι η παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση μετατρέπεται πλέον σε εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης, κάνοντας λόγο για «οπλοποίηση του εμπορίου», χρήση των δασμών ως μέσου πίεσης και αξιοποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων ως αδύναμων σημείων.
Η παρέμβασή του έρχεται μετά την πρόταση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να ανοίξει ο δρόμος ώστε ο Καναδάς να γίνει ο πρώτος «associate member» της ΕΕ, ένα καθεστώς που προς το παρόν δεν έχει συγκεκριμένο θεσμικό ή νομικό περιεχόμενο και μένει να καθοριστεί.
Στην ομιλία του στο Στρασβούργο, ο Καναδός πρωθυπουργός περιέγραψε ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο, όπως είπε, η κλιματική κρίση, η υποχώρηση δημοκρατικών κανόνων και η χρήση του εμπορίου ως πολιτικού όπλου δημιουργούν νέες απειλές.
«Η οικονομική ολοκλήρωση χρησιμοποιείται πλέον ως όπλο και οι δασμοί ως μέσο άσκησης πίεσης», ανέφερε, προσθέτοντας ότι χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί μπορούν να χρησιμοποιούνται για «εξαναγκαστικούς σκοπούς», ενώ οι εφοδιαστικές αλυσίδες μετατρέπονται σε ευάλωτα σημεία που μπορούν να αξιοποιηθούν από τρίτους.
Ο Carney υποστήριξε ότι η απάντηση δεν είναι η πλήρης οικονομική αυτάρκεια, αλλά η «συλλογική ανθεκτικότητα» μεταξύ χωρών που μπορούν να μειώσουν την εξάρτησή τους από έναν και μόνο προμηθευτή ή εμπορικό εταίρο.
«Η Ευρώπη και ο Καναδάς είναι ισχυρότεροι μαζί», ανέφερε.
Η τοποθέτηση ήρθε μετά την ιδιαίτερα σκληρή αντίδραση του Donald Trump στην πρόταση της von der Leyen.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε «γελοία» την προοπτική ειδικής σύνδεσης Καναδά–ΕΕ και δήλωσε ότι, εφόσον κρίνει μια τέτοια συμφωνία ως «εχθρική πράξη», θα μπορούσε να επιβάλει «πολύ σοβαρούς δασμούς» ή ακόμη και να περιορίσει το εμπόριο με την Ευρώπη σε σειρά προϊόντων.
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται ενώ οι εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Καναδά βρίσκονται ήδη σε ιδιαίτερα τεταμένο σημείο. Τον Ιούλιο η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε δασμούς 50% σε σχεδόν 20 δισ. δολάρια καναδικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων κρασί, γαλακτοκομικά, ενδύματα και εξοπλισμός χόκεϊ, επικαλούμενη διακριτική μεταχείριση αμερικανικών προϊόντων από τον Καναδά.
Ο Carney ξεκαθάρισε ότι η Οτάβα βλέπει θετικά την πρόταση της von der Leyen, χωρίς ωστόσο να ζητά πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ίδιος είχε ήδη μιλήσει για μια «μοναδική συμμαχία» με την Ευρώπη, διαφορετική από την κανονική ιδιότητα κράτους-μέλους.
Ο σχεδιασμός που παρουσίασε περιλαμβάνει πολύ βαθύτερη συνεργασία σε:
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το ενεργειακό σκέλος. Ο Carney ανέφερε ότι ο Καναδάς μπορεί να συμβάλει στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια με LNG και υδρογόνο σε μεγάλη κλίμακα, αξιοποιώντας και νέες λιμενικές υποδομές στον Αρκτικό Βορρά και στην ανατολική ακτή της χώρας.
Παράλληλα, επεσήμανε ότι ο Καναδάς διαθέτει κοιτάσματα περισσότερων από 34 κρίσιμων ορυκτών, ενώ βρίσκεται μεταξύ των σημαντικών παραγωγών αρκετών από τις πρώτες ύλες που απαιτούνται για την ενεργειακή μετάβαση.
Η σχεδιαζόμενη προσέγγιση δεν περιορίζεται στο εμπόριο.
Ο Καναδός πρωθυπουργός πρότεινε βαθύτερη σύνδεση μεταξύ των δύο πλευρών ώστε οι νέοι από την Ευρώπη και τον Καναδά να μπορούν ευκολότερα να ζουν, εργάζονται και σπουδάζουν και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Έθεσε επίσης στο τραπέζι τη συμμετοχή του Καναδά στο Erasmus+, αλλά και στην επόμενη γενιά του ευρωπαϊκού προγράμματος Horizon, με στόχο κοινές επενδύσεις στην έρευνα και στις νέες τεχνολογίες.
Προς το παρόν, πάντως, το «associate member» δεν αποτελεί υφιστάμενη κατηγορία συμμετοχής στην ΕΕ με προκαθορισμένα δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η von der Leyen παρουσίασε την Τετάρτη την ιδέα ως έναν τρόπο να περάσουν οι σχέσεις ΕΕ–Καναδά πέρα από τη σημερινή εμπορική συμφωνία CETA και προς μια νέα «Alliance for the Future».
Η ίδια πρότεινε συνεργασία σε βιομηχανία, τεχνολογία, άμυνα, Αρκτική, ενέργεια, κρίσιμες πρώτες ύλες, μπαταρίες, τεχνητή νοημοσύνη, κβαντική τεχνολογία και κυβερνοασφάλεια.
Ωστόσο, το σχέδιο βρίσκεται ακόμη σε πολιτικό και διαπραγματευτικό στάδιο. Οι ακριβείς όροι δεν έχουν καθοριστεί, ενώ σύμφωνα με το Reuters υπάρχουν επιφυλάξεις και μεταξύ κρατών-μελών για το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει στην πράξη μια νέα μορφή σύνδεσης με την Ένωση.
Μετά την ομιλία του, ο Carney επέμεινε ότι ο Καναδάς θα αποφασίζει ο ίδιος με ποιους θα συνάπτει διεθνείς συμφωνίες, σημειώνοντας παράλληλα ότι μια ισχυρότερη σχέση με την Ευρώπη δεν χρειάζεται να λειτουργήσει εις βάρος της σχέσης του με τις ΗΠΑ
Περισσότερες ειδήσεις
Τrump: Απειλεί με δασμούς ή διακοπή εμπορίου με την ΕΕ για τον Καναδά
Εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Καναδά: Αντίποινα 27,6 δισ. δολαρίων από την Οτάβα
