Νέα συζήτηση για τη μορφή που θα μπορούσαν να πάρουν οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Καναδά άνοιξε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen, προτείνοντας να εξεταστεί το ενδεχόμενο ο Καναδάς να γίνει το πρώτο «συνδεδεμένο μέλος» («associate member») της ΕΕ.
Η πρόταση παρουσιάστηκε την Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου κατά την ομιλία της von der Leyen για την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Στρασβούργο, παρουσία του Καναδού πρωθυπουργού Mark Carney. Ωστόσο, το συγκεκριμένο καθεστώς δεν υφίσταται σήμερα ως θεσμική κατηγορία στην ΕΕ και η ανακοίνωση προκάλεσε ερωτήματα σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το τι ακριβώς θα μπορούσε να περιλαμβάνει.
Η von der Leyen υποστήριξε ότι ΕΕ και Καναδάς πρέπει να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνουν τις διεθνείς συνεργασίες τους, κάνοντας λόγο για στενότερη σύνδεση στους τομείς της τεχνολογίας, της μεταποίησης, της άμυνας, της ενέργειας, των κρίσιμων πρώτων υλών και της Αρκτικής.
Η πρόταση, ωστόσο, δεν είχε προηγουμένως εγκριθεί από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το POLITICO, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είχαν συμφωνήσει επί της αρχής στην ανάγκη για στενότερες σχέσεις με την Οτάβα, όχι όμως σε ένα νέο καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους».
Αντίστοιχα, διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε στο Reuters ότι «κανείς δεν ξέρει πραγματικά τι σημαίνει» η συγκεκριμένη πρόταση, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η υλοποίησή της εξαρτάται από τα κράτη-μέλη και όχι αποκλειστικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Το ζήτημα είναι και θεσμικό, καθώς δεν υπάρχει σήμερα μοντέλο “associate membership” της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΕ διαθέτει διαφορετικού τύπου συμφωνίες σύνδεσης και εμπορικής συνεργασίας με τρίτες χώρες, χωρίς όμως να υφίσταται η ιδιότητα του «συνδεδεμένου μέλους» που περιέγραψε η von der Leyen.
Πέρα από τη θεσμική διάσταση, μια βαθύτερη οικονομική ενσωμάτωση του Καναδά θα έφερνε στο προσκήνιο σειρά εμπορικών και κανονιστικών διαφορών.
Ευρωπαίοι διπλωμάτες επισημαίνουν, μεταξύ άλλων, την καναδική πολιτική «Made in Canada», η οποία θα μπορούσε να συγκρουστεί με τους κανόνες της ενιαίας αγοράς, καθώς και τον ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών και καναδικών χαλυβουργιών.
Στα ανοιχτά ζητήματα περιλαμβάνονται επίσης η φορολογική μεταχείριση των ευρωπαϊκών αυτοκινήτων στον Καναδά, οι περιορισμοί στις εισαγωγές ευρωπαϊκών αλκοολούχων ποτών και οι διαφορετικές προσεγγίσεις όσον αφορά τα γενετικά τροποποιημένα αγροτικά προϊόντα.
Οι δύο πλευρές διαθέτουν ήδη εκτεταμένο πλαίσιο εμπορικών σχέσεων μέσω της CETA, ωστόσο μια περαιτέρω ενσωμάτωση θα απαιτούσε συμφωνία για αρκετούς τομείς στους οποίους οι κανονιστικές τους προσεγγίσεις παραμένουν διαφορετικές.
Η κίνηση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση Carney επιδιώκει να περιορίσει την οικονομική εξάρτηση του Καναδά από τις Ηνωμένες Πολιτείες και να ενισχύσει τις σχέσεις με άλλους εμπορικούς και στρατηγικούς εταίρους.
Οι σχέσεις Οτάβας και Ουάσιγκτον έχουν επιβαρυνθεί μετά την κατάρρευση των πρόσφατων εμπορικών συνομιλιών και την ανταλλαγή δασμολογικών μέτρων. Ο Carney έχει δηλώσει ότι επιδιώκει τον διπλασιασμό του καναδικού εμπορίου με χώρες εκτός ΗΠΑ μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Μία ημέρα πριν από την παρουσία του στο Στρασβούργο, ο Καναδός πρωθυπουργός είχε κάνει λόγο για τη δημιουργία μιας «μοναδικής συμμαχίας ασφάλειας και οικονομίας» με την ΕΕ, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι στόχος του Καναδά είναι η ενίσχυση της στρατηγικής του αυτονομίας.
Κατά τη συνάντησή του με τη von der Leyen και την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Roberta Metsola, οι δύο πλευρές συζήτησαν ήδη τη διεύρυνση της συνεργασίας σε κρίσιμα ορυκτά, ενέργεια, άμυνα, έρευνα και ανάπτυξη και προηγμένες τεχνολογίες.
Ο Carney χαιρέτισε την προοπτική μιας πολύ στενότερης σχέσης με την ΕΕ, χωρίς ωστόσο να τοποθετηθεί συγκεκριμένα πάνω στον όρο «associate membership».
Το επόμενο βήμα αναμένεται να είναι η αποσαφήνιση του τι ακριβώς εννοεί η Κομισιόν με το νέο καθεστώς και, κυρίως, κατά πόσο υπάρχει πολιτική στήριξη στα 27 κράτη-μέλη για να προχωρήσει η συζήτηση πέρα από την ήδη συμφωνημένη εμβάθυνση των σχέσεων ΕΕ–Καναδά.
Περισσότερες ειδήσεις
«Καμπανάκι» για Toyota και Honda εν όψει δασμών Trump στον Καναδά
Εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ – Καναδά: Αντίποινα 27,6 δισ. δολαρίων από την Οτάβα
Νέα ομοβροντία τελωνειακών δασμών από 10 έως 12,5% των ΗΠΑ σε βάρος 60 χωρών