Η τεχνητή νοημοσύνη έχει εδραιωθεί «για τα καλά» στην καθημερινότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, όμως η εμπιστοσύνη της διοίκησης έχει όρια, ιδίως όταν πρόκειται για το προσωπικό. Το 42% χρησιμοποιεί AI ή αυτοματοποιημένα συστήματα, αλλά μόλις το 3% τα εμπιστεύεται πλήρως για την υποστήριξη αποφάσεων που αφορούν τους εργαζομένους. Στην Ελλάδα, οι προσδοκίες είναι υψηλές, ενώ το κόστος και η αβεβαιότητα για τους κανόνες παραμένουν σημαντικά εμπόδια.
Αυτή είναι η εικόνα του Ευρωβαρόμετρου, που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε 12.826 ιδιωτικές επιχειρήσεις με 1 έως 749 εργαζομένους, στα 27 κράτη-μέλη, από τις 20 Μαρτίου έως τις 13 Απριλίου 2026.
Η έρευνα καλύπτει τόσο την τεχνητή νοημοσύνη όσο και άλλα αυτοματοποιημένα συστήματα, τα οποία υποστηρίζουν την οργάνωση της εργασίας και τη διοίκηση προσωπικού. Επομένως, τα ποσοστά της δεν αφορούν αποκλειστικά εργαλεία AI.
Η εκτεταμένη χρήση αυτών των τεχνολογιών παραμένει περιορισμένη: αφορά το 12% των επιχειρήσεων, ενώ άλλο 30% τις χρησιμοποιεί σε μικρότερη κλίμακα ή δοκιμαστικά. Το 21% σχεδιάζει να τις υιοθετήσει, αλλά το 35% ούτε τις χρησιμοποιεί ούτε προγραμματίζει να το κάνει.
Το μέγεθος της επιχείρησης επηρεάζει την εικόνα. Η χρήση αυξάνεται από 41% στις επιχειρήσεις με λιγότερους από 10 εργαζομένους σε 64% σε εκείνες με 250–749 εργαζομένους.
Μεταξύ όσων χρησιμοποιούν ή σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τέτοια εργαλεία, προηγούνται η εξυπηρέτηση και οι σχέσεις με τους πελάτες (47%), η παρακολούθηση απόδοσης και παραγωγικότητας (36%) και ο προγραμματισμός εργασιών και προσωπικού (30%). Χαμηλότερα βρίσκονται οι προσλήψεις και η αξιολόγηση υποψηφίων (11%), καθώς και αποφάσεις όπως προαγωγές ή απολύσεις (9%).
Ακόμη και στις επιχειρήσεις που έχουν ήδη υιοθετήσει την τεχνολογία, ο τελευταίος λόγος παραμένει συνήθως στον άνθρωπο. Στο 52%, τα συστήματα διατυπώνουν προτάσεις, αλλά οι άνθρωποι αποφασίζουν. Σε άλλο 38%, οι αποφάσεις λαμβάνονται εξ ολοκλήρου από ανθρώπους, χωρίς συμμετοχή της AI στη λήψη τους.
Μόλις 2% αναφέρει πλήρως αυτοματοποιημένες αποφάσεις χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Άλλο 7% επιτρέπει στα συστήματα να αποφασίζουν, με δυνατότητα ανθρώπινης επανεξέτασης εφόσον υπάρξει παράπονο.
Οι επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν ή εξετάζουν τη χρήση AI και αυτοματισμών επιδιώκουν κυρίως βελτίωση προϊόντων και υπηρεσιών (75%), μείωση κόστους (73%), καλύτερη ποιότητα εργασίας και αποτελεσματικότερη οργάνωσή της (71% αντίστοιχα). Η αντιμετώπιση ελλείψεων προσωπικού συγκεντρώνει χαμηλότερο ποσοστό, 44%.
Ωστόσο, περίπου οι μισές επιχειρήσεις του συνολικού δείγματος εντοπίζουν τρεις βασικές δυσκολίες: υψηλό επενδυτικό κόστος (50%), κανονιστική αβεβαιότητα (49%) και έλλειψη εσωτερικής τεχνογνωσίας (48%).
Η εμπιστοσύνη παραμένει επίσης ζητούμενο. Για την υποστήριξη αποφάσεων προσωπικού, 44% δηλώνει ότι εμπιστεύεται τα συστήματα, έναντι 49% που δεν τα εμπιστεύεται.
Σύμφωνα με τις διοικήσεις, για να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των εργαζομένων χρειάζονται κυρίως δυνατότητα ανθρώπινης επανεξέτασης ή ανατροπής των αποφάσεων (34%), αποδείξεις ότι τα συστήματα λειτουργούν αξιόπιστα (33%) και εκπαίδευση του προσωπικού (30%).
Στην Ελλάδα, το 63% των επιχειρήσεων χαρακτηρίζει σημαντική δυσκολία το κόστος επένδυσης, ενώ ίδιο ποσοστό αναφέρει την αβεβαιότητα για το κανονιστικό πλαίσιο. Και στις δύο περιπτώσεις, η χώρα βρίσκεται αισθητά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Παράλληλα, το 51% εμπιστεύεται την AI και τα αυτοματοποιημένα συστήματα για την υποστήριξη αποφάσεων προσωπικού, έναντι 44% στην ΕΕ.
Μεταξύ των ελληνικών επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν ή σχεδιάζουν να χρησιμοποιήσουν τις τεχνολογίες αυτές, 85% αναμένει θετική επίδραση στην ποιότητα της εργασίας, έναντι 75% στην ΕΕ. Επιπλέον, 71% περιγράφει θετικά την αντίδραση των εργαζομένων, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ένωση, μαζί με τη Μάλτα.
