Ένα σημαντικό βήμα για την επέκταση του σχεδίου πόλης της Ελευσίνας και τη μελλοντική αξιοποίηση εκτάσεων συνολικού εμβαδού άνω των 1.400 στρεμμάτων πραγματοποιείται με τη νέα απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία δίνει το περιβαλλοντικό «πράσινο φως» στην πολεοδομική μελέτη δύο μεγάλων περιοχών στα βόρεια της πόλης. Η εξέλιξη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη νέων οικιστικών γειτονιών, την οργάνωση εμπορικών και κοινωφελών χρήσεων και τη δημιουργία χώρων πρασίνου, σε μια περιοχή της Δυτικής Αττικής που βρίσκεται κοντά σε σημαντικούς οδικούς άξονες και παραγωγικές υποδομές.
Ειδικότερα, η Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ ενέκρινε περιβαλλοντικά την πολεοδομική μελέτη των Πολεοδομικών Ενοτήτων 6 και 7 του δήμου Ελευσίνας, έπειτα από την αξιολόγηση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ). Πρόκειται για δύο περιοχές συνολικής έκτασης περίπου 1.408,5 στρεμμάτων, οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί προς πολεοδόμηση ήδη από τον πολεοδομικό σχεδιασμό της δεκαετίας του 1990, με μεταγενέστερες τροποποιήσεις το 2005.
Η νέα απόφαση αποτελεί ουσιαστικό στάδιο για την προώθηση της πολεοδομικής οργάνωσης των συγκεκριμένων εκτάσεων, χωρίς ωστόσο να συνεπάγεται την άμεση ένταξή τους στο σχέδιο πόλης ή τη δυνατότητα έκδοσης οικοδομικών αδειών. Για να καταστούν οικοδομήσιμα τα επιμέρους ακίνητα, θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες έγκρισης και εφαρμογής του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Η μεγαλύτερη από τις δύο εκτάσεις είναι η Πολεοδομική Ενότητα 7, συνολικού εμβαδού 797,8 στρεμμάτων, η οποία αναπτύσσεται μεταξύ του στρατιωτικού αεροδρομίου Ελευσίνας και του χειμάρρου Σαρανταποτάμου. Για τη συγκεκριμένη περιοχή προβλέπεται η ανάπτυξη αμιγούς κατοικίας, με συντελεστή δόμησης 0,4, καθώς και η δημιουργία οργανωμένων κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων.
Σύμφωνα με την πολεοδομική μελέτη, η ενότητα περιλαμβάνει συνολικά 124 οικοδομικά τετράγωνα, από τα οποία τα 75 προορίζονται για δόμηση, τα 11 για κοινωφελείς χρήσεις και τα υπόλοιπα 38 για κοινόχρηστους χώρους. Ο σχεδιασμός προβλέπει τη διαμόρφωση τριών επιμέρους γειτονιών, με ελεύθερους χώρους τόσο στο εσωτερικό τους όσο και περιμετρικά, κατά μήκος του Σαρανταποτάμου και των ορίων του αεροδρομίου.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην οδική εξυπηρέτηση της περιοχής. Η οδός Σαρανταποτάμου προβλέπεται να λειτουργήσει ως δευτερεύουσα αρτηρία υπερτοπικής σημασίας, εξασφαλίζοντας σύνδεση με το Θριάσιο Νοσοκομείο, τη λεωφόρο ΝΑΤΟ, την Αττική Οδό και τον σταθμό του Προαστιακού Σιδηροδρόμου.
Η δεύτερη περιοχή, η Πολεοδομική Ενότητα 6, εκτείνεται σε περίπου 610,6 στρέμματα και οριοθετείται από τον Σαρανταπόταμο, τη λεωφόρο Γέλας, την Εθνική Οδό Αθηνών–Κορίνθου και την οδό Γ. Κουβίδη. Σε αντίθεση με την Π.Ε. 7, εδώ προβλέπονται χρήσεις γενικής κατοικίας, αλλά και η ανάπτυξη πολεοδομικού κέντρου, με συντελεστή δόμησης 0,6.
Συνολικά σχεδιάζονται 86 οικοδομικά τετράγωνα, εκ των οποίων 60 προορίζονται για δόμηση, τρία για κοινωφελείς χρήσεις και 23 για κοινόχρηστους χώρους. Το πολεοδομικό κέντρο χωροθετείται κατά μήκος της Εθνικής Οδού Αθηνών–Κορίνθου, όπου προβλέπεται η δυνατότητα ανάπτυξης εμπορικών, επαγγελματικών και άλλων δραστηριοτήτων που επιτρέπονται από το αντίστοιχο καθεστώς χρήσεων γης.
Με τον τρόπο αυτό, η συγκεκριμένη ενότητα σχεδιάζεται ώστε να συνδυάζει την κατοικία με υπηρεσίες και δραστηριότητες που θα εξυπηρετούν τις ανάγκες των νέων γειτονιών, περιορίζοντας την εξάρτησή τους από το υφιστάμενο κέντρο της Ελευσίνας.
Σημαντικό μέρος της απόφασης αφορά την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, καθώς οι δύο περιοχές βρίσκονται κοντά σε υποδομές και ζώνες που επιβάλλουν ειδικούς περιορισμούς στον σχεδιασμό.
Κατά μήκος του Σαρανταποτάμου προβλέπεται η δημιουργία ζώνης πρασίνου πλάτους 20 μέτρων, η οποία θα λειτουργεί ως ελεύθερος χώρος και θα συμβάλλει στην προστασία του χειμάρρου. Παράλληλα, τίθενται απαιτήσεις για την κατασκευή επαρκών δικτύων αποχέτευσης ομβρίων, την ελεγχόμενη απορροή των υδάτων και την αποφυγή πρόσθετης επιβάρυνσης του υδατορέματος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για την προστασία του αρχαίου υδραγωγείου που διέρχεται από την περιοχή της Πολεοδομικής Ενότητας 6. Η μελέτη προβλέπει προστατευτική ζώνη πλάτους 40 μέτρων, με πεζοδρόμους έξι μέτρων εκατέρωθεν, διαμορφώνοντας συνολικά έναν διάδρομο πλάτους 52 μέτρων μεταξύ των οικοδομήσιμων χώρων.
Στη συγκεκριμένη ζώνη προβλέπεται επίσης γραμμικός κοινόχρηστος χώρος πρασίνου επιφάνειας 15.515 τετραγωνικών μέτρων, ο οποίος θα ακολουθεί την εκτιμώμενη πορεία του αρχαίου τεχνικού έργου. Στόχος είναι να προστατευθούν πιθανά αρχαιολογικά κατάλοιπα και να διατηρηθεί η δυνατότητα μελλοντικής διερεύνησης και ανάδειξής τους.
Αντίστοιχα, στην Πολεοδομική Ενότητα 7 προβλέπεται ζώνη πρασίνου πλάτους 25 μέτρων κατά μήκος της περίφραξης του στρατιωτικού αεροδρομίου. Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη η διέλευση αγωγών μεταφοράς καυσίμων, για τους οποίους απαιτείται η διατήρηση ειδικών ζωνών προστασίας.
Στους περιβαλλοντικούς όρους περιλαμβάνεται και η υποχρέωση προληπτικού αρχαιολογικού ελέγχου κατά τις εκσκαφές, καθώς και η προέγκριση οικοδομικών αδειών και αδειών εκσκαφής από τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες.
Πέρα από τις προβλέψεις για την κατοικία και τις χρήσεις γης, η περιβαλλοντική απόφαση θέτει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τις υποδομές που θα πρέπει να συνοδεύσουν τη μελλοντική ανάπτυξη των δύο περιοχών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κατασκευή και αναβάθμιση οδικών δικτύων, η διαμόρφωση πεζοδρόμων και δρόμων ήπιας κυκλοφορίας, η δημιουργία χώρων στάθμευσης και η βελτίωση της πρόσβασης στα μέσα μαζικής μεταφοράς.
Ειδικά για την Πολεοδομική Ενότητα 7, το ΥΠΕΝ ζητά να εκπονηθεί μελέτη για την επαρκή σύνδεσή της με τον υπόλοιπο αστικό ιστό της Ελευσίνας, εξετάζοντας λύσεις όπως διαβάσεις και πεζογέφυρες. Παράλληλα, προβλέπεται η εκπόνηση συγκοινωνιακής και κυκλοφοριακής μελέτης, ώστε οι νέες γειτονιές να εξυπηρετούνται από τη δημοτική και διαδημοτική συγκοινωνία και να συνδέονται αποτελεσματικά με τον Προαστιακό και το υπεραστικό σιδηροδρομικό δίκτυο.
Στις κατευθύνσεις περιλαμβάνεται ακόμη η ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, η δυνατότητα δημιουργίας συστημάτων κοινόχρηστων ηλεκτρικών οχημάτων και ποδηλάτων, καθώς και η αξιοποίηση εφαρμογών τηλεματικής και «έξυπνης πόλης» για τη διαχείριση των μετακινήσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στις υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς η επέκταση της πόλης θα πρέπει να συνοδεύεται από επαρκή δίκτυα και δυνατότητα εξυπηρέτησης των νέων κατοικιών. Η απόφαση ζητά επίσης την ανάπτυξη δικτύων ομβρίων, την πρόβλεψη συστημάτων συγκράτησης και αποθήκευσης βρόχινου νερού και την αξιοποίησή του, κατά προτεραιότητα, για άρδευση, καθαρισμό κοινόχρηστων χώρων και πυρόσβεση.
Η περιβαλλοντική έγκριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την αγορά ακινήτων της Ελευσίνας, καθώς αφορά μεγάλες εκτάσεις που προορίζονται για οργανωμένη οικιστική ανάπτυξη. Η πρόβλεψη 135 οικοδομικών τετραγώνων δόμησης στις δύο ενότητες, σε συνδυασμό με τους συντελεστές 0,4 και 0,6, αποτυπώνει την κλίμακα της σχεδιαζόμενης επέκτασης.
Ωστόσο, η μελλοντική αξιοποίηση των ακινήτων θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των επόμενων πολεοδομικών διαδικασιών, την εξασφάλιση των αναγκαίων κοινόχρηστων και κοινωφελών εκτάσεων και την υλοποίηση των βασικών υποδομών. Η απόφαση προβλέπει μάλιστα ότι, πριν από τις επιμέρους παρεμβάσεις, θα πρέπει να διασφαλίζονται οι απαιτούμενες υποδομές και οι αναγκαίες εκτάσεις, ακόμη και μέσω απαλλοτριώσεων όπου αυτό απαιτείται.
Ένα ακόμη ζήτημα που θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου είναι η απώλεια καλλιεργήσιμων εκτάσεων εξαιτίας της πολεοδόμησης. Το ΥΠΕΝ ζητά να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις στο κλιματικό ισοζύγιο και να προταθούν αντισταθμιστικές παρεμβάσεις, ενώ προβλέπεται η διατήρηση σημαντικού μέρους των υφιστάμενων ελαιόδεντρων και φυστικοδέντρων, όπου αυτό είναι εφικτό.
Η περιβαλλοντική απόφαση έχει διάρκεια ισχύος δέκα ετών από την έκδοσή της έως την έγκριση του σχεδίου, ενώ μετά την έγκρισή του η ισχύς της επεκτείνεται για όσο διάστημα ισχύει το ίδιο το σχέδιο.
Το επόμενο βήμα είναι, επομένως, η ολοκλήρωση της θεσμικής διαδικασίας για την έγκριση της πολεοδομικής μελέτης και η προώθηση των αναγκαίων πράξεων εφαρμογής. Μόνο τότε θα μπορεί να αποσαφηνιστεί πλήρως ποια ακίνητα θα καταστούν οικοδομήσιμα και υπό ποιες προϋποθέσεις.
Για την Ελευσίνα, πάντως, η εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο έναν πολεοδομικό σχεδιασμό που έχει τις ρίζες του σε αποφάσεις προηγούμενων δεκαετιών. Το ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα η περιβαλλοντική έγκριση θα μετατραπεί σε οριστικά εγκεκριμένο σχέδιο και, στη συνέχεια, σε πραγματικές παρεμβάσεις που θα επιτρέψουν την οργανωμένη επέκταση της πόλης.
Περισσότερες ειδήσεις
Έφοδος στην Πολεοδομία Κατερίνης: 11 συλλήψεις για το φερόμενο κύκλωμα οικοδομικών αδειών
