Η τραγωδία στην Πάρο, όπου ένα 4χρονο παιδί έχασε τη ζωή του σε πισίνα beach bar στις 8 Αυγούστου, έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που κάθε καλοκαίρι αποκτά ιδιαίτερη σημασία: την ασφάλεια των παιδιών μέσα και γύρω από το νερό.
Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί μέσα σε δευτερόλεπτα και χωρίς φωνές ή έντονες κινήσεις. Γι’ αυτό η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη συνεχή επίβλεψη, στον έλεγχο της πρόσβασης στο νερό και στη σωστή αντίδραση όταν κάτι πάει στραβά.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το πρόβλημα κάθε άλλο παρά σπάνιο είναι. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, στην Ελλάδα καταγράφηκαν κατά μέσο όρο 357 θανατηφόρα ατυχήματα τον χρόνο κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αναψυχής σε θάλασσα και εσωτερικά ύδατα την περίοδο 2020–2024. Μάλιστα, από τα θανατηφόρα ατυχήματα σε εσωτερικά ύδατα, το 56% σημειώνεται σε κολυμβητικές δεξαμενές ξενοδοχείων.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας υπολογίζει ότι περισσότεροι από 300.000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε χρόνο, ενώ σχεδόν ένας στους τέσσερις είναι παιδί ηλικίας κάτω των 5 ετών.
Η σημαντικότερη δικλείδα ασφαλείας είναι η συνεχής και ενεργή επίβλεψη. Ο ενήλικας που έχει αναλάβει το παιδί δεν πρέπει εκείνη τη στιγμή να κοιτάζει το κινητό, να διαβάζει ή να ασχολείται με κάτι άλλο.
Ιδίως για τα πολύ μικρά παιδιά, η απόσταση πρέπει να είναι τόσο μικρή ώστε ο ενήλικας να μπορεί να επέμβει άμεσα. Η ύπαρξη ναυαγοσώστη δεν καταργεί την ευθύνη της προσωπικής επίβλεψης.
Ένα παιδί δεν πρέπει να μένει μόνο του κοντά ή μέσα σε θάλασσα και πισίνα, ακόμη κι αν το νερό είναι ρηχό.
Ούτε ένα μεγαλύτερο αδελφάκι μπορεί να αντικαταστήσει τον ενήλικα. Το ίδιο ισχύει όταν βρίσκονται γύρω πολλά άτομα: χρειάζεται να είναι ξεκάθαρο ποιος συγκεκριμένα επιβλέπει το παιδί, ώστε να μην υποθέτουν όλοι ότι το προσέχει κάποιος άλλος.
Μπρατσάκια, κουλούρες και άλλα φουσκωτά βοηθήματα είναι παιχνίδια ή βοηθήματα επίπλευσης, όχι μέσα διάσωσης και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστούν την επίβλεψη.
Σε σκάφος, κανό, SUP και άλλες δραστηριότητες στο νερό απαιτείται κατάλληλο, σωστά εφαρμοσμένο σωσίβιο.
Στη θάλασσα είναι προτιμότερες οι οργανωμένες παραλίες με ναυαγοσωστική κάλυψη. Οι σημαίες, οι οδηγίες του ναυαγοσώστη και οι προειδοποιήσεις για κύματα ή ισχυρά ρεύματα δεν πρέπει να αγνοούνται.
Παιδιά –και ενήλικες– δεν πρέπει να απομακρύνονται υπερβολικά από την ακτή, ενώ το αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται πριν ή κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων στο νερό και από όποιον έχει αναλάβει την επίβλεψη παιδιού.
Το γεγονός ότι μια πισίνα είναι μικρή, ρηχή ή βρίσκεται σε ξενοδοχείο δεν την κάνει αυτομάτως ασφαλή.
Ιδανικά, η πρόσβαση πρέπει να ελέγχεται με κατάλληλη περίφραξη και πύλη που κλείνει μόνη της, ώστε ένα μικρό παιδί να μην μπορεί να φτάσει μόνο του στο νερό. Παιχνίδια που μπορεί να τραβήξουν την προσοχή ενός παιδιού καλό είναι να απομακρύνονται όταν η πισίνα δεν χρησιμοποιείται.
Γύρω από την πισίνα δεν τρέχουμε και δεν σπρώχνουμε, καθώς οι βρεγμένες επιφάνειες γλιστρούν εύκολα. Η Safe Water Sports συστήνει επίσης να ελέγχεται πάντοτε η ένδειξη βάθους πριν από την είσοδο ή τη βουτιά.
Η εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων κολύμβησης και ασφάλειας μειώνει τον κίνδυνο, όμως δεν αποτελεί υποκατάστατο της επίβλεψης.
Ακόμη και ένα παιδί που κολυμπά πολύ καλά μπορεί να κουραστεί, να πανικοβληθεί ή να βρεθεί αντιμέτωπο με κύματα και ρεύματα.
Οι βουτιές σε άγνωστο σημείο μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς εάν το νερό είναι ρηχό ή υπάρχουν βράχια και άλλα εμπόδια.
Πριν από οποιαδήποτε βουτιά πρέπει να είναι γνωστό το βάθος και να επιτρέπεται ρητά στο συγκεκριμένο σημείο.
Εάν κάποιος παρασυρθεί από ρεύμα, ο πανικός και η προσπάθεια να κολυμπήσει με όλη του τη δύναμη κόντρα σε αυτό μπορεί να οδηγήσουν γρήγορα σε εξάντληση.
Βασικός κανόνας είναι να διατηρήσει όσο μπορεί την ψυχραιμία του και, εφόσον είναι σε θέση να κολυμπήσει, να κινηθεί παράλληλα προς την ακτή μέχρι να βγει από το ρεύμα και στη συνέχεια προς την παραλία.
Η εκπαίδευση γονέων και φροντιστών στην καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη μέχρι να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια.
Εάν ένα παιδί ανασυρθεί χωρίς τις αισθήσεις του και δεν αναπνέει φυσιολογικά, απαιτείται άμεση κλήση στις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και έναρξη ΚΑΡΠΑ από άτομο που γνωρίζει τη διαδικασία.
Δεν περιμένουμε να δούμε εάν το παιδί «θα συνέλθει μόνο του». Στην Ελλάδα το 112 λειτουργεί δωρεάν ως ενιαίος αριθμός έκτακτης ανάγκης και κινητοποιεί τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Ένα παιδί που αντιμετώπισε πραγματικό επεισόδιο πνιγμού ή δυσκολία στην αναπνοή μετά από παραμονή κάτω από το νερό χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και εάν έχει ανακτήσει τις αισθήσεις του.
«Αν πνίγεται, θα φωνάξει». Όχι απαραίτητα. Ο πνιγμός μπορεί να είναι γρήγορος και σχεδόν αθόρυβος.
«Φοράει μπρατσάκια, άρα είναι ασφαλές». Τα φουσκωτά δεν είναι σωσίβια και δεν αντικαθιστούν τον ενήλικα.
«Ξέρει καλό κολύμπι, δεν κινδυνεύει». Τα μαθήματα μειώνουν τον κίνδυνο, αλλά ρεύματα, κόπωση και πανικός μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο ακόμη και καλούς κολυμβητές.
«Είμαστε πολλοί μεγάλοι γύρω του, κάποιος θα το βλέπει». Αυτή ακριβώς η λογική δημιουργεί κενά επίβλεψης. Η ευθύνη πρέπει κάθε στιγμή να ανήκει σε έναν συγκεκριμένο ενήλικα.
Η γνωστή οδηγία ότι πρέπει υποχρεωτικά να περάσουν δύο ή τρεις ώρες μετά το φαγητό εξακολουθεί να εμφανίζεται σε ορισμένες οδηγίες για πισίνες.
Ωστόσο, σύμφωνα με το Επιστημονικό Συμβούλιο του American Red Cross, δεν υπάρχει τεκμηριωμένη σύσταση μεγάλου ιατρικού ή οργανισμού ασφάλειας που να απαιτεί συγκεκριμένο χρόνο αναμονής. Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ότι το κολύμπι μέσα στην πρώτη ώρα μετά το φαγητό αυξάνει από μόνο του τον κίνδυνο πνιγμού.
Το κρίσιμο μέτρο ασφαλείας, επομένως, δεν είναι το χρονόμετρο μετά το γεύμα. Είναι η συνεχής επίβλεψη, η ασφαλής πρόσβαση στο νερό, το κατάλληλο σωσίβιο όπου χρειάζεται και η άμεση αντίδραση σε περίπτωση κινδύνου.
Περισσότερες ειδήσεις
Το «μυστικό» για καλύτερους βαθμούς μπορεί να βρίσκεται στο… μαξιλάρι – Τι έδειξε νέα μελέτη
Οι γονείς συχνά το αγνοούν: Το πιο σημαντικό σημάδι συναισθηματικής ωριμότητας στα παιδιά
Παιδιά και ψυχική υγεία: Τα σνακ που προκαλούν… επιθετικότητα, άγχος και διάσπαση προσοχής
