Η επιβολή φόρου 3% στον πλούτο των δισεκατομμυριούχων και η διοχέτευση των εσόδων σε ανθρωπιστική και αναπτυξιακή βοήθεια θα μπορούσε, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The Lancet, να συνδεθεί με έως και 29,5 εκατ. λιγότερους θανάτους έως το 2030 στις πλέον ευάλωτες χώρες.
Η έρευνα έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής αναπτυξιακή βοήθεια συρρικνώνεται με ιστορικά υψηλό ρυθμό. Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο διαφορετικές μορφές φορολόγησης και αναδιανομής θα μπορούσαν να καλύψουν μέρος ή το σύνολο του χρηματοδοτικού κενού που αφήνουν οι περικοπές.
Η μελέτη αφορά 59 χώρες χαμηλού και χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, με συνολικό πληθυσμό περίπου 3,9 δισ. ανθρώπων, αξιοποιώντας στοιχεία της περιόδου 2002-2021 και μοντελοποιώντας διαφορετικά σενάρια έως το 2030.
Η επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια, γνωστή διεθνώς ως ODA, χρηματοδοτεί μεταξύ άλλων προγράμματα υγείας, εκπαίδευσης, υποδομών, επισιτιστικής ασφάλειας και βασικών υπηρεσιών στις φτωχότερες χώρες.
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η καθαρή ODA μειώθηκε κατά 23,3% το 2025, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ετήσια πτώση που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα, έπειτα από μείωση 8,5% το 2024. Για το 2026 προβλέπεται νέα υποχώρηση κατά 6,9%, στα περίπου 152 δισ. δολάρια, που θα αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο από το 2014.
Οι συνέπειες εκτιμάται ότι θα είναι εντονότερες στις φτωχότερες οικονομίες. Ο ΟΟΣΑ προβλέπει νέα μείωση της διμερούς βοήθειας κατά 10,9% προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και κατά 11,6% προς την υποσαχάρια Αφρική μέσα στο 2026.
Στο σενάριο συνέχισης των σημερινών περικοπών, οι ερευνητές του Lancet εκτιμούν ότι η υποχώρηση της αναπτυξιακής βοήθειας θα μπορούσε να συνδεθεί με περίπου 7,6 εκατ. επιπλέον θανάτους έως το 2030, εκ των οποίων 1,4 εκατ. σε παιδιά ηλικίας κάτω των 5 ετών. Το σενάριο αυτό χρησιμοποιήθηκε ως βάση για την αξιολόγηση διαφορετικών τρόπων χρηματοδότησης.
Μεταξύ των πολιτικών που εξετάστηκαν, ο φόρος 3% στην περιουσία των δισεκατομμυριούχων εμφάνισε το μεγαλύτερο εκτιμώμενο αποτέλεσμα, καθώς συνδέθηκε στο μοντέλο με έως 29,5 εκατ. λιγότερους θανάτους έως το 2030.
Φόρος 1% στον πλούτο των δισεκατομμυριούχων συνδέθηκε με περίπου 15,1 εκατ. αποτρεπόμενους θανάτους, ενώ τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν επίσης ότι:
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης άλλους μηχανισμούς, μεταξύ των οποίων φόρους σε εκπομπές άνθρακα, κρυπτονομίσματα και τόκους κρατικού χρέους.
Οι συγγραφείς υπογραμμίζουν ότι οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν πρόβλεψη ότι συγκεκριμένος αριθμός ανθρώπων θα πεθάνει ή θα σωθεί. Πρόκειται για αποτελέσματα μοντέλων που επιχειρούν να εκτιμήσουν πώς η μεταβολή της χρηματοδότησης της αναπτυξιακής βοήθειας θα μπορούσε να επηρεάσει τη θνησιμότητα.
Ο Lucio Exposito, ανώτερος οικονομολόγος της μελέτης και ερευνητής στο ICESI School of Economics και στο University of East Anglia School of Global Development, σημείωσε ότι, με τις χώρες-δωρητές να αντιμετωπίζουν αυξανόμενο χρέος και να κατευθύνουν περισσότερους πόρους σε στρατιωτικές δαπάνες, η φορολόγηση μεγάλων περιουσιών εξετάστηκε ως ένας από τους πιθανούς τρόπους χρηματοδότησης της ανθρωπιστικής βοήθειας.
Όπως επισημαίνει και το ISGlobal, που ηγήθηκε της έρευνας, στόχος της μελέτης δεν ήταν η υποστήριξη μιας συγκεκριμένης φορολογικής πολιτικής, αλλά η εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων στην υγεία από μηχανισμούς χρηματοδότησης που ήδη συζητούνται σε διεθνές επίπεδο.
Περισσότερες ειδήσεις
«Φωτιά» ο πληθωρισμός στην Ελλάδα το 2026 – Άνοδο σχεδόν 21% προβλέπει η ΤτΕ
