Ευθύνη του Δημοσίου, των Περιφερειών και των δήμων για ζημίες από παράνομες οικοδομικές άδειες και πολεοδομικές πράξεις κοντά σε ρέματα, για τα οποία δεν έχει γίνει οριστική οριοθέτηση, θεμελιώνεται σύμφωνα με δύο αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, με συνέπεια να καθίσταται υποχρεωτική η αποζημίωση ιδιωτών και ιδιοκτητών ακινήτων.

Ειδικότερα, το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, με τις υπ’ αριθμ. 1177 και 1281/2026 αποφάσεις του, έκρινε ότι το Δημόσιο, οι Περιφέρειες και οι δήμοι υποχρεούνται να αποζημιώσουν ιδιώτες — ιδιοκτήτες, συνιδιοκτήτες και εργολάβους — για ζημίες που υπέστησαν εξαιτίας παράνομων πράξεων της διοίκησης σε παραρεμάτιες περιοχές εντός ρυμοτομικού σχεδίου.

Απαραίτητη η οριστική οριοθέτηση του ρέματος

Παράλληλα, το ΣτΕ επανέλαβε ότι η δόμηση ή η τακτοποίηση ιδιοκτησιών σε παραρεμάτιες περιοχές επιτρέπεται αποκλειστικά εφόσον έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση του ρέματος.

Όσον αφορά τις λεγόμενες «προσωρινές» οριοθετήσεις που βασίζονται στον Κτιριοδομικό Κανονισμό, αυτές κρίθηκαν παράνομες, καθώς εκδίδονται χωρίς την απαραίτητη νομοθετική εξουσιοδότηση.

Σύμφωνα με τις αποφάσεις, από τέτοιες πράξεις μπορεί, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις, να θεμελιωθεί ευθύνη του Δημοσίου ή νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου προς αποζημίωση του δικαιούχου της οικοδομικής άδειας ή/και του ιδιοκτήτη ή συνιδιοκτήτη του ακινήτου.

Προστασία και των δικαιωμάτων των ιδιωτών

Στις αποφάσεις του το ΣτΕ αναφέρει ακόμη ότι οι σχετικές πολεοδομικές διατάξεις δεν αποσκοπούν μόνο στην εξυπηρέτηση του γενικού συμφέροντος, αλλά και στην προστασία ατομικών δικαιωμάτων και συμφερόντων των ιδιωτών.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, οι διατάξεις αυτές «αποσκοπούν στην προστασία ατομικών δικαιωμάτων ή συμφερόντων των ιδιωτών, διότι επιτρέπουν την έκδοση πράξης εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, καθώς και άδειας ανέγερσης οικοδομικής σε παραρεμάτιο ακίνητο, υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση».

Τέλος, το ΣτΕ έκρινε εσφαλμένες τις αποφάσεις των κατώτερων δικαστηρίων και ανέπεμψε δύο υποθέσεις στο Διοικητικό Εφετείο Πειραιά για νέα κρίση.

Περισσότερες ειδήσεις

Κατοικία: Η περιφέρεια προσπερνά Αθήνα και Θεσσαλονίκη στις αυξήσεις τιμών το β΄τρίμηνο του 2026 – Αποκλιμάκωση του ρυθμού ανατιμήσεων σε σχέση με το 2025

Σε τεντωμένο σκοινί η αγορά κατοικίας το 2027 – Πώς θα επηρεάζουν επενδύσεις και αγοραπωλησίες οι επικείμενες παρεμβάσεις και αλλαγές

«Κόφτες» στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σχεδιάζει η ΕΕ – Ο δείκτης που θα κρίνει πόσα Airbnb… αντέχει κάθε περιοχή